بایگانی

نوشته های برچسب زده شده ‘درگز’

«جَجوخان» سردار ملی کُرمانج

۲۲ دی ۱۳۹۲ ۷ دیدگاه

ججوخان سردار ملی کُرمانج (منطقه کُرمانج، شمال شرق ایران)جَجوخان سردار ملی کُرمانج

(منطقه کُرمانج، شمال شرق ایران)

Cecoxan Serdarê milî yê Kurmanc

(Menteqa Kurmanj, Bakûra rojhilat ya Îranê)

Ênqilaba meşrûte rûydaneke dimokrasîxwazî ya heqdarî li tarîxa nû ya Îranê ye ku natemam ma. Qîyama meşrûte ya Îranê komek ji rûydan, kar û hewldan in ku li zemana Mozefer-al-dîn ادامه ی نوشته

Serdar CecoXan / تقدیم به روح ججوخان سردار کُرمانج درگزی

۵ مرداد ۱۳۹۲ ۱۸ دیدگاه

Ebdullah Guherî - عبدالله گوهریعبدالله گوهری – درگز

تقدیم به روح پاک تمامی سرداران رشید خطه شمال خراسان به خصوص سردار کُرمانج  ججوخان که همگی باعث افتخار این کشور شدند …

روحشان شاد

باران ده‌باری ! ژه‌ ترسان ، خوه‌ تاڤیته‌ بن مه‌رخه‌ک ئو خوه‌ په‌ناله‌میش کر . هه‌ڤا سار بۆ . پر سار ! دوومان ژی ، هورک هورک ، پیشییا چاڤێ مێرک گرت . نکا مێرک مابوو ڤه‌ خجاوێ گوران کو هه‌ر ده‌م له‌ گوچکێ خه‌لکێ که‌لێ به‌لا ده‌بوو . ادامه ی نوشته

الحاق درگز و قوچان به خراسان شمالی/ باز جوییم روزگار وصل خویش را

۱ مرداد ۱۳۹۲ ۲۹ دیدگاه

الحاق درگز و قوچان به خراسان شمالی/ باز جوییم روزگار وصل خویش راالحاق درگز و قوچان به خراسان شمالی/ باز جوییم روزگار وصل خویش را
الحاق شهرستان های قوچان و درگز در خراسان رضوی به استان خراسان شمالی از چندی پیش در دستور کار قرار گرفته است؛ امری که به نظر می رسد در صورت تحقق می تواند آبادانی و توسعه در شمال شرق کشور را شتاب بخشد و سبب بالندگی بیشتر این منطقه شود.

استان خراسان شمالی واقع در شمال شرق کشور در پی تقسیم استان خراسان به سه استان و پس از کش و قوس های فراوان سرانجام در ۱۹ مرداد سال ۸۳ به عنوان بیست و نهمین استان کشور تاسیس شد. ادامه ی نوشته

زندگینامه و بیوگرافی مختصری از نادرشاه و ایل کُرد افشار

۳۱ خرداد ۱۳۹۲ ۲۳ دیدگاه

زندگینامه و بیوگرافی مختصری از  نادر شاه افشارزندگینامه و بیوگرافی مختصری از  نادرشاه و ایل کُرد افشار (افشرانلو یا هفت شرانلو؟)

نادر شاه افشار از ایل افشار بود او از مشهورترین پادشاهان ایران پس از اسلام است ، ابتدا نادر قلی یا ندرقلی نامیده می شد موقعی که افغانها و روس ها و عثمانی ها از اطراف به ایران دست انداخته بودند و مملکت در نهایت هرج و مرج بود یک عده سوار با خود همراه کرد و به طهماسب صفوی که کین پدر برخواسته بود همراه شد فتنه های داخلی را خواباند افغانها را هم بیرون ریخت ، شاه طهماسب صفوی از شهرت و اعتبار نادر در بین مردم دچار رشک و حسادت گشت و برای نشان دادن ادامه ی نوشته

نتایج قطعی و نهایی شمارش آراء انتخابات ریاست جمهوری و شوراها در شهرها و مناطق مختلف شمال خراسان

۲۵ خرداد ۱۳۹۲ ۷ دیدگاه

نتایج نهایی شمارش آراء انتخابات ریاست جمهوری و شوراها در شهرها و مناطق مختلف شمال خراساننتایج نهایی شمارش آراء انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری و چهارمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا در شهرها و مناطق مختلف شمال خراسان

قوچان ، شیروان ، باجگیران ، فاروج ، چناران ، مشهد ، سرخس ، اسفراین ، بجنورد ، مانه و سملقان (آشخانه) ، جاجرم ، جوین ، نیشابور ، سبزوار ، درگز ، تیتکانلو ، خوشاب ،  لاین ، کلات ، لوجلی ، چاپشلو ، لطف آباد ، نوخندان ، چکنه ، قاضی ، راز و جرگلان ، گرمه ، سنخواست، شوقان و …

برای مشاهده ی نتایج شمارش آراء در شهرها و مناطق مختلف به ادامه مطلب مراجعه فرمائید: ادامه ی نوشته

گلچینی از آهنگ های کردی کرمانجی ، ترکی و فارسی محلی درگز

۲۱ خرداد ۱۳۹۲ ۱ دیدگاه

گزارش تصویری / ییلاق شمس مقری بین قوچان و درگز ( به کرمانجی : Çîyay Şemsê Muqirî )

۱۶ خرداد ۱۳۹۲ ۳ دیدگاه

عکس هایی از منطقه ی شمس مقری ( به کرمانجی : çîyay şemsê muqirî )عبد الله گوهری کاهو (کیوانلو) – درگز

به نام خالق زیبایی ها - با آمدن فصل بهار ، روستای کاهو در شهرستان درگز سرسبزی خود را بدست می آورد . ولی رفته رفته در اواسط اردیبهشت کوه های این منطقه زیاد برای چرای گوسفندان مناسب نیست ، و هر ساله در اواسط اردیبهشت به مدت ۲ ماه برخی از مردمان این روستا که اصالتا از ایل کیوانلو هستند ، زندگی عشایری را در منطقه ی شمس مقری ( به کرمانجی : Çîyay Şemsê Muqirî) – نزدیک روستای اینچه از توابع شهرستان قوچان – تجربه می کنند . کوه شمس مقری در گذشته در اختیار برخی از طوایف این روستا بوده که ادامه ی نوشته

Qudretê xwadê قدرت خداوند / عبدالله گوهری کاهو

۵ خرداد ۱۳۹۲ ۱ دیدگاه
Qudretê xwadê قدرت خداوندQudretê xwadê
قدرت خداوند
 
Dîsa bûye pedîdar , ewrê reşê asimîn
Ta bibarê le ser me , zelal avek nazenîn
 
باز ابرهای تیره آسمان پدیدار شدند
تا بر سر ما آب زلال و خوبی را ببارانند   ادامه ی نوشته

طبیعتگردی در روستای دربندی ژور و گورنی

۲۷ فروردین ۱۳۹۲ ۲ دیدگاه

طبیعتگردی در روستای دربندی ژور و گورنیمیثم رودکی – درگز

دربندی ژور! روستایی کوهپایه ای، سرسبز، خوش آب و هوا و باصفاست که در دهستان میانکوه در جنوب شهرستان درگز واقع شده است. اطراف آن را چندین کوه بالای ۲۰۰۰ متر احاطه کرده و رودخانه آب گوارایی از میان آن می گذرد. منطقه آب و هوایی کوهستانی دارد. اطراف روستا و رودخانه دربندی پر است از درختان میوه مختلف. عمده باغات این منطقه را درختان سیب، گردو، زردآلو، گیلاس و گلابی تشکیل داده اند. ژور در زبان کرمانجی یعنی بالا. منطقه میانکوه سه روستا بنام دربندی دارد. دربندی پایین، وسط و بالا. که تابلوهایی با نام دربندی سفلی، وسطی و علیا دارند ولی مردم منطقه به ندرت از این واژه ها استفاده می کنند و بیشتر از واژه های ژیر، اورته و ژور استفاده می کنند. ژیر یعنی پایین، اورته یعنی وسط. ادامه ی نوشته

گزارش تصویری / جاذبه های فرهنگی و طبیعی درگز

۲۷ فروردین ۱۳۹۲ ۶ دیدگاه

نقشه موقعیت شهرستان درگز در استان خراسان رضویدرگز را بیشتر بشناسیم

شهرستان درگز در منتهی الیه شمال استان خراسان رضوی قرار دارد.

این شهرستان از غرب با شهرستان قوچان، از جنوب با شهرستان چناران و کلات نادری و از شرق و شمال با کشور ترکمنستان هم مرز است.

برای مشاهده ی تصاویر به ادامه مطلب مراجعه فرمائید

      ادامه ی نوشته

نتایج پیکارهای نوروزی کوشنی – کُشنی (کُشتی کُردی یا کشتی باچوخه) در شهرهای شمال خراسان

۱۵ فروردین ۱۳۹۲ ۱۰ دیدگاه

مسابقات کشتی باچوخه (کوشنی - کُشنی)

رقابت ها نوروزی کوشنی – کُشنی (کُشتی کُردی یا کشتی باچوخه) در روستاها و گودهای مختلف شهرهای شمال خراسان برگزار گردید. در ادامه ی مطلب نتایج این پیکارها در مناطق مختلف از جمله شیروان(ینگی قلعه و شیرکوه)، قوچان (سلطان زیرابه، نوروزی، امام باد)، فاروج (امام مرشد)، جوین (کلاته عرب)، چناران، مانه و سملقان، اسفراین (چشمه زینل خان)، نیشابور و سایر نقاط ذکر می گردد.

-

-    ادامه ی نوشته

کُشنی Kuşnî (کشتی باچوخه) میراث فرهنگی باستانی کُردهای خراسان

۲۵ بهمن ۱۳۹۱ ۶ دیدگاه

 کُشنی (Kurdî (Kurmancî) = Kuşnî , English = Koshni , کُرمانجی = کوشنی)

کُشنی همان است که در فارسی کشتی می گویند با این تفاوت که واژه ی کرمانجی آن اصیل و باستانی تر است. کُشنی یا کشتی منسوب به گشن و کشن به معنای کمربند است. برخی معتقدند که این کشتی منسوب به کمربند زرتشت پیغمبر است. اما باید توجه داشت پیش از اینکه پیروان زرتشت پیغمبر، کمربند را به عنوان علامت و نشان دین زرتشت برگزینند کشن که همان کمربند است وجود داشته و پهلوانان باستان مانند سام نریمان و زال و رستم و گشتاسب و دیگران کمربند یا کشن می بسته اند و زرتشت در زمان گشتاسب ظهور کرد و دین خود را عرضه داشت ، بنابراین کشن سابقه ای باستانی تر دارد و شاید همزمان با پیدایش جامه که همان پوست حیوانات بوده است بوجود آمده که بشر آن زمان با پوست حیوانات در هم تابیده که بعد کشن شد، کمر خویش را می بسته است. بنابراین سابقه ی کشنی یا کشتی خیلی قدیمی تر از زمان زرتشت پیغمبر است و به مناسبت اینکه پهلوانان برای کندن حریف خود از زمین دست به کشن همدیگر می برده اند (همچنانکنه امروز هم در کشنی کرمانجی مرسوم است) . از این رو آنرا کشنی یا کشتی نامیده اند. تلفظ واژه ی فارسی آن که کشتی است گمان می رود از ریشه ی کشتن گرفته شده باشد یعنی کسی که حریف خود را بر زمین می زند. معمولا تهیگاه او را می شکافت و او را می کشت.

ادامه ی نوشته

رفتن یار : (چووینا یارێ Çûyna yarê) / عبدالله گوهری

۱۴ دی ۱۳۹۱ ۱۶ دیدگاه

Ebdullah Guherî - عبدالله گوهری

 عبدالله گوهری – درگز

Yêk hebo yêk tune bo        Mêr û jinek rind hebo

یێک هه‌بۆ یێک تونه‌ بۆ       مێر و ژنه‌ک ڕند هه‌بۆ

Malê wan le çîyê bo       Malek tijî rizq hebo

مالێ وان له‌ چییێ بۆ       ماله‌ک تژی ڕزق هه‌بۆ

متن کامل شعر در ادامه مطلب   ادامه ی نوشته

حمله پلنگ به گله گوسفندان در کپکان درگز ۲ چوپان را روانه بیمارستان کرد

پایگاه اطلاع رسانی درگز : حدود ساعت ۲:۳۰روز جمعه ۲چوپان در حوالی روستای «کپکان» دهستان میانکوه درگز با پلنگ گرسنه ای درگیر و به شدت زخمی شده که به دلیل شدت جراحات وارده روانه بیمارستان درگز شدند و مورد مداوا قرار گرفتند.یکی از چوپانان زخمی شده در این باره به خراسان رضوی گفت: در حالی که گوسفندان خود را برای چرا به مراتع نزدیک روستا برده بودم متوجه شدم که یک قلاده پلنگ یک راس بز را از گله جدا کرده و قصد دریدن آن را دارد که به طرفش دویدم. در این لحظه پلنگ به بازوی چپ من حمله کرد اما در نهایت توانستم با چوب دستی از خود دفاع کنم .«رمضان محمدی» افزود: در این لحظه پلنگ به سمت چوپان دیگری که به فاصله ۵۰۰متری در حال چرای گوسفندانش بود حمله کرد که من به کمک وی شتافتم و توانستم او را در حالی که به شدت از ناحیه سروصورت زخمی شده بود، نجات دهم و پس از آن نیز هر دو توسط اهالی به بیمارستان منتقل شدیم.در خور اشاره است طی چند سال اخیر مواردی از حمله پلنگ به مردم و شکاربانان محیط زیست گزارش شده و حتی چند سال قبل یکی از چوپانان روستای «سنگ سوراخ» نیز در درگیری با پلنگ کشته شد.

سرودهای مکتبخانه ‏ای و نمایشی کودکان در روستاهای کرد و ترک‏ نشین شمال خراسان

۳ تیر ۱۳۹۱ ۵ دیدگاه

نوشته ای از: استاد کلیم الله توحدی (کانیمال)

(kelîmolah Tevehodî (kanîmal)

بازی های موسیقیایی و سرودهای کودکانه در اقوام‏ مختلف کشور ایران از زیبایی‏ های خاص خود برخوردار است که امروز بطور کامل در دسترس همه‏ نیست. بازیهای اتل متل توتوله، جمجمک برگ‏ خزون، دویدم و دویدم، عمو زنجیرباف و…برای‏ بسیاری از پدرو مادرها شناخته شده است ولی همین‏ بازیها را بسیاری از بچّه‏ ها نمی ‏دانند و وظفیهء بزرگترها است که این بازیها را به آنها یاد دهند و موجبات تفریح‏ و لذت و نشاط آنها را فراهم آورند.

در روستاهای کرد و ترک‏ نشین در شمال خراسان نظیر قوچان ، شیروان ، بجنورد ، اسفراین ، درگز ، کلات ، و… نیز بازی ها و سرودهای‏ زیبایی وجود دارد که نیاز به معرفی و یادآوری دارد.

ادامه ی نوشته

فرهنگ خوراک و غذا در میان کردان شمال خراسان

۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۱ ۷ دیدگاه
  • شیرین دولت پور – درگز

اگرچه خوراک برای مردمان، ابزاری برای زنده ماندن و ادامه بقا بوده است، اما در خود عناصری از هویت و تاریخ یک ملت را به همراه دارد و در کنار پوشاک، مسکن، مذهب، موسیقی و زبان از شناسه های هویتی ‌‌آن به شمار می آیند. فرهنگ خوراک هر ملتی برآمده از ژرفای تاریخی وجغرافیایی آن است که در خود سبک زندگی، جغرافیای زیست، زبان، قومیت، طبقه، باورها، پنداشت‌ها و انگاره‌های دینی ـ مذهبی یک مردم را یدک می کشد. در واقع در میان خوراک یک ملت، بسیار چیزها نهفته است که تنها به موضوع خوردن و پختن تمام نمی شود و به گفته استاد پرفسور فریبرز همزه ای مردم شناس کورد،«در دل یک بشقاب، یک تاریخ خوابیده است».

ادامه ی نوشته

جعفر رحمانی نوازنده ی چیره دست دوتار

۱۹ فروردین ۱۳۹۱ ۳ دیدگاه
جعفر رحمانی نوازنده ی چیره دست دوتار

جعفر رحمانی نوازنده ی چیره دست دوتار

جعفر رحمانی نوازنده ی چیره دست دوتار و استاد بی بدیل موسیقی خراسان در سال ۱۳۴۳در مشهد به دنیا امدند. از همان اوان کودکی عاشق و شیفته ی موسیقی شدند. در نوجوانی نوازندگی دوتار را آغاز نموده و در مدت کوتاهی به نوازنده ی قابلی تبدیل شدند.پس از آن به دنبال نوای دل انگیز دوتارشمال خراسان به هر نقطه از این منطقه از درگز و بجنورد و اسفراین گرفته تا قوچان و شیروان سفر کردند. ایشان برای بالا بردن دانسته های موسیقایی خود و بهره جستن از اساتید و بخشی های شمال خراسان مدت طولانی را در شیروان و قوچان سکونت کردند.ایشان از معدود کسانی میباشند که می شود آن ها را استاد لقب داد.استاد رحمانی در مدت سی و چند سالی که ساز بدست گرفته اند تمام بخشی های نام آشنا و گمنام چون : حاج قربان_علی گل افروز_حمراء گل افروز_رحیم خان بهادری_حاج حسین یگانه_آی محمد یوسفی و …. را ملاقات کرده و در خدمت ایشان مقام ها و روایات موسیقی مقامی شمال خراسان را فرا گرفته اند . در این میان شاید کسی که بیشترین تاثیر را در سبک نوازندگی استاد رحمانی داشته استاد علی گل افروز(علی بخشی ) بوده است.که استاد رحمانی یاد ایشان رابسیار گرامی می دارند.استاد جعفر رحمانی علاوه بر موسیقی خراسان علاقه ی وافری به موسیقی ترکمن دارند و در این مدت چندین و چندبار به منطقه ی ترکمن صحرا رفته و بسیاری از مقام های ترکمن را فرا گرفته اند.

ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین خاخیان (خاخیانلو) درگز

۱۷ فروردین ۱۳۹۱ بدون دیدگاه

روستای خاخیان (خاخیانلو) در دهستان تکاب بخش مرکزی شهرستان درگز واقع گردیده است.

 

 روستای خاخیان درگز

خاخیان . (اِخ )دهی است از دهستان مرکزی بخش حومه ٔ شهرستان دره گز واقع در ۷ هزارگزی باختر دره گز در سر راه مالرو عمومی دره گز به نوخندان ، محلی است جلگه ای و گرمسیر و سکنه ٔ آن ۳۱۵ تن است . (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۹).

طایفه کرمانج خاخیانلو

روستای مرغزار قوچان

موقعیت روستای مرغزار بر روی نقشه

روستای کرمانج نشین خاخیانلوی درگز

لیست کامل روستاهای شهرستان درگز

۶ فروردین ۱۳۹۱ ۴ دیدگاه

لیست روستاهای شهرستان درگز

به نقل از: اداره آمار و فناوری اطلاعات … شرکت آب و فاضلاب روستایی خراسان رضوی

تاریخ گزارش گیری : ۹۰/۰۲/۲۵

ادامه ی مطلب را بخوانید …

ادامه ی نوشته

روستای چنار (چنار کرد) درگز

۶ فروردین ۱۳۹۱ ۳ دیدگاه

روستای کرمانج نشین چنار درگزروستای چنار (چنار کرد) در دهستان درونگر بخش نوخندان شهرستان درگز واقع گردیده است. این روستا دارای ۹۰ خانوار و ۲۹۳ نفر جمعیت می باشد.

عکس های زیر توسط دوست عزیزی از اهالی این روستا ارسال شده است

-

-

-

ادامه ی نوشته

منطقه آسلمه و قاطریش

۴ فروردین ۱۳۹۱ بدون دیدگاه

منطقه آسلمه و قاطریش :

منطقه آسلمه و قاطریش که در حوزه ی بخش باجگیران قرار گرفته از دیرباز یکی از شکارگاه های منطقه بوده که در گذشته ای نه چندان دور دارای قوچ ، میش ، کل ، بز مناسبی بوده است .

منطقه مورد مطالعه با مسافتی در حدود ۲۵۰۰۰ هکتار و در ضلع شمالی محور جاده قوچان – باجگیران در مجاورت شهر باجگیران قرار گرفته است و از شهر قوچان حدود ۴۵ کیلومتر فاصله دارد . بلندترین قله آن ۲۲۴۷ متر است .

از مهمترین دره های این منطقه میتوان از دره : دربادام و زو شمخال نام برد . دره دربادام که در ضلع شرقی منطقه قرار دارد دره ای است عمیق و دارای آب فراوان و هدایت رودخانه شارک را به طرف شمال و به سمت درونگر را به عهده دارد و یکی از زیستگاه های مناسب برای کل و بز و کبک می باشد .

ادامه ی نوشته

مناطق و کشورهای کرمانج زبان در دنیا

۴ فروردین ۱۳۹۱ ۱ دیدگاه

نواحی کرمانج زبان Kormancî language

لهجة کورمانجی زبان کوردی که تقریبا‍ََ شاید حدود بیش از ۷۵% کوردها با این لهجه تکلم می‌کنند

در کشورهای ترکیه، سوریه، شمال غربی ایران (استان ارومیه)، شمال شرقی ایران (شمال خراسان)، شمال و شمال غربی کردستان عراق، کشور ارمنستان (اطراف ایروان)، کشور گرجستان، کشور آذربایجان، مناطقی از استان مازندران، مناطقی از استان گیلان، اطراف ورامین و فیروزکوه، و همچنین تهران و کرج تکلم می‌شود.

در خراسان شهرهای قوچان، شیروان، اسفراین، بجنورد، کلات، لایین، باجگیران، آشخانه، چناران، فاروج، سملقان، درگز و درونگر، رادکان، و تقریبأ حدود ۱۵% مردم ساکن مشهد به لهجهء کورمانجی تکلم می‌کنند.

ادامه ی نوشته

پوشاک خانم های کرد شمال خراسان

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ ۸ دیدگاه

 پوشاک خانم های کرد شمال خراسان

  • پوشاک کردهای شمال خراسان

در استان خراسان ,کردها ازاطراف کلات تا غرب بجنورد سکونت یافته اند. کردهای این ناحیه ازدو ایل بزرگ به نامهای زعفرانلو وشادلو تشکیل شده اند, که هریک ازآنها نیز دارای طوایف جداگانه ای می باشند .طبق بررسی های انجام شده شادلوها دربجنورد و زعفرانلوها در قوچان سکونت دارند.

اساس وپایه پوشاک این دو ایل یکسان و هماهنگ می باشد ولی پس از طی زمان بعضی از آنها دستخوش دگرگونی شده اند بعنوان مثال شادلوها دراثر معاشرت با شهرنشینان دارای پوشاکی ساده ترازدیگر نواحی شده اند.لذا به علت اصالتی که درلباسهای زعفرانلوها مشاهده می شود لباسهای آنها بعنوان مبنابررسی لباس کردهای نواحی شمال خراسان انتخاب می شوند. پوشاک بانوان کرد مناطق شمال خراسان مجموعا ۸ تکه می باشند که مشخصات آنها به قرارزیراست:

ادامه ی نوشته

روستای کرمانج نشین زنگلانلو درگز

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

زنگلانلو

لغت نامه دهخدا

زنگلانلو. [ زَ گ َ ] (اِخ ) دهی است از دهستان لطف آباد که در بخش لطف آباد شهرستان دره گز واقع است و ۳۵۴ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۹).

زنگلانلو (درگز)

روستای خیر آباد علیا در دهستان تکاب بخش مرکزی شهرستان درگز واقع گردیده است.

دهستان زنگلانلو

زنگلانلو ، دهستانی است از توابع بخش لطف آباد و در شهرستان درگز استان خراسان رضوی ایران.

ادامه ی نوشته

باباخانِ چاپوشلو (یا: چاپوشی / چاوشلو)

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

باباخانِ چاپوشلو (یا: چاپوشی / چاوشلو) ، از یاران و سرداران نادرشاه افشار. در جهانگشای نادری استرآبادی (ص ۱۸۸ ـ ۱۸۹)، نام او باباخان چاپوشلو ضبط شده و در نسخه های دیگری از این کتاب چاوشلو آمده است (ص ۱۸۸، حاشیة ۳). مروی در عالم آرای نادری همه جا باباخان چاپوشی (ج ۱، ص ۱۱۲، ۲۵۴، ۲۷۹ و مواضع دیگر) و گلستانه در مجمل التواریخ یک جا باباخان چاوشلو (ص ۱۴۶) و در جای دیگر باباخان چاپوشلو ذکر کرده است (ص ۴۵۱). باباخان از ابتدای شهرت نادر در کنار وی بود. طایفه اش شاخه ای از ایل افشار بودند که در منطقة کلات و ابیوردِ خراسان سکونت داشتند و به دستور شاه عباس اول صفوی ، برای جلوگیری از نفوذ و هجوم ازبکان ، از موطن اصلی خود در آذربایجان و همزمان با نیاکانِ نادرشاه ، به صفحات شمال خراسان کوچیده بودند. در جنگ مهماندوست (۱۱۴۲) که میان سپاهیان نادر و قوای افغان درگرفت باباخان از خود شجاعت و کفایت نشان داد و همراه با عده ای از سرداران نادر مورد عنایت شاه طهماسب دوم صفوی (حک . ۱۱۳۵ـ۱۱۴۵) قرار گرفت . بعد از آن نیز در همة جنگهای نادر برای بیرون راندن قوای عثمانی از خاک ایران و نیز سرکوب شورشهای داخلی همراه و کنار وی بود. در جریان تاجگذاری نادر در دشت مغان (۱۱۴۸) از هواداران به سلطنت رسیدن او بود. پس از جلوس نادر بر تخت سلطنت ، منصب بیگلربیگی هرات ، که در آن زمان از سمتهای مهم بود، به او سپرده شد. در لشکرکشی رضاقلی میرزا ولیعهد به قندهار (۱۱۴۹) و سپس به هند (۱۱۵۰) وی را همراهی کرد. وی پس از نبرد پیروزمندانه با سپاهیان ابوالفضل خان ازبک ، در بخارا، که سر به شورش برداشته بود، درحالی که به درون قلعة شلاوک (یا: شلدوک رجوع کنید به استرآبادی ، ص ۲۹۵، یا: شلوک رجوع کنید به مروی ، ج ۲، ص ۵۹۷ و مواضع دیگر) چشم دوخته بود گلوله ای به دهانش اصابت کرد و کشته شد (۱۱۵۰) و او را در مشهد به خاک سپردند (همان ، ج ۲ ، ص ۵۹۹).

منابع : محمد مهدی بن محمد نصیر استرآبادی ، جهانگشای نادری ، چاپ عبدالله انوار، تهران ۱۳۴۱ ش ؛ ابوالحسن بن محمد امین گلستانه ، مجمل التواریخ ، چاپ مدرس رضوی ، تهران ۱۳۵۶ ش ؛ محمد کاظم مروی ، عالم آرای نادری ، چاپ محمد امین ریاحی ، تهران ۱۳۶۴ ش .

/ رضا شعبانی /

بنیاد دایرة المعارف اسلامی

طایفه ی کرمانج مامیانلو (Mamîyanlo)

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ ۱ دیدگاه

طایفه ی کرمانج مامیانلو (Mamîyanlo)

مامیانلو از طوایف بزرگ زعفرانلو است که برخی از آنها در روستای مامه دانلو یا مامدانلو (بهادرخان) از توابع دهستان درونگر بخش نوخندان درگز اسکان دارند.

کلیم الله توحدی کانیمال – حرکت تاریخی کرد به خراسان – جلد دوم

عده ای نیز در روستای حاتم قلعه درگز ساکنند.

 

روستای خادمانلوی درگز

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

روستای خادمانلو در دهستان میانکوه بخش چاپشلو شهرستان درگز واقع گردیده است.

خادمانلو

مختصات: ‏۳۲″ ۴۷′ ۵۸°شرقی ‏۰″ ۱۷′ ۳۷°شمالی[۱]

خادمانلو ، روستایی است از توابع بخش چاپشلو و در شهرستان درگز استان خراسان رضوی ایران.

جمعیت

این روستا در دهستان میانکوه قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن (۱۵۴خانوار) ۵۶۲نفر بوده است.

ادامه ی نوشته

ایل کرمانج صوفیانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

ایل کرمانج صوفیانلو

از ایلات مهم و معتبر کرمانج خراسان است که در مشهد و کلات و درگز اسکان دارند و در روزگار صفویه نیز از سرداران کرد صوفی نام برده شده است۳. احتمالا اینها چون از ارادتمندان شاه اسماعیل صفوی (صوفی بزرگ) بوده اند به این صفت نامبردار شده اند و چون اکثر آنها در کردستان در منطقه ای در نزدیک جلدیان؟ اسکان دارند، آن محل را نیز صوفیان گفته اند. صوفیانلو های خراسان در زمان نادرشاه قدرت چشمگیری داشتند و در رساندن نادر به تخت سلطنت فداکاری های شایان توجهی از خود بروز دادند، به همین جهت نادرشاه نیز همواره از آنها به احترام یاد می کرد و در مناسب و مشاغل مهم می گماشت، که در جال خود به آن اشاره خواهد شد. در سالهای اخیر در زمان مبارزات مرحوم دکتر محمد مصدق با رژیم شاه کردهای صوفیانلو درگز با جبهه ی ملی همکاری شایسته ای داشتند. در صفحات بعد در مورد صوفیانلو و دیگر کردان کلات به تفصیل صحبت خواهد شد.

کلیم الله توحدی کانیمال – حرکت تاریخی کرد به خراسان – جلد دوم

 

ایل کرمانج شێخکان (şêxikan) ، شیخکانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ ۳ دیدگاه

ایل کرمانج شیخکانلو

از بزرگترین ایلات کرمانج خراسان است که در شهرستانهای قوچان و مشهد و چناران و درگز و کلات و اسفراین اسکان یافته اند و به کار کشاورزی و مختصر گله داری مشغول اند. بقیه ی شیخکانلو ها در شهرستان خوی در آذربایجان غربی و نیز در کردستان ترکیه می باشند. کردهای شیخوانلو خراسان که در چناران و کلات و مشهد اسکان دارند در به قدرت رساندن نادر و سرنگونی وی نقش عظیم داشتند که شاهویردی خان شیخوانلو و سلیمان بیگ و قوچه خان و شکر بیگ برادر زن نادر از آن جمله اند۱. زنان و دختران شیخوانلو در جنگ های ایران و روم در زمان شاه طهماسب اول مستقیما در جبهه جنگ شرکت داشتند و تفنگ ها را برای مردان پر می کردند و به دست انها می دادند که به طرف دشمن شلیک کنند۲. انتقال دادن مجروحین از میدان جنگ به پشت جبهه و تامین آب و غذا و دیگر مایحتاج اردو  نیز به عهده ی زنان قهرمان شیخکانلو بود. مردوخ آورده است که این ها منسوب به “شیخه کان” اند که در ترکیه بین بدلیس و موش اسکان دارند  و به ایل چپرانلو؟ که دو هزار خانوار هستند پیوسته اند.

  • کلیم الله توحدی کانیمال – حرکت تاریخی کرد به خراسان – جلد دوم

    لغت نامه دهخدا

    شیخ کانلو. [ ش َ ] (اِخ ) دهی از دهستان اوغاز بخش باجگیران شهرستان قوچان است و ۱۰۰ تن سکنه دارد. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۹).

ایل کرمانج کیوانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

ایل کرمانج کیوانلو

از مهمترین ایلات زعفرانلو است که در منطقه ی چناران و رادکان و درگز استقرار یافته است. آقای ابوالفضل قاسمی در ضمن بررسی کشتی چوخه کردهای خراسان از کاظم بیگ کیکانلو در رادکان نام میبرد که از این مرزش باستانی پشتیبانی می کرده است۱. اما گمان می رود، کیکانلو اشتباه چاپی باشد، و صحیح آن کیوانلو است، زیرا کیکانلو ها در سرحد ساکن اند نه در رادکان. ناصرالدین شاه نیز در سفرنامه خود به اهمیت و موقعیت ایل کیوانلو و بزرگان این دودمان اشاره کرده است که۲ در جلد اول مورد بحث قرار گرفت.

حسان السلطنه عموی ناصرالدین شاه نیز هنگام مراجعت از قوچان به سوی مشهد، در رادکان فرود می آید و مورد استقبال خانلرخان کیوانلو قرار می گیرد که همراهان از میهمان نوازی خانلرخان و فراهم کردن تمام امکانات برای قشون حساما لسلطنه به تعجب۳ می افتد که در جای خود ذکر خواهد شد.

سروان جی، سی، تی پیه افسر اطلاعات انگلیس که برای جاسوسی در سال ۱۲۹۱ قمری به خراسان آمده تا پیشروی روسهای اشغالگر در شمال خراسان و عکس العمل کردها و ترکمن ها را در مقابل این تجاوز بررسی نماید، از فقر وبدبختی و پریشانحالی کهدر این سال گریبانگیر مردمایران بود سخن می راند کهتعداد زیادی از مردم کشور بر اثر قحطیو گرسنگی جان سپردند.ویهنگام ورود به منطقه ی رادکان و مشاهده ی وضع زندگیمرفه کردها به شگفتی دچار می شود وتمام روستاهای آن خطه به ویژه تویل و یوسف آباد را زیر نظرقرار می دهد که مردمآن فوق العاده سرحال و زیباروی و مرفه بوده و سرزمینشان سرسبز و خرم و باغها و تاکستانها پراز میوه های گوناگون به ویژه انگور مرغوب بوده و گله های گوسفند مردم این ناحیه چاق و سرحال بوده اند. ئر مورد قیافه ی کردهای کیوانلو می گوید: “همگی لباس های خوبی به بر داشتند و متوجه شدم که مردان کوتاه قد اما درشت استخوان و نیرومندند. در میان آنها چشمان آبی و میشی فراوان دیده است۱″.

ادامه ی نوشته

سلام به کوه الله اکبر درگز

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

کوه و گردنه ی الله اکبردر امتداد جاده ی قوچان به درگز قرار دارد و با ارتفاع ۳۰۰۰ متر بخشی از رشته کوه هزار مسجد می باشد.

شعر زیر که به زبان ترکی می باشد از وبلاگ درگز ۱۴۰۰ (آقای عباس میرزاده) انتخاب شده است.

ایزاق یوْلدن، یوردوموزه، اوٌزلندیم

دره گز دوْو، داغ دره نی توْولندیم

الله اکبـر، آدئی نن من، سؤزلندئم

                                 الله اکبر، قلبئی دوْلی، سؤزدندی

                                 باخماقلرئی، محبـتلی، گؤزدندئ

ادامه ی نوشته

سنت نام گذاری در بین کرمانج ها

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

سنت نام گذاری در بین کرمانج ها

  • خراسان شمالی – مورخ دوشنبه ۱۳۸۷/۰۴/۳۱ شماره انتشار ۱۷۰۳۶

 لنگری – اقوام کرد و به تبع آن کرمانج ها، اقوام پیشینه داری هستند که هویت آریایی و ایرانی دارند. کرمانج ها از حیث جامعه شناختی قومی پویا و زنده به شمار می روند زیرا دارای فرهنگ، زبان و آئین، موسیقی هستند و به تناسب بافت جمعیتی و بنیان دیرینه پای خود از آداب، سنن و رسومی خاص پیروی می کنند. حتی پوشش این قوم (نوع لباس) در کنار صنایع دستی و باورهای ایلیاتی ویژگی هایی خاص تعریف شده اند، مهدی رستمی محقق فرهنگ عامه درخصوص سنت نام گذاری در بین کرمانج گفت: آئین نام گذاری و باورهای این قوم در حوزه این سنت از جمله موضوعاتی است که در خور توجه است اصل تولد نوزاد در بین ایلات و طوایف کرمانج به طور معمول همراه با ذکر و صلوات و در فضایی معطر با شمیم عود واسپند اتفاق می افتد. وی ادامه می دهد: فضای تولید نوزاد در خانواده قوم گاه آنقدر ملموس است که حتی اگر کسی بی اطلاع از مولود تازه رسیده قدم در منزل بگذارد، از واقعه مبارک آنجا مطلع می شود. وی با اشاره به این نکته که نام گذاری نیز تابع پاره ای آداب و سنن است و هم چنان نیز در باور مردمان ایل جاری است، تصریح کرد: نخستین مطلب انتخاب نام برای نوزاد است .در انتخاب نام برای فرزندان،اولویت نخست جایگزینی نام بزرگان نوزاد است بزرگانی که در کنار تناسب فامیلی ارج و قربی در خانواده دارند بویژه این که اگر عزیزان خانواده هنگام تولد نوزاد در میان آن ها نباشند.

ادامه ی نوشته

وضعیت ادبیات مکتوب قوم کرمانج

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

وضعیت ادبیات مکتوب قوم کرمانج

  • خراسان شمالی – مورخ دوشنبه ۱۳۹۰/۰۳/۰۲ شماره انتشار ۱۷۸۴۲

نویسنده: مرتضوی

 خراسان شمالی که گنجینه فرهنگ ها نامیده می شود، اقوام مختلفی همچون کرد، ترک، فارس، تات و ترکمن را در دل خود جای داده است. هر یک از این اقوام دارای فرهنگ، آداب و رسوم خاصی هستند که پرداختن به هر یک از این فرهنگ ها و ادبیات شفاهی موجود امری ضروری است و حمایت از نویسندگان و پژوهشگران این عرصه زمینه لازم را برای حفظ این فرهنگ ها فراهم می کند. در حال حاضر که با هجوم فرهنگ بیگانه مواجه هستیم، پرداختن به فرهنگ غنی ایرانی و ادبیات شفاهی هر قوم در مقابله با هجمه دشمنان تأثیرگذار است. در میان اقوام مختلف، قوم کرمانج در مناطق مختلف خراسان شمالی سکنی گزیده اند و دارای آداب و سنن خاصی هستند. برخی از افراد اقدامات موثری را در قالب چاپ کتاب به منظور حفظ آداب و سنن این قوم انجام داده اند که در این شماره به بررسی وضعیت ادبیات مکتوب قوم کرمانج در استان پرداختیم.

«محمدرضا مصوری» در سال ۱۳۴۲ در باجگیران به دنیا آمد و در ۶ سالگی به همراه خانواده به شیروان مهاجرت کرد. وی در سال ۷۲ وارد دانشگاه شد و تحصیلات خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی تا مقطع کارشناسی ادامه داد. وی در کنار شعر و شاعری، در زمینه زبان کرمانج مطالعاتی داشته است و تاکنون آثاری را همچون «گوهر دل» شامل مجموعه اشعار کرمانجی و فارسی و «زبان کرمانجی و علل ماندگاری آن»، تالیف کرده و به چاپ رسانده است. مصاحبه ای که پیش رو دارید، گفت وگویی است با این نویسنده کرمانج که در آن به بررسی وضعیت امروز زبان کرمانج پرداختیم.

ادامه ی نوشته

قومی با تاریخ ۷ هزار ساله

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

قومی با تاریخ ۷ هزار ساله

خراسان شمالی – مورخ دوشنبه ۱۳۸۸/۰۹/۰۹ شماره انتشار ۱۷۴۲۷

عبدالهیان وجود قومیت های گوناگون کرمانج، فارس (تات)، ترک، ترکمن و کرد در خراسان شمالی با همه ویژگی های فرهنگی خاص خود سبب شده است لقب «گنجینه فرهنگ ها» برازنده این خطه ایران باشد. خراسان شمالی از نظر اجتماعی یک دست نیست و محل زندگی اقوام گوناگون است. قومیت های مختلفی در استان زندگی می کنند که با آداب، رسوم و عقاید مختلف خود موجب وجه تمایز این استان از دیگر استان ها شده اند، اما برای رسیدن به پاسخ این سؤال که هر کدام از این اقوام از ابتدا در خراسان شمالی بوده اند یا از مناطق دیگر وارد این منطقه شده اند، در گزارش های مختلف به بررسی پیشینه تاریخی این اقوام پرداخته ایم. در این شماره به بیان نظریه های گوناگون محققان در خصوص ریشه قوم ترک در خراسان شمالی می پردازیم.یک محقق در این خصوص می گوید: درباره تاریخ باستانی ترکان نظرهای گوناگونی وجود دارد، به طوری که در خصوص ریشه نژادی این قوم بین پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد.«نعمتی» اظهار می دارد: گروهی از پژوهشگران ریشه قوم ترک را از نژاد سفید و عده ای دیگر، آن ها را از نژاد زرد می دانند.وی بیان می کند: بخشی از قوم ترک در جنوب ایران و در استان های فارس، اصفهان، بوشهر، کرمان، چهارمحال وبختیاری و استان های مجاور و عمده ملت های ترک، در شرق ایران در استان های خراسان شمالی، رضوی، گلستان و مازندران ساکن هستند.وی خاطر نشان می کند: ترک های آذربایجانی در شهرهای مختلف ایران و به خصوص استان های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، زنجان، همدان، قزوین، تهران و مرکزی و بخش هایی از گیلان، کردستان، استان های خراسان و کرمانشاه زندگی می کنند.

ادامه ی نوشته

باجگیران ، بخش و شهری در خراسان رضوی

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه
  • باجگیران ، بخش و شهری در خراسان رضوی

۱) بخش باجگیران . در شهرستان قوچان در شمال استان خراسان رضوی واقع است . مشتمل بر دهستان دولتخانه . (سابقاً دهستانهای اوغاز، پیچرانلو، جیرستان و قوشخانه تابع آن بود). از شمال به جمهوری ترکمنستان ، از مشرق به شهرستان درگز (بخش نوخندان )، از جنوب به شهرستان قوچان (بخش مرکزی ) و از جنوب غربی و مغرب به شهرستان شیروان محدود است .

در شمال آن رشته کوههای کم ارتفاعی قرار دارد. مرتفعترین قله های آن بوزین با ۷۰۵ ، ۲ متر در کوهستان کُنْجوخُورْ و یاتاغ با ۱۲۰ ، ۲ متر در کوهستان آسیازو است . کوه آغ کمر (مرتفعترین قله ۵۰۰ ، ۲ متر) و کوه منفردرضا (مرتفعترین قله ۹۴۰ ، ۲ متر) در شمال شرقی آن واقع است . اراضی آن با رودهای دایمی میان سو، قرق دره و آسیازو (سرچشمه از کوههای آسیازو) و چند رود فصلی و چشمه و چاه عمیق آبیاری می شود. رودهای دایمی آن پس از پیوستن به هم با نام رود شیرین به رود اترک * می ریزد. درختان زبان گنجشک ، اُرْس ، پسته وحشی و همچنین آنغوره ، شاه تره ، کاکوتی ، گل ختمی و گل گاوزبان در آن یافت می شود.

ادامه ی نوشته

ایل کرمانج پالوکانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

 ایل کرمانج پالوکانلو

 از ایلات کرمانج زعفرانلوی خراسان منسوب به پالو است که سرزمینی در کردستان عراق بوده و بدلیسی در شرفنامه آنها را جزو کردهای روزکی؟ اورده است.

پالکانلوهای خراسان که در شجاعت و مردانگی مشهورند در بخش مرکزی باجگیران و در شهرستان درگز اسکان دارند. سرزمین اصلی آنها در ۹۵ کیلومتری دیاربکر بر ساحل راست رود فرات بوده است۱.

مرحوممردوخ آورده است که: پالکان منسوب به روستای۲ پالکان در کردستان عراق می باشند. پالکان ها یکهزار و دویست خانوار در بالای رود رواندوز در اربیل می باشند که بیش از شصت روستا را در اختیار دارند و نزدیک سیصد خانوار نیز جزو ایل زرزا به شمار رفته اند۳. دو روستای پالکانلوی بالا و پائین در دهستان مرزی جیرستان واقع در بخش باجگیران می باشد. دو روستای پالکانلو بالا و پایین نیز در شهرستان درگز متعلق به کردهای پالکان است۴.

ادامه ی نوشته

ایل کرمانج کیکانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

ایل کرمانج کیکانلو

کیکانلو از بزرگترین ایلات زعفرانلو بود که در سرتاسر مرزهای شمالی خراسان از آشخانه ی بجنورد گرفته تا درگز و قوچان پراکنده شده اند و ناصرالدین شاه در سفرنامه خود به اهمیت کیکانلو اشاره کرده و آنرا مرکب از پنج هزار خانوار ذکر نموده است. کیکان ها قبلا در تابستانها در شمال آذربایجان و جنوب قفقاز بودند و در زمستانها به سرزمین های گرمسیر کردستان ترکیه می رفتند. مسعودی که در قرن سوم هجری می زیسته در مروج الذهب به این موضوع اشاره کرده و گفته است:

ادامه ی نوشته

طایفه کرمانج خاخیانلو

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

طایفه کرمانج خاخیانلو

این طایفه از جمله ایلات و طوایف ایل بزرگ زعفرانلوی قوچان است که در روستای مرغزار بین شهر کهنه قوچان و تیتکانلو اسکان دارند.

کلیم الله توحدی کانیمال – حرکت تاریخی کرد به خراسان – جلد دوم

روستای مرغزار قوچان

موقعیت روستای مرغزار بر روی نقشه

ادامه ی نوشته

گروه های قومی خراسان

۲۰ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه

گروه های قومی خراسان

گروه های قومی خراسان[۱]

نویسنده : پیر ابرلینگ[۲]

مترجم: سعید باقی زاده[۳]


جمعیت خراسان که بسیار گونه گون است بطور اساسی از فارس ها ، اعراب ، ترک ها ، کردها ، مغول ها ، بلوچ ها و گروه های کوچکی یهودی ، هندی ها (کولی ها) ، و لرها تشکیل شده است.

ادامه ی نوشته

آشنایی با منطقه حفاظت شده تندوره

۱۸ اسفند ۱۳۹۰ بدون دیدگاه
 آشنایی با منطقه حفاظت شده تندوره