خانه > فرهنگ و آداب و رسوم - Ferheng û Fûlklor فه‌رهه‌نگ و فوولکلۆر > «سیب میخک کوب» سمبل عشق و دوست داشتن در میان کُردها

«سیب میخک کوب» سمبل عشق و دوست داشتن در میان کُردها

«سیب میخک کوب» سمبل عشق و دوست داشتن در میان کُردهاترجمه از کُردی کُرمانجی: برات قوی اندام

«عمر برخی از هدیه ها از عمر عاشقان طولانی تر است.»

وقتی انسان این هدیه را می بیند بی اختیار همانند شی ای جادویی در برابر چشمانش می درخشد.

خیلی اوقات صرفا با دیدنش متوجه نمی شوی. باید در دست بگیری، را بو کرده و جادویی بودن آن را حس کنی. این جادو و افسون نهفته در این هدیه انسان را کنجکاو می کند. اما وقتی انسان اندکی تحقیق می کند متوجه می شود که این در واقع «سیب میخک کوب» است و همانند یک هدیه و سوغاتی قدیمی با پیشینه ای طولانی در بین کُردها ست. این هدیه نماد و سمبل چند موضوع است.

سیب میخک کوب در فرهنگ ملی کُردها معانی متمایز و جدایی دارد. در بسیاری نقاط به آن قسم خورده می شود و گفته های بسیار با ارزش و گران بهایی در مورد آن وجود دارد. در بسیاری از داستان های کهن عاشقانه نقش مهمی دارد. وقتی که دختری دلداده ی پسری می شود و نمی تواند عشق و علاقه ی خود را به وی ابراز کند، راه های زیادی را در برابر خود می بیند تا جهت آگاه کردن وی از عشق خود آنها را بیازماید.

Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj  سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

دادن یک سیب میخک کوب به عنوان یک هدیه یکی از این راه هاست. در قدیم به زبان آوردن و نشان دادن عشق و دلدادگی به طرف مقابل به جهت قاعده و قوانین موجود اجتماعی خیلی رایج نبوده است . بنابراین لزوما نمی توانستند یا ناچار نبودند که آن را به زبان بیاورند؛ زیرا راه ها و شیوه های متفاوتی وجود داشته است تا عشق و دلدادگی خود را ابراز کنند. همانند تزیین کردن یک دستمال برای پسر همچنین هدایای دیگر. همه ی این موارد نشانه ها و نماد های عاشقانه ی قدیمی اند؛ سیب میخک کوب هم یکی از این هدایا است که دخترها بر اساس علاقه ی خود به پسرها هدیه می دادند.

مدت زیادی است که این رسم دیرینه از یاد ها رفته است یا خیلی مردم به آن توجه نمی کنند؛ اما باز هم در برخی مناطق هنوز زنده و رایج است. هدیه دادن سیب میخک کوب تنها برای تقدیم و ابراز علاقه نیست. اگر دلتنگی و قهر و دوری ای بین دو عاشق و معشوق به وجود بیاید نیز از طریق هدیه دادن سیب میخک کوب بر طرف می شود. به عبارت دیگر هم آنها را با هم آشتی می دهد و هم عشق و علاقه ی آنها را قوی تر می کند.

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj  سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

سیب میخک کوب چگونه درست می شود؟

سیب میخک کوب با میخک و سیب درست می شود. دانه های میخک (قَرَنفیل) یکی یکی از سر تیزشان در سیب فرو می شوند تا سیب به طور کامل توسط میخک ها پوشانده و پنهان شود. بعد از اینکه سیب تماما توسط میخک ها پوشیده شد، باید چند روزی بماند تا آبش را از دست بدهد.

برخی اوقات که با خشک شدن آب سیب میخک های فرورفته در آن سست می شوند، لازم است که میخک ها کمی به داخل سیب فشار داده شوند. بدین ترتیب میخک ها به خوبی در سیب جای می گیرند و شکل آن نیز زیباتر می شود. درست کردن هر سیب میخک کوب نزدیک یک ساعت وقت می گیرد.

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

سیب میخک کوب به عنوان سمبل یادآوری نسل کُشی

سیب میخک کوب به عنوان نماد صلح نیز به کار می رود. برای خانواده هایی که در اثر نسل کشی افرادی از آنها کشته شده اند، به تعداد شمار کسانی که از هر خانواده جان خود را از دست داده اند سیب های سرخ میخک کوب هدیه می شود.

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

در اقلیم کردستان (شمال عراق) یک جشن ملی محسوب می شود

هنرمندان یک ملت باید بتوانند از داشته های فرهنگی و پیشینه ی خود هنری نو خلق کنند یا یک فرهنگ برجای مانده را به روز نموده به جامعه و نسل های جدید آن تقدیم کنند.

از سال ۲۰۱۰ جهت یادآوری قربانیان «انفال» و «حلبچه» در اقلیم کُردستان «جشن ملی سیب میخک کوب» برگزار می گردد. بنیانگذار این جشن پیکرتراش معروف کُرد سیوان ساعدیان از کُردستان ایران است. این فرهنگ فراموش شده بار دیگر با تلاش ساعدیان احیا می شود. او نزدیک به ۱۱ سال در اقلیم کُردستان در شهر سلیمانیه زندگی کرده است. وی در آنجا تحصیل نموده و به عنوان یک هنرمند کار هنری خویش را ادامه داده و تاکنون آثار زیادی خلق نموده است.

سیوان ساعدیان پروژه ی سیب میخک کوب را جهت یادآوری نسل کشی صورت گرفته در اقلیم کردستان یازده سال به انجام رساند و این فرهنگ از یادرفته را غبار فراموشی گرفته بود، بار دیگر به نسل های جدید معرفی نمود.

در کشتار جمعی حلبچه گازهای شیمیایی که بوی سیب می داد به عنوان یک سمبل شناخته می شد. از سوی دیگر میخک یا قَرَنفیل نشان و نمادی از ادامه ی حیات و خوش بینی به آینده و در عین حال نماد صلح و دوست داشتن است. بر این اساس سیب میخک کوب برای شناختن و یادآوری نسل کشی صورت گرفته بر روی کردها تبدیل به یک نماد شده است. سیب میخک کوب می تواند تا ده ها سال به همان صورت بماند و بو، زیبایی و خاصیت جادویی آن همیشه حفظ می شود.

در اقلیم کردستان برای اینکه این رسم دیرینه بار دیگر احیا شود و در میان نسل نو رایج گردد، از سال ۲۰۱۰ به این طرف همزمان با روز عشق و دوست داشتن (روز والنتاین؛ روز ۱۴ فوریه)، «جشن ملی سیب میخک کوب» نیز گرامی داشته می شود.

این رسم دیرینه در کردستان ایران نیز مرسوم است و ممکن است فرهنگی مشترک با سایر اقوام نیز باشد. در کردستان ایران این فرهنگ بیشتر در منطقه ی مُکریان رایج است.

بنابر پژوهش های صورت گرفته،  باور بر این است که این رسم دیرینه و سمبل عشق و دوست داشتن از آئین زردشتی به یادگار مانده است.

منبع: http://www.zazaki.net

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

سب میخک کوب (Sêva Mêxekkirî ; Sêva Mêxekrêj سێڤا مێخه‌ککری ؛ سێڤا مێخه‌کرێژ)

  1. صمد
    ۱۸ تیر ۱۳۹۵ در ۲۳:۱۳ | #1

    با سلام. وسپاس فراوان از آقای قوی اندام.

    سیب در میان کرمانج های خراسان :

    ۱- سیب در میان کردهای کرمانج خراسان سمبل عشق میان دو دلداه عاشق است.
    ۲ – سیب سمبل باروری است. درویشی ، جادوگری ، نظری پاکی ، یکی از اولیاء الله ، سیبی را به پادشاهی یا حاکمی می دهد که نصف آن را شاه می خورد ونصف دیگر را ملکه ، وبدین ترتیب شاه دارای اولاد می شود. ونسلش برقرار می گردد تا آتش اجاق خاموش نشود وفرزندی باقی باشد که آتش اجاق را همیشه فروزان نگه دارد.

    ۳- سیب ، توسط سرنوشت از درخت جدا شده بر روی آب روان شناور شده ، وشاهزاده ای آن را می یابد و با همان نشانی آب روان ، شاهزاده خانم را می یابد.

    ۴ – سیب ، گاه توسط شاهزاده خانمی که در چنگال دیوی در اسارت می باشد ، به آب روان افکنده می شود ، تا قهرمانی آن را بیابد و به سراغش رود وشاهزاده خانم را از اسارت دیو یا جادو گر رهائی بخشد.

    ۵- گاهی در سروده های کرمانجی ، بوی یار به بوی سیب تشیبه شده است.

    ۶- گاهی هم در سروده های کرمانجی ، خود یار به سیب های درختان تشیبه شده است.

    ۷- سیبی که از روی سر عروس پرتاب می شود ، هم نماد عشق بین دو دلداده است وهم نمادی از باروری عروس می باشد..

    ۸- سیب نماد سلامتی نیزدر میان کردهای خراسان می باشد.

  2. ارش درگز
    ۱۸ تیر ۱۳۹۵ در ۱۷:۴۰ | #2

    مالاوا اقای قوی اندام برام جالب بود سپاس