داستان فولکلور ( گنج خلیل ) Genc xelîl

۳ آذر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

داستان فولکلور ( گنج خلیل ) Genc xelîl

گنج خلیل نام یکی از بیت های کردی است که توسط هنر مند فقید کاویس آغا (1889 – 1936 ) آنرا سروده است داستان این بیت یا لاوژه  عشقی است بین دختر عمو ( دوتمام ) و پسرعمو ( پسمام ) که چنین روایت شده است :

گنج خلیل جوانی زیبا , رشید و دلاور و جوانمرد عاشق دختر عمویش بوده ولی به دلایلی این ازدواج سر نمی گیرد . گنج خلیل و دختر عمویش از اینکه نمی توانند به مرادشان برسند سخت در عذابند .در آن روزگار امیری حکومت میکرد که فقط به فکر کشور گشایی و تصرف کردن سرزمینهای دیگران بوده است .منطقه ای خوش آب وهوا و حاصلخیزوجود داشته که امیربه فکر اشغال آنجا بوده , شبی امیر در خواب می بیند که با کمک شخصی به نام گنج خلیل آن منطقه را تسخیر کرده است .امیر از خواب پریده و خوابش را برای وزیرش تعریف می کند .و دستور می دهد که گنج خلیل هر جا باشد پیدا کرده و به نزد او بیاورند . مردان وزیر هفت روز و هفت شب می گردند تا گنج خلیل که ساکن شهر آمد ( دیاربکر ) بوده را می یابند. خواسته امیر را به گنج خلیل اعلام می کنند .گنج خلیل قبول میکند ولی شرطی را اعلام وآن اینکه امیر بایستی دختر عمویش را که بهش نمی دهند برایش بگیرد. با این شرط گنج خلیل قبول می کند که فرماندهی کشکر را بر عهده گرفته و خواسته امیر را برآورده نماید . امیر شرط را قبول کرده و وزیرش را برای خواستگاری به خانه عموی گنج خلیل می فرستد .وزیر به خانه عمو می رود عموی گنج خلیل وحشت زده از خود می پرد.با خود می گوید چی شده وزیر به خانه من آمده خدا خیر کند . آنگاه از وزیر می پرسد قربان چی شده که ما را سرافراز فرمودید وبه کلبه ی ما ثشریف آورده اید؟وزیر جریان را تعریف و دختر او را برای گنج خلیل خواستگاری می کند .او علیرغم میل باطنی و با اکراه قبول می کند . عروسی صورت می پذیرد و گنج خلیل سه روز از امیرمهلت می خواهد .آنگاه پس از سه روز تازه داماد فرماندهی را بر عهده گرفته و راهی جنگ می شود .او موفق می شود و سرزمین های مورد نظر امیر را به تصرف در می آورد . ولی با کمال تاسف گنج خلیل به شدت زخمی و نمی تواند به خانه اش برگردد .دور از چشمان لشکریان در کلبه ای پنهان شده تا بلکه خوب شده و سلامت به نزد دختر عمویش برگردد . از طرف دیگر وقتی جنگجویان به خانه هایشان برگشتند همه خوشحال ولی دوتمام ( دختر عمو ) هرچه چشمش دنبال پسمام ( پسرعمو ) می گردد او را نمی یابد . .دوتمام سرگشته و حیران در پی  پسمامش سر به کوه و بیابان انداخته و سراغ یا ررا می گیرد .روزها و شبها می گردد تا در بیابانی از نفس افتاده و کلبه ای را می یابد .خود را به داخل کلبه انداخته و می گوید :  صاحبخانه مهمان نمی خواهید ؟ صاحبخانه می گوید : سه ر سه ران ئو سه ر چاوان , بخیر هاتی میوان یعنی خیلی خوش آمدی روی سر و چشمان ما جای دارید ای مهمان , از کجا آمدی و به کجا می روی ؟ ولی به من نزدیک نشو که من سخت بیمارم و ممکن است به شما سرایت کند . دوتمام می گوید : بیماری که از سوی خدا آید قسمت است بگذار بیاید . نزدیک می شود .میبیند بیمار در بالین پسمام او گنج خلیل است که نای حرکت را ندارد حتی نتوانست دوتمام خودرا نیز بشناسد . گنج خلیل می گوید ای مهمان دلم برای وطنم و دختر عمویم ( دوتمام ) تنگ شده است می توانی برایم استرانی ( بیت , حیران , آهنگی ) بخوانید ؟ دوتمام با دلی پراز حزن و اندوه شروع میکند به خواندن استران در مدح گنج خلیل , پس از اتمام استران گنج خلیل برای همیشه چشمانش را می بندد و از دنیا میرود و دختر عمویش را تنها می گذارد .

ادامه ی نوشته

جشن سیزده بدر سیزدهم فروردین

۲ آذر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

جشن سیزده بدر سیزدهم فروردین

سیزده‌بدر یکی از بهترین روزهای نوروز می‌باشد. مردم پس از انجام 12‌روز برگزاری جشنهای سال نو، روز سیزدهم را در دل طبیعت می‌گذرانند. این روز یک نمایش ملی است. مردم گروهی معتقدند که برای دور‌کردن نحسی این روز باید از خانه خارج شوند و سیزده بدر کنند تا نحسی روز در طبیعت به در شود. در این روز سبزه‌های سبز شده را که چند روز اول سال نو مهمان سفره هفت سین بوده به آب روان می‌سپارند. خوراکیهای باقیمانده نوروز، به مصرف می‌رسد، بساط بازیهای دسته‌جمعی پهن است. روز سیزدهم، کمتر کسی در منزل می‌ماند. در ساعت اول روز خیابانها شلوغ و پر‌رفت و آمد است. پارکها مناظر طبیعی اطراف شهر پذیرای میلیونها زن و مردم و جوان و پیر و کودک است. خانواده‌ها با صفا و صمیمیت در کنار هم می‌نشینند و گل می‌گویند و گل می‌شنوند. مردمی که در طول سال، در هیاهوی شهر، پی نام و نان هستند و با هم روباطی سرد و خشک دارند، در این روز تغییری در رفتارشان روی می‌‌دهد، همه مهربان و شادمان هستند. گویی بهترین روز سال همین روز است.

ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین امرودک مشهد

۳۰ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

روستای امرودکدر دهستان درزآب از توابع بخش مرکزی مشهد در استان خراسان رضوی و در میان کوه های هزار مسجد قرار گرفته است. مردم این روستا به زبان کردی کرمانجی تکلم می کنند. فاصله ی این روستا تا مشهد 75 کیلومتر است. (کوه امرودک) با ارتفاع بیش از 2400 متر در شرق روستای امرودک دیده می‌شود.

لغت نامه دهخدا

 امرودک . [ اَ دَ ] (اِخ ) دهی است از بخش حومه ٔ شهرستان مشهد با418 تن سکنه . آب آن از رودخانه ٔ کشف رود و محصول آنجا غلات و بنشن است . (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9).

ادامه ی نوشته

رقابت‌ چوخه‌کاران خراساني در قوچان

۲۹ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه
رقابت‌ چوخه‌کاران خراساني در قوچان
خراسان ورزشي – مورخ چهارشنبه 1387/08/29 شماره انتشار 17135

ايشان‌زاده – دومين دوره مسابقات کشتي با چوخه «جام پهلوان عبد‌العلي قنبري» با شرکت 149 کشتي‌گير از 23 شهر، بخش و روستاي استان‌هاي خراسان رضوي و شمالي در سالن معلم شهرستان قوچان برگزار شد. در اين رقابت‌ها که با حضور تعداد زيادي از علاقه‌مندان به کشتي چوخه برگزار ‌شد، تعدادي از مسئولان هيئت کشتي استان خراسان رضوي و جمعي از پهلوانان و نام‌داران کشتي استان حضور داشتند. اين مسابقات در چهار وزن و با برگزاري 159 رقابت جذاب و ديدني انجام شد. به گزارش خراسان، در وزن 85+ کيلوگرم ايوب حسني، محمود حاجي‌پور و هادي مجردي به ترتيب اول تا سوم شدند. در وزن 85 کيلوگرم، محمد حسن حاجي‌آبادي به مقام قهرماني رسيد و کمال عليزاده و وحيد رحماني به ترتيب دوم و سوم شدند. در وزن 75 کيلوگرم محسن قرباني، مصطفي نيمروزي و حميد زاهد به عنوان نفرات برتر شناخته شدند. بالاخره در وزن 65 کيلوگرم قنبري، بهروز پهلوانلو و وحيد رفعت اول تا سوم شدند. در مجموع رقابت‌هاي تيمي نيز شهرستان قوچان اول شد، شيروان به مقام نايب قهرماني رسيد و درگز و نيشابور به طور مشترک سوم شدند. مراسم تجليل از پهلوان عبدالعلي قنبري نيز در اين رقابت‌ها برگزار شد.

عید نوروز چگونه شکل گرفت؟

۲۴ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 

انسان‏، از نخستین ادوار زندگی اجتماعی، متوجه بازگشت و تکرار برخی از رویدادهای طبیعی، یعنی تکرار فصول شد. نیاز به محاسبه در دوران کشاورزی ، یعنی نیاز به دانستن زمان کاشت و برداشت، فصل بندی ها و تقویم دهقانی و زراعی را به وجود آورد. نخستین محاسبه فصل ها، بی گمان در همه جوامع با گردش ماه که تغییر آن آسانتر دیده می شد صورت گرفت. و بالاخره در نتیجه نارسایی ها و ناهماهنگی هایی که تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید صورت پذیرفت. سال در نزد ایرانیان از زمانی نسبتا کهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شده و همان طور که ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است آغاز سال ایرانی از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود، وقتی که آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی ، و طالع سرطان بود.

 پیدایش جشن نوروز

جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری چون فردوسی، عنصری، بیرونی، طبری و بسیاری دیگر که منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند.

ادامه ی نوشته

درختان مقدس به باور مردم بجنورد

۲۴ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

درختان مقدس به باور مردم بجنورد

     در کتاب آثار و بنا‌های تاریخی و مذهبی شهرستان بجنورد درباره‌ی درختان مقدس به باور مردم آن شهرستان چنین ذکر شده:

تپه گل امام

     در شرق روستای قره‌خان‌بندی و در حاشیه‌ی رود اترک تپه‌ای موسوم به «گل امام» وجود دارد بر روی این تپه بوته‌های گیاهی می‌روید که در باور مردم بجنورد مقدس بوده و اهالی به آن دخیل می‌بندند.

ادامه ی نوشته

روستای ترک نشین خرق فاروج

۲۴ آبان ۱۳۸۷ ۴ دیدگاه

 

روستای ترک نشین خرق فاروج

روستای ترک نشین خرق فاروج

روستای خرق فاروج

به نقل از: /khargh.blogfa.com/

روستای خرق از توابع شهرستان فاروج است زبان مردم این روستا ترکی است و حودا ۵۰۰ خانوار جمعیت دارد.

ادامه ی نوشته

آب شيرين، آب شور!

۱۹ آبان ۱۳۸۷ ۲ دیدگاه
گزارش عيني از روستاي پيربز شهرستان بجنورد
آب شيرين، آب شور!
خراسان شمالي – مورخ یکشنبه 1387/08/19 شماره انتشار 17126

محسن داوري بوي باران، بوي سبزه، بوي خاک … اين مصراع شعر شايد نخستين چيزي بود که به ذهنم رسيد، زماني که از شهر خارج شده و سفري يک روزه را آغاز کرده بوديم؛ سفري در يک روز نسبتا سرد در ميانه فصل خزان که بارش ملايم باران در پاره اي از دقايق به همراه رقص رنگ ها در گياهان روييده و در دو سوي جاده و کوه هاي مه آلود دور و نزديک، آدمي را با خود به ديار شعر و شاعري مي برد.     ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین چمل (عمارلو – رودبار)

۱۹ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه
روستای کرمانج نشین چمل (عمارلو – رودبار)

روستای قارلق بجنورد

۱۸ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 

روستای قارلق در دهستان گرمخان از بخش گرمخان شهرستان بجنورد

روستای قارلق در دهستان گرمخان از بخش گرمخان شهرستان بجنورد

روستای قارلق در دهستان گرمخان از بخش گرمخان شهرستان بجنورد قرار دارد.

لغت نامه دهخدا:

قارلق . [ ل ُ ] (اِخ ) دهی است از دهستان گرمخان بخش حومه ٔ شهرستان بجنورد. در 12هزارگزی شمال خاوری بجنورد سر راه شوسه ٔ عمومی بجنورد به قوچان و در جلگه واقع است . هوای آن معتدل میباشد. 78 تن سکنه دارد. آب آن از رودخانه و محصولات آن غلات و بنشن و تریاک و میوه جات و شغل اهالی زراعت و مالداری است . راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 9).

ادامه ی نوشته

روستای توشمانلو بخش سنجد شهرستان کوثر

۱۴ آبان ۱۳۸۷ ۵ دیدگاه

 عکسهایی از روستای توشمانلو

گزارشی از روستای توشمانلو بخش کندوان میانه

روستای توشمانلو  با مختصات جغرافیایی 47 درجه طول جغرافیایی و 37 درجه عرض جغرافیایی در شمال شرقی شهرستان میانه واقع گردیده است. این روستا از سمت شمال به اراضی کشاورزی نیر در استان اردبیل ، از طرف جنوب به روستای ملک ، از سمت شرق  به روستاهای آرموداق و سیدلر و از طرف غرب به روستاهای دلیقیز و لیوانلو منتهی میگردد . از نظر طبیعی تپه های ملک و یالقشلاقی و تجرق در جنوب غربی ، تپه باقر یوردی در شمال و تپه توپ آتلان در شرق روستا قرار دارد. ارتفاع متوسط این روستا از سطح دریاهای آزاد 1700 متر میباشد.. از نظر تقسیمات آب و هوایی کوهستانی ، روستای توشمانلو دارای تابستانهای معتدل  و نیمه گرم و زمستانهای سرد قراردارد. دو نوع باد شمالی و جنوبی نیز در این روستا می وزد که باد شمالی در زمستان سرد و در تابستان خشک است و باد غربی نیز باعث افزایش درجه حرارت میگردد .. وجود گسلهای متعدد در استان آذربایجانشرقی باعث شده که منطقه فوق جزو مناطق زلزله خیز باشد . آخرین زلزله در سال 1376 در روستا ر خ داده است و باید نسبت به مقاوم سازی خانه های آن اقدام گردد که در این خصوص اقدامات مفید و موثر زیادی توسط اهالی توشمانلو صورت گرفته است.

ادامه ی نوشته

بازیهای بومی – محلی بجنورد قدیم در ماه مبارک رمضان

۱۴ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

بازیهای بومی محلی بجنورد قدیم در ماه مبارک رمضان

در ماه رمضان پس از مراسم افطار در بجنورد قدیم افراد پس از صرف افطار برای انجام فریضة نماز مغرب و عشاء به مسجد رفته و فرایض مذهبی را به جا آورده و از سخنان و اعظان که از شهرستانهای مختلف مثل مشهد و قم دعوت شده بودند استفاده می کردند .

          علاوه بر رفتن به مساجد بعد از افطار عده ای نیز به قهوه خانه ها می رفتند و به نقل قولها گوش می دادند . نقالها معمولاً داستانهایی از شاهنامه فردوسی یا اسکندرنامه و یا مختار نامه ارائه می دادند و طوری برنامه ریزی می کردند تا یکی از کتابهایی که عنوان کردند تا پایان ماه مبارک رمضان به اتمام برسد .

نقل قولها شباهت زیادی به سریالهای تلویزیونی داشت ، بدان معنی که داستان را در لحظات حساس آن در همان شب تمام می کردند تا شب دیگر شروع برنامه با هیجان تر باشد .

ادامه ی نوشته

موقعیت جغرافیایی شهرستان شیروان

۱۴ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

موقعیت جغرافیایی شهرستان شیروان

     موقعیت جغرافیایی شیروان با توجه به تصمیم وزارت کشور در سال 1365 با احتساب 4 دهستان و چندین روستا و آبادی نگارش یافته است.

     شهرستان شیروان با مساحتی بالغ بر 2/39878 کیلومتر مربع از ناحیه شمالی استان پهناور خراسان در 37 درجه و 23 دقیقه و 30 پانیه عرض شمالی و 57 درجه 54 دقیقه و30 پانیه طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد و با تهران 27 دقیقه و 10 پانیه اختلاف افق دارد و در دره رود اترک بین دو رشته کوه کپه داغ در شمال و آلاداغ در جنوب قرار گرفته است و از شمال به کشور جمهوری ترکمنستان و از جنوب وجنوب غرب به شهرستان اسفراین  وکوه بینالود از غرب با شهرستان بجنورد و از شرق با شهرستان قوچان دارای مرز مشترک می‌باشد.

ادامه ی نوشته

مَرخ بوکا هه زار مه چیته … Merx Bûka Hezar Meçîti … مَرخ عروس

۱۲ آبان ۱۳۸۷ ۳ دیدگاه
مَرخ بوکا هه زار مه چیته … Merx Bûka Hezar Meçîti … مَرخ عروس

شعر کرمانجی … انقراض … Inqiraz

۱۱ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 

inqiraz

خوه‌‌شحالی!                         !  xweşhalî

کاره‌ک کرن گرینگ؛                     ؛karek kirin girîng

ئاخرین شیرئ ئیرانی                axirîn şîri îranî

  ژ  مرنئ پاراستن           ji mirinê parastin

ئاخرین به‌برئ ئامریکایی           axirîn bebri amirîkayî

 ژ  گوللان خه‌لاس‌کرن             ji gullan xelas kirin

ئاخرین پلنگئ ئافریقا                axirîn pilingi afrîqa

ژ  برچیان فلتاندن! Ji birçîyan filitandin

و                                                    u

خه‌لات وه‌رگرتن                       xelat wergirtin

     ….

خه‌وشحالم کو  xweşhalim ku

نه‌سلئ سئ جه‌ناوه‌ران neslê  sê cenaweran

نه‌هاته وه‌ندا بوون ! nehate venda bûn!

        **                                             **

بهئل بوئژم                                 bihêl biwêjim

هین زنده‌یه                                Hîn zindeye

چه‌رمسووره‌ک له وه‌لاتئ ئامریکا Çermsûrek le kelêke amrîka

چه‌رمره‌شه‌ک له بنئ ئافریقا Çermreşek le binê afrîqa

و شایه‌د                                 U şayed

کورده‌ک Kurdek

 له چیئ که خوراسانئ !!     le çîyêke xurasanê!!

ت خه‌لاتی ناخازم                ti xelatî naxazim

تو،ئه‌گه‌ر خه‌وشحال بی !! tu,eger xweşhal bî!!

 به نقل از: مالا هه لبه ستان

روستای کرمانج نشین سرمل (عمارلو)

۱۰ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

روستای کرمانج نشین سرمل (عمارلو)

روستای کرمانج نشین ماشمیان (ماشیمیان)

۱۰ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

ماشمیان

ماشمیان . (اِخ ) دهی جزء بلوک خورگام از دهستان عمارلو است که در بخش رودبار شهرستان رشت واقع است و 185 تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 2).

مردم این روستا به زبان کرمانجی صحبت می کنند.

روستای خیر‌آباد KHEIR-ABAD شیروان

۵ آبان ۱۳۸۷ ۵ دیدگاه

روستای خیر‌آباد KHEIR-ABAD

     این روستا در فاصله‌ی 68 کیلومتری شمال شیروان قرار دارد که از شمال به مرز مشترک ایران و شوروی و کوه معروف هشتاد‌گاو و از جنوب به کوه کنج‌خور و از شرق به کلاته‌ی‌زمان و از غرب به روستای زیدر و نوار مرزی محدود می‌گردد. خیر‌آباد دارای 102 خانوار و 498 نفر جمعیت است که به زبان ترکی تکلم می‌کنند. خیر‌آباد از قرای بسیار مرتفع و قدیمی شیروان است در سابق به عنوان گمرک بین ایران و شوروی امور محوله را انجام می‌داد و دارای برج و بارو و حصار مستحکم بود که در حال حاضر آثاری از این بناها دیده می‌شود. کوههای اطراف روستا پوشیده از مراتع مناسب و درختان سرو کوهی به صورت تنک است که از میزان درختان آن به نحو محسوسی کاسته شده است. مردم خیر‌آباد اصولاً دامدار هستند چون در این روستا بیش از 10000 رأس گوسفند به صورت کوچرو و نیمه‌کوچ نگهداری می‌شود. ییلاق دامداران کوههای اطراف خیر‌آباد به خصوص کنج‌خور است و قشلاق آنها در اطراف پالوزانه و کوههای ته‌لو در ترکمن صحرا می‌باشد.

ادامه ی نوشته

اشعار کرمانجی از آقای یاسر قلی و آقای عیسی رحیمی

۲ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 اشعار کرمانجی از آقای یاسر قلی و آقای عیسی رحیمی

چاو له ره مه وه گرری وا چا وه ته بوو یینم

چشم به راهم برگردی چشم های تو را ببینم

ژه د ه فته ری عشقی ته چه ند که لا مان بو خوینم

از دفتر عشق تو چند کلامی بخوانم

تو ک له من ناف کری چاو حسترن بوویینی

ادامه ی نوشته

نگاهی کوتاه بر ادبیات کردی

۱ آبان ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

نگاهی کوتاه بر ادبیات کردی

Nêrînek kurt li ser edebîyata kurdî

تاریخ و ادبیات کردی

ادبیات کرد را می‌توان به چهار بخش جداگانه تقسیم کرد. بخش نخست ادبیات فولکلوریک کردی : یعنی آنچه تا به امروز ادبیات و زبان کردی را حفظ کرده وآن را سرپا نگه‌داشته است. این بخش از ادبیات را سینه به سینه از پدران وپیشینیان خود نقل کرده‌اند و به آوازحزین و با آهنگ خاصی گاه بی سازوگاه با نوای نی می‌خوانند.ادبیات فولکلوریک به صورت نثر یا شعر هجایی غیرعروضی است و آنها را «بیت» یا «چریکه»می‌نامند، می‌توانیم بگوئیم که نثربیشتر از نظم در آثار ملت کرد خود را نشان داده است. وقتی که صحبت از نثرمی‌کنیم منظور همان نثری است که در قالب«بیت» و« چیرۆک »و راز ونیازهای که از زمانهای دور نقل شده‌اند و از نسلی به نسل دیگر  رسیده‌اند.

ادامه ی نوشته

طایفه ی کرمانج مونتانلو خلخال

۳۰ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 

 طایفه ی کرمانج مونتانلو از جمله طوایفی است که در زمان نادرشاه افشار از قوچان به خلخال کوچانده شدند.

عادات و رسوم مردم درگز

۲۹ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

عادات و رسوم مردم درگز

نویسنده:میر نیا، سید علی

پایگاه مجلات تخصصی نور

عادات و رسوم مردم درگز

بین مردم درگز یکی از شهرهای خراسان از قدیم عادات و رسومی دربارهء تعاون‏ اجتماعی جاری است که کمتر نظایر آن در نقاط دیگر کشور دیده یا شنیده شده اگر هم باشد نگارنده نشنیده‏ام اینک دو نمونهء آنرا ذیلا مینگارم.

ادامه ی نوشته

معرفی استان کردستان

۲۷ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

معرفی استان کردستان

  • تاریخچه استان و جغرافیای تاریخی کردستان
  • مشخصات عمومی
  • فرهنگ کردستان
  • جمعیت و نیروی انسانی
  • جاذبه های گردشگری استان
  • جاذبه های تاریخی فرهنگی
  • جاذبه های طبیعی
  • کشاورزی کردستان
  • قابلیت ها و مزیت های توسعه بخش کشاورزی
  • وضعیت عمومی کشاورزی استان کردستان
  • بخش صنعت و معدن استان
  • صنایع دستی
  • پتانسیل های بازرگانی و تجاری استان
  • ادامه ی نوشته

بازی های کرمانجی … lîstikê me in zarûktîyê

۲۴ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه
 بازی های کرمانجی … lîstikê me in zarûktîyê
  • lîstikê me in zarûktîyê

1.çav girdûnek

2.şiv çokolî

A.elek dulek

B.tûmaqe

c.çokolî û xet

3.gîwz lîstin

4.pîn pîn

ادامه ی نوشته

روستای بلقان علیا BOLQAN-OLYA شیروان

۲۲ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

روستای بلقان علیا BOLQAN-OLYA

     این روستا در فاصله‌ی 33 کیلومتری جنوب شیروان واقع است و از شمال به روستاهای گرماب و حصار پهلوانلو، از جنوب به روستای امیرانلو و اسفراین، از شرق به روستاهای قوچان و از غرب به بلقان سفلی و استخری (اسطخری) محدود می‌شود و دارای142 خانوار و 733 نفر جمعیت است. مردمش به زبان کردی تکلم می‌کنند و جزء دهستان گلیان است بلغان[1][1] در فرهنگ نفیسی، کلمهای پارسی، مأخوذ از مغلی، به قسمی از راسوی سیاه معنی شده‌ است که راسوی سیاه حیوانی مفید و در نزد مصریهای قدیم مقدس بوده است[2][2]». این روستا بسیار سرسبز و پردرخت و دارای مردمی متدین و واقع‌بین می‌باشد. محصولات عمده‌ی آن: گردو، زردآلو، نخود، سیبزمینی و گندم و جو است و صنایع دستی آن قالیبافی و گلیم بافی و دستکش و شال گردن پشمی و کرکی است. دامداری در این روستا به دو طریق انجام می‌گیرد. طریقه‌ی اول طبق معمول داشتن تعدادی گوسفند و احتمالا چند رأس گاو شیرده است که هر روستایی لبنیات مصرفی خود را تأمین می‌کند و مازاد آن را می‌فروشد و طریقه‌ی دوم دامداران عشایری هستند که از اوایل بهار در کوههای اطراف بلقان ییلاق می‌کنندو مراتع نسبتاً خوب کوههای مجاور روستا و شاهجهان را برای تعلیف دام انتخاب می‌کنند و قشلاق را به ترکمن صحرا می‌روند. در اطراف این روستا معادنی مانند گچ و نمک و بعضی از فلزات شناسایی شده که هنوز بازدهی و مقدار آن در حال تحقیق و رسماً اعلام نشده است.

ادامه ی نوشته

کردهای خلخال و تالش

۱۸ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

کردهای خلخال

جابجائی اقوام در مناطق مختلف ایران وکوچاندن آنان از جایی به جای دیگر ، یک سنت سیاسی در شیوه کشورداری ما بشمار می رود .تالشان نیز مانند اقوام دیگرایرانی در مواردی هم میزبان اقوام مهاجر بوده اند وهم اینکه خود ناگزیر از کوچ واسکان درنواحی دیگر شده اند .کردهای تالش که از تیره ها ینژاد آریایی وایرانی تبار کشورما بشمار می روند ، بدنبال یک سلسله تصمیم گیریها وضرورتهای سیاسی ، ازحدود دویست وپنجاه سال پیش از خراسان به تالش وخلخال کوچانده شده اند .اینان طی یک روند تاریخی ، سرانجام پس از فراز وفرودهای بسیار توانسته اند با تالشان وآذریهای خلخال به همزیستی وروابط اجتماعی مورد نظر دست یابند .امروزه بسیاری ازمردم از خود می پرسند که کردها چگونه به نواحی کوهستانی تالش آمده اند مقاله حاضر چگونگی آمدن کردها به ناحیه کوهستانی تالش وسپس مهاجرت گروهی از آنان را به شهرهای جلگه ای مورد بررسی قرار داده است .

ادامه ی نوشته

نگاهى به وضعیت موسیقى کردى در کردستان

۱۶ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

نگاهى به وضعیت موسیقى کردى در کردستان

کردستان را مى توان مهد موسیقى ایران قلمداد کرد زیرا موسیقى کردى با موسیقى هاى باستانى و سنتى ایران زمین نسبتى تمام و کمال دارد و همچنان که کردها از اقوام دیرینه و اصیل ایران هستند موسیقى کردى نیز داراى جایگاه خاصى است و در تار و پود هنر ایرانى نقش بسزایى دارد.

کردستان را مى توان مهد موسیقى ایران قلمداد کرد زیرا موسیقى کردى با موسیقى هاى باستانى و سنتى ایران زمین نسبتى تمام و کمال دارد و همچنان که کردها از اقوام دیرینه و اصیل ایران هستند موسیقى کردى نیز داراى جایگاه خاصى است و در تار و پود هنر ایرانى نقش بسزایى دارد.
در میان انواع نواهاى باستانى کردى مى توان به « هوره » اشاره کرد، هوره که ریشه در کلمه اهورامزدا دارد نوعى راز و نیاز با اهورا مزدا بوده است.
همچنین مى توان به یکى از سازهاى کهن کردى یعنى شمشمال اشاره کرد که داراى صدایى ارجیان بود، و هم اکنون نیز همراه « سیاچمانه » (سیاه چشمان) و لاوک نواخته مى شود.    ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین چلنبر خلخال

۱۴ مهر ۱۳۸۷ ۹ دیدگاه

روستای کرمانج نشین چلنبر خلخال

کرد (کرمانج های) خلخال و تالش

 

سفر به منطقه ممنوعه!

۱۱ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه
سفر به منطقه ممنوعه!
خراسان شمالي – مورخ پنج‌شنبه 1387/07/11 شماره انتشار 17095

محسن داوري اول گفتند نمي شود؛ مجوزش را تهران بايد صادر کند! اصرار که کردم، گفتند حالا ببينيم چه مي شود! و در نهايت هم موافقت کردند؛ بدون اين که مجوزي از مرکز صادر شده باشد! و بدين ترتيب بود که توانستم به عنوان يک خبرنگار اجازه ورود به منطقه را پيدا کنم؛ منطقه حفاظت شده گیل و سراني …     ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین شهرستانک جغتای

۱۱ مهر ۱۳۸۷ ۱ دیدگاه

 روستای شهرستانک در دهستان جغتای بخش جغتای از توابع شهرستان سبزوار در استان خراسان رضوی قرار دارد.

مردم این روستا به زبان کردی کرمانجی صحبت می کنند.

 

جاجرم بعد از اسلام

۶ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

جاجرم بعد از اسلام

      بلاذری (متوفای 297 ه.ق) در کتاب «فتوح البلدان» فتح منطقه جاجرم بوسیله سپاهیان مسلمان را در زمان خلافت عثمان بن عفان و به دست عبدالله بن عامر کریز می‌داند.[1][1] ابومسلم خراسانی در سال 1219 ه.ق در مرو قیام کرد و نیشابور را پایگاه اصلی خود قرار داد و در سفری که به دعوت ابراهیم امام از خراسان عازم حج بود از نسا به جاجرم و از آنجا و از طریق راه کاروان روی جاجرم به قومس رفته است و به نظر می‌آید جاجرمی ها در قیام ملی امویان به فرماندهی ابومسلم شرکت داشته‌اند. در این دوران (یعنی دوران اسلامی) تاریخ جاجرم به عنوان بخشی از تاریخ خراسان بزرگ مطرح است. بخشی از شاهراه است و نه دور افتاده و طبیعی بود که حوادث خراسان بزرگ و یا مرتبط با آن بر جاجرم اثر مستقیم بگذارد.[2][2]

ادامه ی نوشته

امام زاده نور الله معروف به امام مرشد

۵ مهر ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

امام زاده نور الله معروف به امام مرشد در امام زاده روستای حاجی تقی قرار دارد.  که در مراسم روز سیزده بدر مورد استقبال زیادی قرار میگیرد. فاصله ی این مکان تا قوچان 24 کیلومتر است.

تپه امام مرشد.معروف به تپه کشتی

 تپه امام مرشد.که در روز چهارده فروردین هر سال مراسم کشتی با چوخه در آن برگزار می شود.به خاطر سطح وسیعی که در بالای آن است به عنوان گود کشتی استفاده میشود.و از تمامی روستاهای اطراف برای شرکت در این مسابقاب حضور به هم می رسانند

 موقعیت امام زاده نور الله معروف به امام مرشد

روستای خمارتاش قوچان

۱ مهر ۱۳۸۷ ۱ دیدگاه

خمارتاش

خمارتاش، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی ایران.

جمعیت

این روستا در دهستان شیرین دره قرار داشته و براساس سرشماری سال ۱۳۸۵جمعیت آن ۹۶۵ نفر (۲۳۹ خانوار) بوده است.

ادامه ی نوشته

شعری در رابطه با زبان کردی

۲۹ شهریور ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 Zimanê Kurdî

Zimanê Kurdî dengekî xweş e,

Dewr û dem durdî, dengê keleş e.

Dengê Amedî, Mîtan û Medî,

Botan û Behdî, dengê Laleş e.

ادامه ی نوشته

شعر کرمانجی اثر زاهد حسین پور گنجه (گنجه رودبار)

۲۸ شهریور ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

شعر کرمانجی اثر زاهد حسین پور گنجه (گنجه رودبار)

 

سرگینی گان له دیوار گنده بو                                زمستانه له کوره را کنده بو

عید گه دبو ریش سفیدان جم دبون                     دست جمعی تک تک مالان دچون

عیدی مواری دگدن په هورا                                 قهر بویانا آشتی دبون بهورا

په تنتور هکانا سور دکرن                                    به آجیل سفره جور دکرن

رو ته نشتن دخارنو را دبون                                خوش گه دبون یکسره ییجا دبون

عیدی ددان دلی خزانان شا دبو                           کینه کدورت له دلان را دبو

ژنان کوفیی ده خارن به نوبت                            شعری ژنان واگیر دبو به قوت

لالیی لالا           لالیی لالا

ادامه ی نوشته

روستای گرماب در ترکمنستان (Germab, Ahal, Turkmenistan)

۲۷ شهریور ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

 

روستای گرماب در ترکمنستان (Germab, Ahal, Turkmenistan) در زمان ناصرالدین شاه و طبق معاهده ی ننگین آخال از ایران جدا گردید. این روستا هم اکنون در آن سوی مرز ایران و ترکمنستان در 20 کیلومتری روستای جعفر آباد و رباط شیروان قرار گرفته است. روستاهای قلقلاب (Kurkulab, Ahal, Turkmenistan) و فیروزه (Pöwrize، Firjuza) نیز که طبق معاهده ی آخال از این جدا شدند در مجاورت این روستا قرار دارند.

موقعیت روستای گرماب ترکمنستان بر روی نقشه … Germab on Map

کتابچه قوچان نوشته ی شجاع الدوله زعفرانلو

قریه گرماب در محاذی به فیرزه  واقع است، امتدادش به آخال بیش از قیروزه است رودخانه عظیمی دارد از دربندی است نزدیک به قلعه می گذرد به آخال می رود در اطراف قلعه پنج من ده من  زراعت دیم می نمایند حالشان با فیروزه یکی است خانوارش تماماً پیاده تفنگچی و مستحفظ قراول خانه و قلعه است ، مالیاتی ندارند.

ادامه ی نوشته

مختصری درباره تاریخچه شهر قوچان

۲۴ شهریور ۱۳۸۷ ۹ دیدگاه

نمایی از شهر قوچان و میدان آزادی قدیم این شهر

نمایی از شهر قوچان و میدان آزادی قدیم این شهر

مختصری درباره تاریخچه شهر قوچان

 قوچان در 130 کیلومتری مشهد و 807 کیلومتری تهران قرار دارد. انگور و شیره انگور این منطقه مشهور است و سیب درختی منطقه اوغاز باجگیران نیز کم‌نظیر است. قوچان دارای دام و محصولات دامی فراوانی است و پنیر کردی قوچان که در داخل پوست (خیک) نگهداری می‌شود، بسیار مرغوب و خوشمزه است. از جاجیم که نوعی پارچه زبر و رنگی این منطقه است نوعی پالتو درست می‌کنند که به آن چوخه می‌گویند و هنگام کشتی چوخه از آن استفاده می‌شود.

ادامه ی نوشته

مراسم رمضان در اقوام خراسان شمالي

۲۳ شهریور ۱۳۸۷ بدون دیدگاه
مراسم رمضان در اقوام خراسان شمالي
خراسان شمالي – مورخ شنبه 1387/06/23 شماره انتشار 17080

لنگري – مرتضوي : ماه رمضان، ماه مهماني خداست و اقوام مختلف در خراسان شمالي هر يک به گونه اي به استقبال اين ماه مبارک مي روند و هر يک از آن ها طي مراسم ويژه اي اين ماه را سپري مي کنند. چندتن از محققان در رابطه با برگزاري مراسم اين ماه از سوي اقوام مختلف توضيح دادند. يک محقق ترکمن درخصوص ماه رمضان مي گويد: تعدادي از ترکمن ها ماه رجب و شعبان را روزه مي گيرند که با ماه رمضان ٣ ماه مي شود و اغلب ترکمن ها ٢ يا يک روز مانده به ماه رمضان روزه مي گيرند و به استقبال ماه رمضان مي روند، که به اين ماه «ارازآيي» مي گويند. ناصر رهنما ادامه مي دهد: بعد از شروع ماه رمضان مراسم «يا رمضان» که مخصوص ترکمن هاست در شبهاي سوم ماه مبارک، پانزدهم و بيست و هفتم رمضان برگزار مي شود که جوان ها و کودکان جمع مي شوند و خانه به خانه مي گردند و اشعاري در قالب رباعي مي خوانند و هدايايي از خانواده مي گيرند. اشعاري که ترجمه آن ها چنين است:    ادامه ی نوشته

روستای گدوکانلو GADUKANLUE شیروان

۱۹ شهریور ۱۳۸۷ بدون دیدگاه

روستای گدوکانلو GADUKANLUE

     این روستا در 23 کیلومتری شمال شرق شیروان قرار دارد که از شمال به خرسکانلو (پسکوه) و از جنوب به کوه قنبر و از شرق به روستای بی‌بهره و ازجنوب به رحیم آباد هنامه محدود است. گدوکانلو دارای 69 خانوار و 341 نفر جمعیت است که مردمش به زبان کردی کرمانجی تکلم می‌کنند و از ایل سیفکانلو می‌باشند. نام این روستا اخیراً به «زیرکوه» تغییر یافته است و جزء دهستان سیبکانلو شیروان است. در مورد وجه تسمیه‌ی آبادی در فرهنگ لغات گدوک به «راه میان دو کوه، گردنه و کُتل»[1][1] و یا «گردنه‌ی کوه و جایی از کوه که برف در آن جمع شود» معنی شده است که با توجه به موقعیت این روستا و اضافه شدن پسوند ترکی «انلو» به مرور گدوکانلو گفته شده که نام بامسمایی می‌باشد. البته عده‌ای از روستاییان نیز معتقدند که چون ایل سیفکانلو از ایل کیکانلو منشعب شده است نام آبادی ابتدا کیکانلو بوده که به مرور گدوکانلو گردیده است.

ادامه ی نوشته