ایل کرمانج باچیان لو

ایل کرمانج باچیان لو

1-     باچیان لو– (باچ+یای نسبت+ الف و نون جمع+ لو که پسوندی است ترکی که نسبت مالکیت و مکان را می رساند و بنابراین هر یکاز نام های ایلات و طوایف دوبار پسوند نسبت گرفته اند، یکبار کردی و یکبار ترکی).

پس اصل نام این ایل باچ است و بدون تردید صفتی مشهور بوده که بر این گروه از کردها اطلاق شده است، اما در اینکه آیا به معنای باج بوده است یعنی خراج و مالیات یا تحریف شده ی باش است به معنای سر در ترکی که باشقانلو نیز گفته اند و مرکب است از: (باش=سر+قان=خون+لو) یعنی خونین سر، جای بررسی است.

ناصر الدین شاه در سفرنامه ی خود به خراسان آنها را باشقانلو نامیده و گفته است آنها شعبه ای از ایل بزرگ کرد شکاک هستند که در آذربایجان غربی سکونت دارند.

برخی نیر باچوانلو و باجوانلو و باشکانلو می گویند. بیشتر این ایل در دهستان دولتخانه در دو فرسنگی شمال قوچان در روستای دولتخانه و اطراف آن سکونت یافته اند. مرحوم محمد علی  صحرایی قهرمان نام آور تیم ملی کشتی ایران از چهره های درخشان باچیانلو است که در روستای دولتخانه به دنیا آمد، که در جلد چهار مضمن شرح حال پهلوانان کرمانج بیشتر در مورد ایشان توضیح داده می شود. بقیه ی صحرایی ها که تیره ای از باچوانلو هستند و حدود چهارصد خانوار می باشند در روستای بابا چشمه ی اسفراین به سر می برند. تعداد 50 خانواری نیز در آشخانه بجنورد هستند که سرشناس ترین آنها آقای عباسعلی قوچانی گله ادار است1. باچیانلو های اسفراین در قره چا، مه نگلی ، نصرآباد، حصاری، دهنه شور، دهنه شیرین و دولچاه به سر می برند و به کار گله داری و کشاورز ی مشغولند.2، زمستانها در مراوه تپه و تابستان ها در کوه شاه جهان می باشند. بقیه ی باشمانلو ها در کردستان عراق به سر می برند که مرحوم مردوخ آورده است که: “باشمانلی در بین ملاذگرد و الشگردند”3.

واقعه ی دلخراش شبیخون ترکمن ها به چادرهای باچیانلو در  ال 1323 قمری که منجر به کشته شدن بعضی از مردان آنها و به اسارت و به فروش رفتن زنان و دختران قوچانی گردید و سر و صدای به راه انداخت و موجب به ثمر رسیدن انقلاب مشروطیت و تشکیل اولین دادگاه رسمی ایران شد، مربوط به همین ایل است که در جلد سوم به تفصیل شرح داده می شود.

پی نوشت:

1-2- با تشکر از آقای مهدی جهانی و آقای محمد روشنی در مورد اطلاعاتی که از باچیانلو های اسفراین دادند. نیز در مورد باچیانلو به مجله هنر و مردم سال 1348 مقاله پور کریم مراجعه نمایید.

3- تاریخ کرد و کردستان – مردوخ

به نقل از: کلیم الله توحدی کانیمال – حرکت تاریخی کرد به خراسان – جلد دوم

 

  1. محمد باجمانلو
    ۱۸ مرداد ۱۳۹۶ در ۲۳:۲۹ | #1

    دوست عزیز،باجمانلو یا باچوانلو یا…..تیره ای از طوایف کرد ساکن ایران هستند،که عده زیادی از آنان هم اینک.در تهران ورامین و خراسان شمالی زندگی میکنند

  2. باچکی
    ۱۴ دی ۱۳۹۵ در ۲۰:۲۵ | #2

    سلام برادران،پرسش من از هر برادر کورد کارشناس است به عنوان کسی که چند نسل دور از کردها و قوچان در تهران است، وتازه پس از سربازی درباره ی هویت خود کنجکاو شده لطفا بگویید که آیا سه نام باچوان لو/ باچکان لو/باچیان لو یکی است یا نه،اجداد من به گفته ی مرحوم پدربزرگم از طایفه ی باچک/باچکانلو در روستای جرتوده ی قوچان بوده اند دردویست سال پیش تا پنجاه سال پیش که به تهران کوچ کردند،درضمن طایفه ای به نام پاچک از ایل شکاک در ارومیه را هم یافتم که کردکرمانج واز برادران اهل سنت هستند،این همه ی دانسته های من است،حالا یکی بیاد من رااز برزخ اوارگی نجات بدهد که یک بوم ودوهوا بودن روزگارم را تیره کرده،همین نام باچک را هم ازمیان حرف های پدربزرگم درباره ی بحث دیگر شنیده بودم وبعدا فهمیدم که باچک همان باچکانلو است،ایا این طایفه کرد است، من اگر کرد هم نباشم عاشق مردم قهرمان ودلاور ونجیب کردم چون مادربزرگم از طایفه ی زرافکان در روستای اورته چشمه بوده، درود بر کردها باد۰

  3. حیدر
    ۲۴ آذر ۱۳۹۴ در ۱۷:۲۴ | #3

    باچیانلو همیشه سربلند