خانه > * عکس - Wêne - وێنه, * یادگیری زبان کردی کرمانجی - Hêvosîna Kurdî Kurmancî > یادگیری تصویری الفبای زبان کُردی کُرمانجی

یادگیری تصویری الفبای زبان کُردی کُرمانجی

یادگیری تصویری الفبای زبان کُردی کُرمانجی – Elfabêya Kurmancî

الفبای کردی کرمانجی از ۳۱ حرف (tîp) تشکیل شده که جلادت بدرخان زبانشناس کرد آن را تنظیم نمود. این حروف به ترتیب زیر هستند:

A, B, C, Ç, D, E, Ê, F, G, H, I, Î, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, Ş, T, U, Û, V, W, X, Y, Z

در این رابطه می توانید مطالب زیر را ببینید:    

الفبا (Alfabê) مقایسه الفبای انگلیسی و کرمانجیالفبای کرمانجی (با تصویر) الفبای کردی (کرمانجی) ALFABEYA KURDÎ – (روی هر کدام کلیک کنید)

در این مطلب ۵ حرف دیگر (Ç, P, T, K نشاندار و (غ) و معادل آن ها در فارسی) به صورت قراردای و صرفا جهت آشنایی ذکر شده اند که در الفبای رسمی و استاندارد کرمانجی وجود ندارند ولی در گفتار درصد مهمی (گاهی تا ۵۰% و بیشتر)  را تشکلیل می دهند. این حروف قراردادی در اینجا فقط جهت تمایز از لحاظ تلفظ در گفتار با حروف Ç, P, T, K و X ذکر شده اند وگرنه این حروف نه در نرم افزار های تایپ زبان کرمانجی وجود دارند و نه در نوشتن به کار می روند (آوردن تمام این حروف در نوشتار باعث شلوغی و سردرگمی می شود). در عین حال نباید از نظر دور داشت که زیبایی و غنای زبان کرمانجی به بیان و ادای درست این حروف است . گاهی می بینیم افردای (به ویژه در خراسان) به دلیل عدم یادگیری کرمانجی از کودکی و یا آشنایی و تسلط اندک بر آن، قادر به ادای درست این حروف نبوده و تمام حروف را همانند (ت، پ، ک، چ و ق) در فارسی تلفظ می کنند و این امر باعث از بین رفتن اصالت و شیوایی بیان این زبان می گردد. واقعیت آن است که به تناسب لهجه های گوناگون زبان کردی (کرمانجی، سورانی و ..) حروف قراردادی دیگری غیر از ۳۱ حرف رسمی و استاندارد و این ۵ حرف (Ç, P, T, K نشاندار و ) در متون و کتابهای مختلف ذکر شده اند که هیچ کدام مورد قبول اکثریت نیست. در این رابطه می توانید به عنوان نمونه کتاب Zarê Zêrîn (زارێ زێرین) نوشته ی Arşek Baravî (ئارشه‌ک باراڤی) را ببینید. (این کتاب را می توانید از اینجا دانلود کنید)

دوباره عرض می کنیم که آوردن این حروف صرفا جهت آشنایی بوده و نباید به عنوان نقض و نفی الفبای استاندارد زبان کردی تلقی گردد، چرا که همان الفبای استاندارد و رسمی مورد قبول اکثریت را بیشتر قبول داریم و بر این باوریم الفبا تا حد امکان باید کوتاه باشد و استفاده از تمام این حروف باعث سردرگمی بیشتر می گردد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

   
   
 
   
   
   
   
 
   
   

 

   
   
 
   
   
 
   

———-

حروف دو صدایی (صدای نرم  و  خشک):              Tîpên  du dengî

در زبان کوردی حروف p, k , ç , t می‌توانند دارای دو صدا یا آوا باشند.این دو صدا را که معمولأ یا صدای نرم (deng nerm) و  یا صدای خشک (deng hişk) می‌نامند با حرکت لبها در هنگام تلفظ آن حرف قابل تشخیص است (در واقع یک حرف است با دو صدا، بستگی به چگونگی کاربرد آن در کلمه دارد). در بعضی متون کوردی هنگامیکه تلفظ حرف، صدای خشک را دارد، زیر حرف یک خط می‌کشند( مثل:  K, P, T, Ç )، که این خود تلفظ و خواندن آن کلمه در متن را برای خواننده واضح و بسیار ساده می‌کند. گاهی نیز همانند عکس های زیر علامتی بر روی آن می گذارند

مثال:

deng hişk

deng nerm

tîp

 (پارسال)par
‎(کهنسال) ‎‎‎pîr
(بینی) poz

 (قسمت) Par
(چربی) pî
(مو) por

P

(پوست) Çerm
(چوب دستی) ço
(مشتاق غذا، پر ولع) çil

(چهار) Çar
(برو، دستور رفتن به اسب) Ço
(چهل) ‎ Çil

Ç

(خیس) ter
(تو) tu
(تیشه) tevşo

 (سیر) Têr
(هیچکس) tu
(تور، شبکه)Tor

T

(کر، ناشنوا) ker
(کاه) ka
(پیر، کهنسال) kal
(اگر، کند) ku

 (خر) Ker
(کجاست) Ka
(نارس، خربزه) Kal
(که) ku

K

لازم است که چگو‌نگی نوشتن حروف دو صدایی و بطور کلی این قاعدهء املایی را در کتابهای آموزشی مدارس و همچنین فرهنگ لغت کوردی رعایت کرد. اما در راستای زبان محاوره‌ای در واقع پیدا کردن حرفی از دیدگاه الفبایی در این ارتباط لزومی پیدا نمی‌کند، چونکه با این قاعده حروف مذکور براحتی در جمله قابل تمییز دادن هستند.

حرف (Ç, P, T, K نشاندار و (غ))  در تمام مناطق کرمانج نشین دنیا تلفظ می شوند لیکن در الفبای استاندارد وجود ندارند. این حروف در متون استاندارد با همان حروف اصلی یعنی Ç, P, T, K و X نوشته می شوند :

  1. کرمانژی
    ۶ بهمن ۱۳۹۵ در ۱۵:۲۶ | #1

    @دلال
    پر پر درود له هواله نه کرمانج
    وه نظر مه خط کرمانجی (زمانه مشترک) گیه په نگارشه فارسی بیوه نویسینه و چند حرف وه خه چه(اختراع ) کنی
    چوماکه فارسی برگرفته ژه زمانه کوردیه
    پس نویسین په خطه انگلیسی ب معنیه

  2. داود کۆرد
    ۲ فروردین ۱۳۹۵ در ۱۴:۴۰ | #2

    هه‌ڤاڵانا هێژا
    با عرض سلام و تبریک سال نو
    مدتی پیش و از طریق یکی از ارتباطات فیس بوکی نوشته ای را دریافت کردم که با لینک موجود از وب سایت ” الله مزار ” توضیحی در باره چند حرف غیر لاتین زبان کردی / کرمانجی که متأسفانه مورد استفاده نمیگیرد را عنوان کرده بود. البته علت عدم استفاده موضوع بحث نیست و فقط آدرس سایت و تصاویر با حروف مورد بحث , آن چیزیست که من به دنبالش هستم .
    آن حروف غیر لاتین عبارتند از :
    اولین حرف در کلمه ” چیا ” به معنی کوه
    اولین حرف در کلمه ” کانی ” به معنی چشمه
    البته من فقط این دو حروف را به یاد دارم ولی فکر میکنم که تعدادشان بیشتر از ۲ حرف بوده و هست .
    این حروف از جمله حروفی هستند که با سر کش ” ˇ ” نگاشته میشوند .
    لذا خواشمندم در صورت امکان آدرس وب سایت و یا آن نوشته با تصاویر رنگی و سرکش مربوطه را بار دیگر برایم ارسال کنید
    گه‌لێک س پاس

  3. ۶ بهمن ۱۳۹۴ در ۱۴:۰۱ | #3

    Di yekítiya zimanê de gava pêşîn jhî yekîtiya herfan e
    شرط لازمه یک زبان مشترک کردی هماهنگ یک الفبای واحد کردی است.

    The prerequisite of a unified Kurdish language is a unified Kurdish alphabet.

  4. زبیر بامدادی
    ۲ آذر ۱۳۹۴ در ۱۱:۲۵ | #4

    با سلام.من از کردهای کرمانج عمارلو هستم ولی متاسفانه بنا به شرایطی کردی یاد نگرفتیم خیلی دوست دارم زبان کرمانجی را یاد بگیرم. اگه میشه یه کتاب جامعی در این زمینه معرفی گنید.با تشکر

  5. ناشناس
    ۱۷ تیر ۱۳۹۴ در ۲۲:۱۸ | #5

    @علی
    با بخش اول فرمایش شما موافقم ولی برای o , u موافق نیستم چون اینها نباید یکی شوند چون هر کدام صدای جداگانه ای دارند
    gol گودال یا دریا
    gul گل
    dû دود
    در gol به معنی دریاچه و یا گودال اگر کرمانجی بلد باشید می دانید که حروف او در این کلمه غلیظ هست ولی نه به غلیظی اوو مانند آنچه در dû به معنی دود هست
    و باز کلمه gul را در نظر بگیرید که تلفظ آن یک ضمه ساده و خفیف است که همان گل می باشد
    پس نمی توان همه را با هم یکی کرد

برگه نظرات
1 4 5 6 13958