خانه > * عکس - Wêne - وێنه, عمومی > گفت و گو با رضا برات زاده کارگردان نمایشنامه بوک و زاوا

گفت و گو با رضا برات زاده کارگردان نمایشنامه بوک و زاوا

دمی با هنرمندان (با رضا برات زاده کارگردان نمایشنامه بوک و زاوا)

 به نقل از: هفته نامه ارمغان خراسان شمالی – مرداد 1388 – شماره 175 – سال ششم 8

امروزه نقش و تاثیر زبان هنر در توسعه ی فرهنگ بر هیچ کس پوشیده نیست و به همین دلیل است که هنرمندان در کشورهای توسعه یافته از جایگاه و مرتبه ی ویژه ای برخوردار هستند.

 استان خراسان شمالی که بحق از سوی استاندار هنردوست به نام گنجینه ی فرهنگها و منزلگاه هفتم نامیده شده است، دارای استعدادهای فراوانی است  که در صورت حمایت و هدایت هنرمندان می توانند، نام بلند استان را با صدایی رسا و گیرا با زبان دلنشین هنر فریاد کنند و قطعا سبب اعتلای نام و جایگاه این استان گردند . ارمغان خراسان شمالی در راستای وظیفه ی رسانه ای خود به دیدار یکی از هنرمندان نام آشنا،پر تلاش ، خوش ذوق و خوش آتیه شهر مان رفت.

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

رضا برات زاده جوان 27 ساله ی بجنوردی از اینکه به سراغش رفته بودیم بسیار اظهار خوش وقتی کرد و ما را به گرمی پذیرفت و درد دلهای فراوان داشت و حق داشت ،چون باور داریم که هنردولت پا ینده است و چشمه زاینده ، و هنرمند هر جا رود قدر بیند و بر صدر نشیند و اگر در ولایت ما بعضا اینگونه نیست،این از جهت گوهرنشناسی ماست و الا جایگاه هنر همیشه رفیع و بلند است و امیدواریم انجمن های هنری و کارگزاران این عرصه بیش از گذشته با انسجام و برنامه ریزی و سعه صدر درتشویق و ترغیب هنرمندان تلاش کنند .

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

نمایش «بوک و زاوا » تا کنون دوبار از جانب مسئولان به صورت رسمی و کی بار از جانب کی فستیوال جهانی دعوت به اجرای خارجی شده است. رضا برات زاده هنرمند ٢٧ ساله بجنوردی، تئاتر را از ٧٨ با حضور در جشنواره های تئاتر )دانش آموزی( وسومین جشنواره تئاتر بسیج که توانست طی آن استعداد و توانمندی خود را در صحنه نمایش بروز دهد، آغاز کرد. آخرین کار نمایشی وی نویسندگی و کارگردانی نمایش «گلمزار » بود که پس از اجرا در جشنواره تئاتر استان از با رای هیئت محترم داوران از شرکت در جشنواره تئاتر منطقه ای بازماند .اما نکته جالب توجه در آثار او کسب مقام کشوری توسط نمایش هایست که حتی در بازبینی استانی توسط کارشناسان زبده تئاتر استان رد شده اند.  مثلا بعنوان نمونه نمایش بوک و زاوا در جشنواره بین المللی تئاتر دانشگاهی،رتبه اول را کسب نمود و از طرف هیت داوران مجوز حضور در کی فستیوال تئاتر آیینی، خارج از کشور را گرفت..شایان ذکر است این نمایش در چهادهمین جشنواره بین المللی تئاتر آئینی سنتی که از 8 لقایت 16 مرداد 88 در تهران برگزار می شود به همراه نمایش اسب چوبی به اجرا در خواهد آمد و ضمنا نمایش گلمزار و بوک و زاوا جهت شرکت در فستیوال 2009 کره جنوبی که در مهر ماه برگزار خواهد شد دعوت گردیده است.ضمنا این اثر برگزیده جشنواره ملی فرهنگ ها نیز می باشد.حال با این رتبه ها و افتخارات این نمایش در بازبینی جشنواره تئاتر استان خراسان شمالی سال گذشته رد صلاحیت می شود و این جای سئوال دارد که در  اولین مرحله حذف میشود .

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

نمایش بوک و زاوا (عروس و داماد)

نمایش «بوک وزاوا » بر محور چه موضوعی نوشته شده است؟

این نمایش به گونه ای سعی در نشان دادن آداب و رسوم مراسم ازدواج اقوام کرمانج را دارد .این مراسم در گذشته طی هفت شبانه روز رسم بوده و بعد ها به سه شبانه روز تقلیل یافته و هم اکنون مراسم از عصر شروع شده و تا عصر روز بعد در روستا ها ادامه میابد که در شهر از عصر تا ساعاتی از شب تقلیل یافته است.. در طی این نمایش آیین های خاصی از جمله قند شکنان ،حنابندان، کشتی ،سیب و انار،تشت زنی و … به طور موسیقیایی و بی کلام انجام می شود.

سبک های نمایش بومی اقوام کرمانج :

نوعی سبک نمایش در اقوام کرمانج مرسوم میباشد که به آن ” توره ” می گویند،توره نمایشی است که با ساختار موسیقی شکل گرفته و در آن بازیگران جلوی تماشاگر خود را آماده اجرای کی اثر نمایشی آئینی به شیوه روایتی می کنند که همان گریم و ساخت صحنه و ابزار آلات اجرا در مقابلدیدگان تماشاچیان است. به نظر می رسد” توره ” نوعی بدیع در ساختار نمایش های روایی باشد که اقوام کرمانج از زمانهای دور آن را ابداع نموده اند و نکته جالب اینجاست که تماشاگر با روند ساخت ابزار نمایش بخوبی آشنا می شود و شاید هم در این راستا از کمک تماشاگران نیز استفاده شود. توره را در گذشته در ایاد یا مجالس بزرگ خاصی اجرا می نمودند و در این میان بخشی )نوازنده دوتار( و عاشق )نوازنده های ساز های بادی و کوبه ای و آرشه ای( باید همراه توره چی ها در روستا می چرخیدند و مردم رابه محل مورد نظر راهنمایی می نمودند. در هر حال آئین ها و مناسک قوم کرمانج ساختار و پیچیده گی های خاصی  را داراست که جهت کشف تنوع و گونه های آن نیاز به حمایت های ارگان های فرهنگی دارد. باشد که چراغ این گنجینه های بجا مانده اجدادی مان با حمایت های شما هیچ گاه به خاموشی گرایده نشود.

در مورد آثار خودتان در این چند سال و جشنواره هایی که شرکتنموده اید ، مقداری توضیح دهید ؟

*یار و یاور

جشنواره تئاتر دانش آموزی خراسان بزرگ کارگردانی نویسندگی بازیگریو موسیقی

*بخشی

طراحی صحنه جشنواره تئاتر بسیج استان خراسان بزرگ

*گنج فراموش شده

جشنواره تئاتر دانش آموزی استان نویسندگی کارگردانی بازیگری موسیقیطراحی صحنه اردیبهشت 88

*آئین های کرمانجی

سیزدهمین جشنواره بین المللی تئاتر آئینی سنتی شهریور 86

*هشت گل

پنجمین جشنواره سراسری تئاتر رضوی آبان 86

*بوک و زاوا (عروس و داماد)

برگزیده جشنواره بین المللی تئاتر دانشگاهی و کسب اجرا های برونمرزی از جانب وزارت علوم) که تاکنون محقق نشده است( اردیبهشت87 ، برگزیده جشنواره سراسری تئاتر فرهنگ ها شهریور 88 ،دعوت شده به فستیوال نوروزی مالزی از جانب مرکز هنر های نمایشی) که متاسفانه بدلیلعدم هماهنگی ارگان های برگزار کننده لغو گردید( نوروز 88 ،دعوت شده بهچهاردهمین جشنواره بین المللی تئاتر آئینی سنتی مرداد 88 ،کسب دعوتنامهاز سوی فستیوال فولکلور 2009 کره جنوبی مهر 88

*اسب چوبی

جشنواره بین المللی تئاتر عروسکی تهران –مبارک شهریور 87 –دعوتشده به چهاردهمین  جشنواره بین المللی تئاتر آئینی سنتی مرداد 88

*گلمزار

اختتامیه ششمین جشنواره سراسری تئاتر رضوی

*گلمزار

شرکت در جشنواره تئاتر اسان خراسان شمالی و کسب کی مقام مشرک موسیقی آذر 87 و دعوت شده به فستیوال کره جنوبی

باتوجه به این که حدود ١٠ سال است در زمینه تئاتر کار می کنید چه  مشکلاتی بر سر راه تئاتر استان وجود دارد؟

مرگ هنرمندان زمانی فرا می رسد که آثار قبلی آنان قوی تر از آثار امروزی آنان باشد.من بعنوان کی جوان روزی که متوجه شوم مسئولین از استعداد های ما برای زنده نگاه داشتن فرهنگ و هنر به درستی استفاده نمی کنند یقینا دلزده خواهم شد و این مرا به انزوا و افسردگی و ضربه های سنگین روحی سوق می دهد که حتی بعضا خیلی از جوانانی که به بیراهه کشیده شدند ، شاید بعلت بی توجهی مسئولین به استعداد های آنان بوده است.

در مورد سبک نمایشی گروهتان توضیح دهید ؟

گروه ما تقریبا جزو گروه های موفق تئاتر آئینی کشور است.در گروه ما کمتر با کلام و دیالوگ نمایشنامه نگاشته می شود. ما در بیان موضوع به  گونه ای عمل می کنیم که هر مخاطبی با هر زبان و قومیتی قادر به درکآثار ماست. در هنر تئاتر ،دیالوگ ، محدوده مخاطبان را فقط به یک زبان تنزل می دهد . نمایشی که مبتنی بر دیالوگ گویی باشد ضعف نویسنده را در  پردازش تصاویر نمایان می نماید.تلفیق هنر های شناخته شده در هنر تئاتر با  یکدیگر در تعالی مرز های هنر همراه با داستانی دراماتیک به زبان جهانی )حرکت(، هر مخاطبی را وادار به تفکر در فضاهای تهی از گفتگو مینماید و  تاثیر صحنه های دیداری ماندگارتر در ذهن هر بیننده ثبت خواهد شد. و این رمز موفقیت هنرمندان این سبک از تئاتر در اجراهای جهانیست که متاسفانه  در استان ما بعضی از اساتید و کارشناسان بگونه ای برخورد می کنند که انگار اینگونه آثار جزو هنر نمایش محسوب نمی شود و یا گاها حسادت هاو رابطه ها ی افراد با نفوذ زحمات کی گروه جوان و با انگیزه را به بازی گرفته و آنها را از رسیدن به موفقیت های بزرگ که افتخاریست برای مردم کی استان کی شبه به باد می دهند.استعداد کشی به قیمت از دست دادن نسل آینده ؟؟امیدوارم با نیت خوش به آنان کمک کنید تا نام و هنر شما به ن کیی به نسل های بعدی منتقل گردد.

فرهنگها و هنرهای محلی پراکنده در جای جای میهن عزیز

کرمانج های شمال خراسان در بومهن

کرمانج های شمال خراسان در بومهن

 شهر بومهن در نزدیکی تهران مردمی تلاشگر را از استانهای مختلف کشورمان در خود جا داده که باعث هماهنگی بین فرهنگها و هنر مردمان گوناگون گردیده است . از استان خراسان شمالی نیز که سرزمین گنجینه فرهنگها نام گرفته هم افراد زیادی در این شهر زندگی می کنند . در سفری که همراه با استاد شاهمرادی به بومهن داشتم با افرادی مهربان ، سخت کوش و فرهنگ دوست آشنا شدم که در انجام کارهای مذهبی ، فرهنگی، هنری نقش اساسی دارند . با تحقیقی که از دوستان داشتم متوجه شدم بیش از پانصد خانوار از استان خراسان شمالی در آنجا ساکن هستند و به کارهایی از قبیل ساختمان سازی ، مبل سازی ،مغازه داری و ……… مشغول می باشند . این افراد در کنار کارهایشان به برنامه های فرهنگی و هنری نیز می پردازند و اوقات فراغت خود را به خوبی سپری می کنند . متوجه شدم این عزیزان در ماههای محرم و صفر و ماه مبارک رمضان برنامه های مذهبی جالبی را با آئینها و سنتهای مردم خراسان شمالی بویژه کرمانجی در مکانهای مذهبی به اجرا در می آورند . مرتضی نصر آبادی که جوانی متدین و هنرمند بود ما را با افراد مختلفی آشنا کرد و گفت ما خراسانیها در هر کجای میهن که باشیم نشان خواهیم داد که با فرهنگ و هنر بیگانه نیستیم و کارهای فرهنگی وهنری ما بی ربط به فرهنگ  و هنر مردم شیعه نیست . این هنرمند که با نقاشی و موسیقی به خوبی آشناست گفت ، ما یک گروه هنری داریم که در جشنها و عیاد مختلف بویژه عید مبعث و شبهای تولد ائمه به اجرای برنامه می پردازیم. در ادامه با یک گروه هنری آشنا شدیم که سرود بسیار زیبایی در وصف حضرت محمد )ص( اجرا کردند. برایم بسیار جالب بود وقتی شنیدم اکثر افرادی که در این شهر از استان خراسان شمالی و یا شمال خراسان ساکنند به طور مختصر با یک کار هنری آشنا هستند. در پایان به معرفی یک گروه هنری در شهر بومهن در استان تهران می پردازیم. مرتضی نصر آبادی از روستای چری فاروج ، علی خاکشور روستای تخت شیروان، عادل زیبایی از روستای بیرک فاروج ، علی نصر آبادی از روستای چری فاروج ، موسی محمدیان از آق قلعه شیروان ، رستم قائمی از روستای آنه قلی بجنورد . با آرزوی توفیق برای تمامی ایرانیان سربلند در هر کجای این خاک زر خیز و هنر پرور.

 جانعلی زاده گزارشگر ارمغان

 به نقل از: هفته نامه ارمغان خراسان شمالی – مرداد 1388 – شماره 175 – سال ششم 8

 

  1. مجيد
    ۱۴ آذر ۱۳۹۱ در ۱۶:۱۴ | #1

    سلام خسته نباشيد واقعا زحمت زيادي مي كشيد دستتون درد نكنه.فقط من مي خوام كتاب تاريخ كردهاي خراسان نوشته آقاي توحدي رو دانلود كنم ولي پيداش نميكنم لطف كنيد واسم بذاريدش تو سايت