بایگانی

بایگانی برای دسته ی ‘تاریخ – Dîrok دیرۆک’

ساختار شکنی آرمان های پژوهشگران کُردهای کُرمانج خراسان

۱۷ تیر ۱۳۹۶ بدون دیدگاه

نوشته صمد قلی زاده
با درود وسلام
در نوشتار «به کجا چنین شتابان» ، دوستی گرامی وعزیز ، با اظهار لطف فراوان ، پاسخی را برای راقم این سطور گذاشته است.با سپاس فراوان از این دوست گرامی وعزیز.
اول: آنچه را که دوست گرامی فرموده است ، کاملا صحیح است. اما من هنوز بسیار بدبینانه تر از این دوست گرامی به قضیه می نگرم.
سابقاَ در یکی از مقالاتم در همین سایت الله مزار ، به صراحت بیان کردم که امروزه در میان ما کُردهای کُرمانج ، حتی سنت نیز وجود ندارد. بلکه در تصور جدیدی که از جهان مدرنیته بر ما حاکم گشته است ؛ سنت برای ما مبدل به یک تصور ذهنی شده است.در حالی که گذشتگان ما تا حدود یکصد سال قبل با سنت و در میان سنت کُردی می زیستند.وهیچ انفکاکی میان خود وسنت کُردی خویش مشاهده نمی کردند.
همینکه ما امروزه از سنت کُردی کُرمانجی سخن می گوئیم وآن را به شکل یک مقوله در می آوریم خود نشانی از جدایی ما از سنت است. ادامه ی نوشته

در ادامه «آیا کُردها به خراسان تبعید شدند»؟

۱۲ فروردین ۱۳۹۶ ۲ دیدگاه

نوشته صمد قلی زاده
با تبریک وتهنیت سال نو

در مورخه ۲۶/ ۵/ ۱۳۹۴مطلبی تحت عنوان فوق الذکر «در ادامه «آیا کردها به خراسان تبعید شدند»؟» از سوی مدیریت محترم سایت الله مزار درج گردید. و با واکنش بسیار عالی از سوی خوانندگان سایت مواجه شد. اما در نهایت به دلیل حاشیه روی های بسیار ، پاسخی موجه به این پرسش داده نشد که آیا «کردها به خراسان تبعید شده اند؟ »
اینک که آن گرد وغبار ها فرونشسته است ، پس لازم است که یکبار دیگر به این پرسش رجعت داشته باشیم.
یک پژوهشگر کردهای خراسان با این پرسش ها مواجه است:
الف : آیا کردها به خراسان تبعید شدند؟ اگر تبعید شدند چه عواملی موجب این تبعید شد؟ واگر تبعید شدند عواقب سیاسی ، اجتماعی وفرهنگی این تبعید برای کردها چه بوده است؟ آیا ما به عنوان اخلاف کردها هنوز نیز با عواقب تبعید مواجه هستیم؟ ادامه ی نوشته

«ما کُرد/کُرمانج هستیم»؛ هویت شناسی تاریخی، اجتماعی، فلسفی و …

۲ تیر ۱۳۹۵ ۷ دیدگاه

«ما کُرد هستیم» / صمد قلی زادهصمد قلی زاده – عبارت «ما کُرد هستیم» یا «ما کُرمانج هستیم»، ثقل وسنگینی ، جمله ای بسیار معنا داری را جهت متکلم ومخاطب ، افاده می نماید.این عبارت از ابعاد مختلفی می تواند مورد بررسی وپژوهش قرار گیرد :

الف : از دید گاه تاریخ اجتماعی : کُرد قومی است که تیره نژادی اش آریائی است.کرد به همراه تیره های مختلف اقوام آریائی که از عشیره ها وطوایف متعددی تشکیل گردیده بود ؛ به فلاتی که بعد ها موسوم به فلات ایران شد ، وارد شده ودر آنجا بر اقوام محلی وبومی همچون دراویدی ها ، سومری ها ، سامی ها , واقوام موسوم به «آسیا نیک»Asianiqe (1 ) پیروز شده ، بعد ها با آنها ادامه ی نوشته

نیم نگاهی بر «کعبه ی زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسان»

۲۲ خرداد ۱۳۹۵ ۱ دیدگاه

نیم نگاهی بر «کعبه زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسان»صمد قلی زاده

آنچه که بیشتر در این نوشتار عطف توجه هر خواننده ای است ،نه تعبیر وتفسیر های «گاه شماری» از ساختمان «بنای کعبه زرتشت» مانند تعبیر چهار پنجره به چهار فصل سال ، ویا اینکه تعبیر سی پله بر روزنگاری است.بلکه مطالب علمی از قبیل تاریخ این بنا ، ونیز ادعای «کرمانج بودن زرتشت» است. ودر این نقد به این دومطلب پرداخته می شود.

همانگونه که نویسنده محترم مرقوم فرموده است، در خصوص «کعبه زرتشت» نظریات بسیار متفاوت ومختلفی وجود دارد.در خصوص تاریخ کعبه زرتشت ادامه ی نوشته

کعبهٔ زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسان

۱ خرداد ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

کعبهٔ زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسانکعبهٔ زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری در محوطهٔ نقش رستم در کنار روستای زنگی‌آباد شهرستان مرودشت فارس در ایران است. محوطهٔ نقش رستم علاوه بر بنای مذکور، یادمان‌هایی از عیلامیان،ماد، هخامنشیان و ساسانیان را نیز در خود جای داده‌است.
کعبهٔ زرتشت در دوره پیش  از ٔ هخامنشی ساخته شده و از نام بنا در آن دوران اطلاعی در دست نیست ولی در دورهٔ ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده و نام محلی این بنا هم، کُرنای‌خانه یا نقاره‌خانه بوده و اصطلاح کعبهٔ زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا اطلاق شده‌است. ادامه ی نوشته

مهاجران لهستانی در باجیگران و مشهد

۲۸ فروردین ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

مهاجران لهستانی در باجیگران و مشهد

مهاجرت لهستانی‌ها به ایران پیرو جنگ دوم جهانی روی داد که با وجود بی طرفی ایران، مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی برای ایران به همراه داشت. در طی سالهای ۱۳۲۰ الی ۱۳۲۳ خورشیدی بیش از ۱۵۰ هزار نفر از لهستانی‌ها برای مهاجرت به فلسطین و آفریقا، از کشور اتحاد جماهیر شوروی وارد خاک ایران شدند.

آنها در شهرهای مختلف از جمله قزوین، تهران و اصفهان و تعدادی نیز در مناطق شمالی خراسان اسکان داده شدند. بعدها تعدادی از کودکان این مهاجران به نیوزیلند انتقال داده شدند. ادامه ی نوشته

یادی از زلزله قوچان و بازتاب آن در منابع مکتوب (قوچان خه راوه)

۲۵ اسفند ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

غلامرضا آذری خاکستر (پژوهشگر ارشد تاریخ)غلامرضا آذری خاکستر (پژوهشگر ارشد تاریخ)
 
مقدمه
در طول تاریخ زلزله به‌عنوان یکی از بلایای طبیعی اثرات منفی در رشد و گسترش شهرها و مناطق مختلف داشته است. گاهی زلزله موجب خسارات فراوانی به یک شهر شده و موجب مهاجرت و بی‌خانمانی مردم بوده است. زمانی هم موجب از بین رفتن یک تمدن شده، شهر قوچان در بستر تاریخ بارها شاهد بلایای طبیعی هم چون زلزله و سیل بوده است. وقوع زمین لرزه در سال‌های ۱۸۵۱،۱۸۷۱،۱۸۹۳، ۱۸۹۵ م. موجب خسارات فراوانی ادامه ی نوشته

ابومسلم کُرد خراسانی

۲۲ مهر ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

ابومسلم کُرد خراسانیدکتر شهرام امیری فر – پژوهش در تاریخ کردهای خراسان در ایران پیش و پس از اسلام می تواند روشنی بخش پرده هایی تاریک از تاریخ سرزمین عزیزمان باشد. تاریخ ایران در هنگامه ورود آریاییها از خراسان بزرگ ریشه می گیرد. و \”ایرانویج\” که حدود منطقه خوارزم می باشد. در یادکردهای اوستا به تاریخ سرزمین کهنسال ایران قدم می نهد. مردمان خراسان بیش از هر منطقه دیگری گردن بر خدمت به ادبیات، تاریخ و فرهنگ ایران زمین گزارده اند. سرزمین خراسان در تمامی درازنای تاریخ خود، همواره از اقوام و باورهای مختلفی هویت گرفته است. یکی از کهن ترین اقوام خراسانی، کردان هستند که پژوهشهای عمیق در اسناد و مدارک معتبر از حضور موثر ادامه ی نوشته

نظری آقای “صمد” بر روی مطلب “آیا کُردها به خراسان «تبعید» شدند؟!”

۱۰ شهریور ۱۳۹۴ Comments off

نظری آقای "صمد" بر روی مطلب  "آیا کُردها به خراسان «تبعید» شدند؟!" چندی پیش (۲۶ مرداد ماه ۱۳۹۴) مطلبی با عنوان “آیا کُردها به خراسان «تبعید» شدند؟!”  در این سایت منتشر شد و نظرات مختلفی بر روی آن درج شد که کماکان بحث بر روی ان و نظرات موافق، مخالف، نقد و بررسی آن ادامه دارد. در اینجا یکی از نظراتی که از طرف یکی از خوانندگان سایت به نام “صمد” بر روی این مطلب نوشته شده است که به جهت اشاره به برخی نکات مهم و طولانی بودن آن در اینجا می آید:

لازم به توضیح است جهت اینکه نظرات و نقدها بر روی مطلب اصلی متمرکز باشد، نظرات این مطلب مسدود می باشد و کسانی که می خواهند نظری روی این دیدگاه نوشته یا جواب ایشان را بدهند به مطلب اصلی رجوع کنند: ادامه ی نوشته

آیا کُردها به خراسان «تبعید» شدند؟!

۲۶ مرداد ۱۳۹۴ ۸۵ دیدگاه

آیا کُردها به خراسان تبعید شدند؟!بیش از ۴۰۰ سال از کوچ تاریخی نزدیک به ۵۰ هزار خانوار کُرمانج از نواحی شمالی مناطق کُردنشین (واقع در کشور کنونی ترکیه) به مرزهای خراسان در شمال شرق ایران می گذرد. آنچه از مطالعات تاریخی و میدانی صورت گرفته تاکنون در رابطه با این کوچ تاریخی صورت گرفته می توان به صورت خلاصه این گونه نوشت:

در زمان زمامداری پادشاهان امپراطوری عثمانی (۱۲۹۹ تا ۱۹۲۲ میلادی) در اوایل قرن هفدهم میلادی ظلم و ستم و سختگیری بر علویان ساکن در محدوده ی این حکومت افزایش می یابد. این ظلم و ستم از ده ها سال قبل در زمان سلطان سلیم یکم و دوم و همچنین سلیمان و دیگر فرمانروایان عثمانی در قرن ادامه ی نوشته

پس لرزه‌های معاهده سِور // معاهده‌ای که مشکلات منطقه را کلید زد

۲۶ مرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه
 پس لرزه‌های معاهده سِور // معاهده‌ای که مشکلات منطقه را کلید زداروپا نود و پنج سال پیش با امضای معاهده سِور امپراتوری عثمانی را تنبیه کرد. آن معاهده تنها یک سال دوام آورد، اما پس‌لرزه‌های آن را همچنان می‌توان احساس کرد.

به گزارش فرادید به نقل از فارن پالیسی، نود و پنج سال پیش بود که دیپلمات‌های اروپایی در یک کارخانه پرسلان در سور در حومه شهر پاریس گرد هم آمدند تا معاهده‌ای را امضا کنند که بتوانند به وسیله آن از خاکستر امپراتوری عثمانی «خاورمیانه‌ای جدید» را بسازند. آن برنامه آن‌قدر سریع شکست خورد که به ندرت کسی امروزه آن را به یاد دارد، اما همان معاهده‌ی کوتاه‌مدت تاثیراتی را از خود به جای گذاشت که امروزه نیز شاهد نتایج آن هستیم. ادامه ی نوشته

سیدرشید در اسناد و روایت‌های شفاهی

۱۵ مرداد ۱۳۹۴ ۱۱ دیدگاه

سیدرشید در اسناد و روایت‌های شفاهیغلامرضا آذری خاکستر – تاریخ مملو از خوبی‌ها و بدی‌هاست، گاهی مورخان چنان غرق در بیان خوبی‌ها و فتوحات شده‌اند که از زشتی‌ها و یا به عبارتی تاریخ بدی‌ها مغفول مانده‌اند. چنین به نظر می‌رسد،رویکرد به تاریخ زشتی‌ها و فسادها و مسائلی از این قبیل همچون دزدی و غارت، سوءاخلاق و… جایگاهی در بین مورخان نداشته و این موضوعات به‌طور مفصل و مستقل مورد واکاوی قرار نگرفته‌اند. هرچند بخش عمده‌ای از روایت‌های شفاهی در بین عامه مردم، در حول چنین موضوعاتی است. ولی عملاً چنین مسائلی به واسطه شرایط و الزامات، موردتوجه پژوهشگران تاریخ قرار نگرفته است. چنین به نظر می‌رسد از گذشته تاکنون جرم و جنایت‌ها ادامه ی نوشته

تصاویر: به یاد جان‌باختگان زلزله ‌۳۱ خرداد ‌۶۹ در منطقه ی رودبار و منجیل

۳۰ خرداد ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

تصاویر: به یاد جان‌باختگان زلزله ‌۳۱ خرداد ‌۶۹ در منطقه ی رودبار و منجیل

 به یاد جان‌باختگان زلزله ‌۳۱ خرداد ‌۶۹

۲۵ سال از زلزله هولناک ۳۱ خردادماه ۱۳۶۹ رودبار و منجیل گذشت. جنبش ویرانگر زمین و غفلت ما از آمادگی در برابر این پدیده طبیعی در آن آخرین بامداد بهاری، چنان زخمی به چهره سبز شمال کشور زد که هنوز هم رد آلام و رنج‌های عمیق ناشی از آن پس از سال‌ها بر قلب و روح بازماندگان آن فاجعه غمبار و بسیاری از ایرانیان دیده می‌شود.

زلزله مصیبت‌بار ۳۱ خرداد ۶۹، بر اساس آمارهای غیر رسمی تا ۳۷ هزار کشته و ۴۰۰ هزار بی خانمان بر جای گذاشت و با تخریب ۱۰۰ هزار واحد ساختمانی، ادامه ی نوشته

دلایلی بر اینکه نژاد ساسانیان کُردنژاد بوده اند

۲۲ خرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

رشید یاسمیرشید یاسمی

ساسانیان باغلب احتمال کردنژاد بوده اند برای بیان این مطلب مقدمات ذیل را قبلا” ذکر می کنیم:

در فارس که مهد ساسانیان است از روزگار قدیم طوایف مختلف آریانی نژاد که کردان هم یکی از آنان بوده اند مسکن داشته اند.

استرابون جغرافی نگار مشهور در فصل سوم از کتاب ۱۵ خود که مختص باحوال ایالت پارس است از اراتستن وصفی از این ایالت کرده و گوید:

ادامه ی نوشته

Raporek li ser kurdên li bakûrê Îranê; kurmancên amarî li Rûdbarê

۱۵ خرداد ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

گزارشی از کُردهای شمال ایران؛ کُرمانج های آمارلوی رودبارBerat Qewî Endam

Pêşgotin – Bi giştî hin komên ji xelkê bi eslê xwe kurd li herêmên bakûrê Îranê ango parêzgehên Gîlan, Mazenderan, Gulistan û Erdebîlê her wiha deverên derûdora Têhran û Qezwînê dijîn ku li qonaxên cûrbicûr ên dîrokî û bi şêwazî cûrbicûr carna koça ji ser mecbûrî û sirgûnkirinê, carna koça bi hemda xwe, carna sirgûnkirina kesên eşîrekê û babet û egerên din li van deveran bi cih bûne û roja îro şopa wan li van navçeyan heye. ادامه ی نوشته

عکس / مقبره کشته شدگان واقعه سردار لهاک خان؛ سالار جنگ – بجنورد

۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

عکس / مقبره کشته شدگان واقعه سردار لهاک خان؛ سالار جنگ  - بجنوردسردار لهاک خان؛ سالار جنگ که بود؟
معروف به سالار جنگ فرزند امیر لطف‏اللَّه خان شعاع‏الملک و برادرزاده‏ى امیرمؤید سوادکوهى، در حدود ۱۲۷۵ در الشت سوادکوه مازندران متولد شد. پس از انجام تحصیلات مقدماتى، براى ادامه‏ى تحصیل به روسیه اعزام شد و در آکادمى نظامى فرونزه در رشته‏ى توپخانه فارغ‏التحصیل گردید و پس از مراجعت به ایران، با درجه‏ى سلطانى در قزاقخانه مشغول خدمت شد. در ۱۳۰۰ امیرمؤید سوادکوهى عموى او، در مازندران سر به طغیان برداشت که پس از شکست از قواى دولتى، مورد عفو قرار گرفته و در تهران تحت نظر قرار گرفت و در نتیجه سلطان لهاک خان هم به تهران انتقال یافت و در عشرت‏آباد تحت نظر سرتیپ جان‏محمد خان به فرماندهى یک گروهان منصوب شد. ادامه ی نوشته

۴ گُلان ۷۸مین سالگرد آغاز نسل کشی کُردهای علوی دِرسیم + عکس

۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

۴ گُلان ۷۸مین سالگرد آغاز نسل کشی کُردهای علوی دِرسیمدوشنبه ۴ گُلان برابر ۱۴ اردیبهشت ۷۸ سالگی آغاز نسل کشی کُردهای علوی دِرسیم (نام جعلی ترکی: تونجلی) توسط دولت ترکیه در سال ۱۹۳۷ است. دِرسیم Dêrsîm یکی از شهرهای کُردنشین در کُردستان ترکیه است و برخی از مردم آنجا خود را خراسانی می دانند و معتقدند از خراسان برگشته اند. برخی از کُردها همچون ایزانلوها و شادلو ها و غیره در این شهر زندگی می کنند و آنان نیز در معرض نسل کشی ۱۹۳۷-۳۸ قرار گرفته اند. دولت فاشیست و تازه تاسیس ترکها که بعد از نسل کشی ارامنه در سال ۱۹۱۵ هیچ مانعی را بر سر راه خود نمی دید و سیاست ترک کردن اجباری کُردهای مسلمان و غیر مسلمان و ارامنه را دنبال می کرد، با مقاومت کُردهای علوی درسیم – که هم به لحاظ باورهای خود و هم به لحاظ کُردبودن خود مورد غضب ادامه ی نوشته

سالروز انتشار روزنامه ی کُرمانجی روز تازه Roja Nû چاپ بیروت

۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

سالروز انتشار روزنامه ی کُرمانجی روز تازه Roja Nû چاپ بیروتامروز ۳ گُلان برابر ۱۳ اردیبهشت، ۶۳ سالروز انتشار روزنامه ی کُرمانجی روز تازه Roja Nû توسط میر کامران علی بدرخان Mîr Dr. Kamîran Alî Bedrxan در سال ۱۹۴۲ در بیروت لبنان است. از این روزنامه ۷۳ شماره منتشر شد که شماره ی آخر آن مربوطه به ۲۷ گُلان ۱۹۴۶ است. در زیر متن زیر به کُرمانجی شناسنامه ای از این روزنامه توسط کۆنێ رەش Konê Reş از قامشلو آمده است:

Mîr Dr. Kamîran Bedirxan û ۶۳ Saliya
Rojnameya Roja Nû (۱۹۴۲)
Konê Reş ادامه ی نوشته

اولین الفبای کُردی با حروف لاتین در چه سالی به کار رفت؟!

۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

اولین الفبای کُردی با حروف لاتین در چه سالی به کار رفت؟!اولین الفبای کُردی با حروف لاتین (قبل از بکار گیری الفبای لاتین از سوی میرجلادت علی بدرخان) توسط عرب شَمو Erebê Şemo از کُردهای ایزدی ارمنستان و اسحاق ماروگولوف Îsahak Marogûlov در سال ۱۹۲۹ به کار گرفته شده است. همچنین این الفبا در کتاب یادگیری کُرمانجی رونای RONAI, KITÉBÍ FÉRBÚNÍ KURMANCÍ ۱۹۳۱ در سال ۱۹۳۱ منتشر شده است، به کار رفته است. این کتاب را در این لینک ورق بزنید.

Yekem Alfabeya Kurdî bi tîpên Latînî ji hêla (Erebê Şemo) û (Îsahak Marogûlov) ve hatiye damezrandin! . sal…….. ادامه ی نوشته

این هم یک سند خیانت

۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

این هم یک سند خیانت ترکان قاجارروز یازدهم آذر ۱۳۳۳ روزنامه اطلاعات در صفحه اول خود خبری تحت عنوان «جریان امضاء مقاوله نامه ایران و شوروی» را منعکس کرد. در شرح این خبر تنها نوشته شده بود که ساعت یک بعد از ظهر امروز آقای «لاورینتف» سفیر کبیر شوروی در وزارت امور خارجه حضور یافت و مقاوله نامه ایران و شوروی مبنی بر رفع اختلافات مرزی و مالی بین دو کشور به امضای آقایان حمید سیاح رئیس هیأت نمایندگی ایران و «لاورینتف» سفیر کبیر شوروی رسید. اما سه روز بعد در همین روزنامه فاش شد که یکی از بندهای امضا شده میان نمایندگان در کشور، واگذاری شهرستان فیروزه (که این روزنامه از آن به عنوان قصبه یاد کرد) به روس‌ها بوده است. در این گزارش تصریح شده بود که ادامه ی نوشته

زادروز میرجلادت علی بدرخان، میر نوین کُردها Mîr Celadet Elî Bedirxan

۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

زادروز میرجلادت علی بدرخان، میر مدرن کُردها  Salvegera jidêbûna Bedirxan, mîrê nûjen ê kurdanامروز زادروز میرجلادت علی بدرخان Mîr Celadet Elî Bedirxan، بنیانگذار الفبای کُردی است. بدرخان در سال ۱۸۹۳ در استانبول به دنیا آمد و در سال ۱۹۵۱ در شام (دمشق) به رحمت خدا رفت. وی از خانواده ی بزرگ بدرخانی ها بود و در اوایل صدسال بیستم با تلاشهای علمی و پژوهشی خود خدمت بسیار بزرگی را به کُردها نمود. میرجلادت با ابداع رسم الخط لاتین برای زبان کُردی (کُرمانجی) بزرگترین خدمت را از لحاظ علمی و فرهنگی به کُردها نمود و اولین نشریه ی به زبان کُردی کُرمانجی را به نام هاوار در سال ۱۹۳۲ منتشر نمود. امروزه زبان کُردی در ابعاد جهانی در  حال گسترش است و هر روز در زمینه و محافل جدید وارد می شود. ادامه ی نوشته

کُردان خراسان در روزگار باستان

۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۵ دیدگاه

کُردان خراسان در روزگار باستاندکتر شهرام امیری فر

کردان خراسان که با نام «کرمانج» شناخته می شوند در منطقه وسیعی از شمال خراسان ساکن هستند. این منطقه در روزگار صفویه و قاجاریه به تصدیق فریزر, اعتماد السلطنه، سفرنامه ناصر الدین شاه و … با نام «کردستان خراسان» شهرت داشته است و رشته کوههای مقدس و پربرکت آنرا « جبال الاکراد » نامیده اند.
این منطقه از دیدگاه ایرانشناسان مشهور دنیا، « انبار غله ایران» معرفی شده است. کنون موجزی از پژوهشی گسترده را درباره حضور این قوم اصیل ایرانی را در هزاره های باستانی ایران در خراسان هر چند مختصر و در مجالی کوتاه واکاوی می نماییم. ادامه ی نوشته

بازخوانی یک روایت شفاهی؛ از یاغیگری تا فرمانروایی خدو سردار

۷ اسفند ۱۳۹۳ ۱۳ دیدگاه

غلامرضا آذری خاکستر غلامرضا آذری خاکستر کلات نادری
نبود منابع متعدد در حوزه تاریخ محلی و پراکنده بودن اسناد و مدارک موجب می‏شود تا نویسندگان در بررسی تاریخ نتوانند منطبق با واقعیت تاریخ‏نگاری کنند. اصولاً نگارش کتاب‏های با محتوای تاریخی بدون رویکرد به اسناد و مدارک مهمترین آفت در نگارش تاریخ است‏. گاهی اسناد و مدارک موجود، موجب ذهنیت و تصوری غلط می‏شود که برخی از نویسندگان با چشم‏پوشی و کتمان درصدد تحریف بخشی از رویداد هستند. در واقع با داستان‏سرایی و تحلیل‏های نادرست اعتبار نویسندگی را فدای احساسشان می‏کنند. اکتفا به روایت‏های شفاهی و عدم انجام مصاحبه‏های فعال، تک بعدی بودن روایت موجب می‏شود تا بخشی از مسائل در ‏هاله ‏ای ‏از ابهام باقی بماند. ادامه ی نوشته

سلسله علمی و عرفانی صفویان کُردستان / پژوهشی در اصالت کُردی سلسله صفویان

۵ آبان ۱۳۹۳ ۵ دیدگاه

دکتر محمدعلی سلطانیدکتر محمدعلی سلطانی

جنبه علمی و عرفانی صفویان تحت‌الشعاع شهرت و قدرت سیاسی آنها قرار گرفته است؛ حرکتی که طی چندین نسل پی در پی، از شرقی‌ترین نقطه مرزی افغانستان تا غربی‌ترین سرحد آناتولی را در برگرفت و ازبکستان و گرجستان و قفقاز و آذربایجان را به ایران بازگردانید و سراسر سواحل خلیج فارس را همچون عصر امپراتوری ساسانی و هخامنشی پاسداری کرد. در هر نقطه از نقشه ایران بزرگ نشانی از اندیشه و آرا و آغاز و انجام صفویان نمایان است. مجموع آثار شادروان دکتر عبدالحسین نوایی که متاسفانه به صورت متفرقه چاپ و منتشر شده است، چنانچه یکجا فراهم آید، در کنار ادامه ی نوشته

کُردها پرچمداران ادب فارسی در ایران و میانرودان

۶ مهر ۱۳۹۳ ۲ دیدگاه

دکتر محمدعلی سلطانیدکتر محمدعلی سلطانی

«بین‌النهرین» که از ایام سلطه اعراب این عنوان را یافته، سرزمین پررمز و رازی است که باید آیین و آداب و فرهنگ ایرانی را از ظهور هخامنشیان در آن جستجو کرد؛ زیرا در واقع مرکز این حکومت در بین‌النهرین و ایلام و سوریه قرار داشت.۱ با غلبه اسکندر و تأسیس و رواج تمدن یونانی در این سرزمین (۳۳۰ ـ ۵۳۹ ق.م) اقتدار هخامنشیان پایان یافت و در غروب سلطه یونانیان و تمدن هلنی، جانشینان اسکندر (سلوکیدها)، بار دیگر بین‌النهرین خاستگاه فرهنگ و تمدن ایران اشکانی و سپس مرکز دانش و هنر و تجلیگاه دستاوردهای فکری و ابداعات نوابغ عصر ساسانیان (۶۴۰ ـ ۲۲۴م) گردید که با غلبه ادامه ی نوشته

حکایت ناتمام دختران قوچان

۲۹ شهریور ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

حکایت ناتمام دختران قوچانفاطمه باباخانی
حکایت دختران قوچان در لابه‌لای سطور جنبش مشروطه‌خواهی کمرنگ است همان‌طور که نقش زنان در تاریخ‌نگاری نادیده گرفته شده است. کسروی و تقی‌زاده که خود در متن جنبش مشروطه‌خواهی قرار داشتند و از نزدیک شاهد واقعه بودند حکایت دختران قوچان را از پایه‌های اساسی این انقلاب بزرگ ایران عنوان کرده ‌اند، اما پس از آن آدمیت و تاریخ‌دانان دیگر همراه با جریان‌های غالب تاریخی که رای به حذف زنان می‌دهند با حذف این رویداد بر ظلم‌های رفته بر کلیت جامعه و بازرگانان و ماجرای مسیو نوز بلژیکی به‌عنوان ریشه‌های مشروطه خواهی پای فشردند؛ افسانه نجم آبادی نویسنده و استاد تاریخ دانشگاه هاروارد، نادیده انگاری دیگر وقایع از جمله حکایت ادامه ی نوشته

نقدی بر انحرافات تاریخی جنجال برانگیر در کتاب « شهر من بیجن یورد» 2

۴ شهریور ۱۳۹۳ ۵ دیدگاه

نقدی بر انحرافات تاریخی جنجال برانگیر در کتاب « شهر من بیجن یورد» 2موسی ثنایی فرد (باغچقی)

نام کتاب: شهر من بیجین یورد ، تألیف: رضا تأثیری ، نشر: درج سخن ، نقدی بر کتاب « شهر من بیجن یورد»
کتاب شهر من بیجن یورد به قول ایشان به اصرار دوستان و همشهری‌ها و خویشان به رشته تحریر در آمده، نویسنده باید بداند که بی طرفی را رعایت نکرده، شاید برای خشنود کردن همان دوستان و آشنایان بوده.
نویسنده خود را شخصی معرفی کرده که عمری را در بجنورد گذرانده است و در تمام دوران خدمت در آموزش و پرورش تدریس می‌نموده که اگر این طور ادامه ی نوشته

پیدایش سلسله اشکانیان و پیشنهاد غلط راولینسون در رابطه با نژاد آنها

۲۲ مرداد ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

پیدایش سلسله اشکانیان و  پیشنهاد غلط راولینسون در رابطه با نژاد آنهاچگونگی شکل گیری سلسه اشکانیان

اشکانیان از گروه پارنی یا پرنی (Parni) یا پارت از کلان‌قوم ایرانی سکاهای خاوری در منطقه‌ی شمال شرقی ایران برخاستند و با دلیری و پهلوانی خود توانستند بازماندگان اسکندر یعنی سلوکیان را از ایران بیرون رانده و دوباره پایتخت ایران را به منطقه‌ی میان‌رودان یا بابِل قدیم برگردانند و شهر تیسفون را بنا کنند.
نام سرزمین پارت در کتیبه های داریوش پرثوه آمده است که به زبان پارتی پهلوه می شود . ادامه ی نوشته

آخرین بازمانده : داستان زندگي بهبود نظری از جلالي هاي فيروزه

۲۱ مرداد ۱۳۹۳ ۹ دیدگاه

آخرین بازمانده : داستان زندگي بهبود نظری از جلالي هاي فيروزهقرارداد ننگین آخال و جدایی فیروزه و بخش های دیگری از سرحد شیروان و در نهایت خاک ایران موجب طغیان کردهای جلالی با رشادت سردار عوض خان گردید . اینک از آن ماجرا سالها می گذرد و ما به کرات از این موضوع سخن گفته ایم . برخی از اهالی فیروزه سالها در فیروزه این نگین زیبای خراسان شمالی که اینک در نقشه جغرافیای ما قرار ندارد. بازماندگان سالها ماندندو چشم امید به پایتخت ایران دوختند تا شاید باز فیروزه

به مام میهن باز گردد اما سال سال دریغ از پارسال ! شاه نشین ایران از فیروزه بی خیال شد و کردهای ترکمنستان بخصوص اهالی شهر فیروزه دیگر تعلل را جایز ندیدند این بود که در بهار 1320 اندک بازماندگان تبار جلالی ها با عبور از مرز شوروی ادامه ی نوشته

مرتضی قلی خان شاملوی بیچری از مشاهیر بزرگ کُرد شیروانی

۶ مرداد ۱۳۹۳ ۲ دیدگاه

مرتضی قلی خان شاملوی بیچری از مشاهیر بزرگ کُرد شیروانیمرتضی قلی خان شاملوی بیچرلو، فرزند حسن خان بیگ یکی از مشاهیر بزرگ شیروان است که نه تنها در خراسان بلکه در تمام ایران زمین در عصر خود یعنی دوره صفویه مصادف با سلطنت شاه عباس دوم، نامش آشنا و حاکم بسیاری از استان ها از جمله آذربایجان ، طهران ،کرمان ،گرجستان ، مرو ، و… بوده  است. حسن خان شاملو با استفاده از فضای هنری هرات فرزندش مرتضی قلی خان را به دست استاد می سپارد و از اینجاست که یکی از بزگترین مشاهیر شاملو چهره می نماید و در سالهای بعد از برجسته ترین شعرا ، نقاشان وخطاطان با حفظ قدرت و سمت می شود .مورخین و تذکره نویسان در حق وی درج نموده اند:  مرتضی قلی خان در بسیاری از صنایع ادبی وهنری سر آمد روزگار خود بوده است. در بالغ بر صد کتاب و سند ادامه ی نوشته

تمام اسناد و گفتگوهای میدانی دلالت بر کُرد بودن نادرشاه افشار دارد

۵ مرداد ۱۳۹۳ ۲۶ دیدگاه

استاد کلیم الله توحدی (کانیمال)سخنی با هم میهنان
بنام خداوند جان و خرد
چو ایران نباشد، تن من مباد
درود و سلامی دگربار به تمام خواهران و برادرانی چه تُرک و چه کُرد و چه فارس و …. که کتابهایم بویژه « نادر صاحبقران» که با سه نوبت چاپ، رکورد نشر کتابهای تاریخی در چند سال اخیر در اختیار دارد را خوانده اند.
تمام اسناد و گفتگوهای میدانی با صاحبان خرد و آگاهی بدون هیچ تردیدی دلالت بر کرد بودن نادرشاه دارد که از سرزمین دلاورخیز درگز پس از اینکه از اسارت چندین ساله ترکمانان فرار کرد و به ابیورد و درگز و قوچان برگشت، با همت میهن ادامه ی نوشته

ابن خَلکان Ibn Xelikan نویسنده، تاریخدان و دانشمند کُرد

۱ مرداد ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

ابن خَلکان Ibn Xelikan نویسنده، تاریخدان و دانشمند کُردابوالعباس احمد بن خلکان (به عربی ابوالعباس احمد بن خلکان ، Abu’l-Abbas Ahmad bin Khallikan) ( ولادت : 22 رَزبَر 1211 و وفات 30 کَوچِر 1282) یا به کُردی ابن خلکان نویسنده، تاریخ شناس و دانشمندی کُرد است که در قرن 13 ام میلادی زیسته است. هرچند کتاب و کار مشهور و اساسی وی که تا امروز باقی مانده است “وفایات الاعیان” (به کُردی: مرنا زادَگان) به زبان عربی نوشته شده است اما بر اساس بسیاری از منابع اصالت وی کُرد است. او در سال 1212 در اربیل (هَولیر) به دنیا آمده است. وی در سال 1256 شروع به نوشتن کتابش نموده و در سال 1274 آن را به اتمام رسانده است. در این کتاب او زندگی 865 نفر را نوشته و حفظ کرده است. وی در اوقات دیگر در قاهره و شام به قضاوت و دادگری پرداخته است. وی در سال 1282 در شام ادامه ی نوشته

صلاح الدین سردار شجاع کُرد

۱ مرداد ۱۳۹۳ ۵ دیدگاه

عبدالکریم سروش - ارومیهعبدالکریم سروش – ارومیه

بیوگرافی سردار کُرد صلاح الدین ایوبی Selahedînê Eyûbî به زبان کُردی/کُرمانجی را از اینجا مطالعه نمایید.

صلاح الدین سردار شجاع کرد در سال 1136 میلادی در تکریت واقع در ساحل دجله و شمال سامره متولد شد. او خدمات خود را در خدمت اتابک زنگی از سلاجقه سوریه شروع کرد که بعدها در حلب جانشین وی گردید. فرزند اتابک زنگی یعنی نورالدین پس از مدتی صلاح الدین را به همراهی عمویش شیرکوه عازم مصر گردانید تا متحد اولین فرمانروای مصر را که شاهوار نام داشت در مقام خود ادامه ی نوشته

سردار کُرد صلاح الدین ایوبی Selahedînê Eyûbî

۱ تیر ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

سردار کُرد/کُرمانج صلاح الدین ایوبی Selahedînê EyûbîSelahedînê Eyûbî (wek Selahedîn, Silhedîn, Selahedînê Kurdî û Simko (bi erebî: Selah el-Dîn Yusif îbn Eyûb/صلاح الدين يوسف بن أيوب) jî tê naskirin; li Rojavayê jê re Saladin dibêjin) (z. 1138 – m. 4’ê adarê, 1193) serleşkerekî kurd[1][2][3] î misilman bû ku di destpêkê de li dijî fatimiyan û pişt re li dijî xaçperestan (mesîhiyên ku çûbûn xakên pîroz li Filistînê ji bo ola xwe biparêzin) derketîbû û bajarê Qudsê (Orşelîm) dorê sedsalekê şunda bidest misilmanan xist û qewirandina xaçperestên ewropî ji Rojhilata Navîn de serkeftî ادامه ی نوشته

افراسیاب خان شادلو: آخرین بازمانده بزرگ خاندان ایل کُرمانج شادی های بجنورد Şadiyan – Bijnûrt

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۱۰ دیدگاه
آخرین بازمانده بزرگ خاندان ایل کُرمانج شادی های بجنورد Şadiyan - Bijnûrtشادروز امانی – بژنورت (بجنورد)
می گویند بجنورد را اجداد ایشان ساخته اند. تاریخ را ورق می زنم می بینم که آری حتی شاهان قاجار زبان به تکریم در برابر این ایل اصیل کُرد کُرمانج گشوده اند . آنجا که در کتاب ارزشمند مطلع الشمس ذکر نسب ایلخانی کُرمانج شادلو و برجستگی های ایشان صفحاتی از این سفرنامه  قطور را در برمی گیرد . برای دیدار با بازماندگان ایلخانی بزرگ خراسان مرحوم یارمحمد خان شادلو معروف به سردار مفخم آماده می شوم. نوه مرحوم یارمحمد خان فرزند عزیزالله خان سردار معزّز بجنوردی هنوز در قید حیات است. به خیابان فردسی منزل افراسیاب خان شادلو فرزند سردار عزیز الله خان شادلو می روم. او پیری است نود و یک ساله است متولد 1302 . دوساله بود که ادامه ی نوشته

بازخواني کردهاي «چمشگزک» در آيينه تاريخ

۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

بازخواني کردهاي «چمشگزک» در آيينه تاريخبرومند سورني(دانشجوي دکتري تاريخ ايران دوره اسلامي)

ايران در درازناي تاريخ پر فراز و نشيب خود مسکن و مأواي گروه ها و طوايف و ايلات گوناگون نژادي و زباني و مذهبي بوده است و هر کدام از اين گروه ها به سهم خود در ساخت و تثبت و تداوم حيات اين سرزمين نقش داشته اند. نواحي غربي اين سرزمين به مثابه پايه و اساس شکل گيري تمدن ايران باستان  و خاستگاه رويدادها و حوادث مختلف در دوره هاي بعد همواره از اهميت بسيارو جايگاه والايي برخورددار بوده است. آنچه بررسي روند تحولات اين ناحيه وسيع جغرافيايي را با پيچيدگي مواجهه کرده است ساختار قبيله اي ساکنان اين بخش از ايران بوده است. کردها يکي از ادامه ی نوشته

نقدی بر یک ماجرای تلخ تاریخی

۸ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۱۶ دیدگاه

نقدی بر یک ماجرای تلخ تاریخی   شادروز امانی – بژنورت (بجنورد)

در ابتدا به گواه تاریخ از دیر باز اوغاز و دره اوغاز که شامل اوغاز ،کلاته بالی ،بوانلو ،زورتانلو ،چپانلو بیاره و… زادگاه دلیران بنامی بوده است که نامشان بسان رستم و سام و نریمان و …….بر آسمان   خراسان می درخشد . آوازه سرحدی ها را همه شنیده اند حتی دشمنان این سرزمین در شهرهای خیوه و بخارا و ازبکستان که روزگاری شبیخون های ناجوانمردانه شان داغ بر دل بسیاری از پدران و مادران گذشت و اگر نبود حماسه  شیرمردان سرحدی  معلوم نبود چه قلب های دیگری تا  در انتظار آماج تیرهای ناجوانمردان مغول و تاتار  بود  . در این ایام پرخطر کسی را فرصت می گساری ادامه ی نوشته

سندی قدیمی از مقاومت مردم گلمکان در برابر افغان ها در عهد افشاریان

۵ اردیبهشت ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

سندی قدیمی از مقاومت مردم گلمکان در برابر افغان ها در عهد افشاریاناعظم خان لاری – چناران (گلمکان)

پس از مرگ نادر شاه ، امپراطوری عظیمی که برای فرزندان خود به جا گذاشت به راحتی از هم پاشید و فرزندان او نتوانستند این میراث بزرگ را حفظ کنند و هر پاره ای از ایران به دست سرداران و برادرزادگان نادر افتاد .

در این میان سلسله زند به دست کریم خان زند در شیراز بنیان گذاشته شده بود .او از روی جوانمردی به خراسان که در دست شاهرخ نوه نابینای نادر بود دست درازی نکرد ولی سرانجام احمد شاه درانی ، پادشاه افغانستان به مشهد لشکر کشید و در طی راه طبس و تون و دیگر شهرهای بزرگ آن زمان به راحتی ادامه ی نوشته

کُردان باچوانلویی قوچان (باچیان Baçiyan)

۱۲ فروردین ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

آغاز کوچ بهاره باچیانلو - دامنه کوه تلو - مازندران - 22 فروردین 1364کُردان باچوانلوئي قوچان

این مقاله نوشته ی هوشنگ پوركريم است که انتشارات ادارة فرهنگ عامه آنرا در بهمن 1348 منتشر کرده است. مقاله بودن تغییر در اینجا ذکر شده است.

« باچوانلو –  Bacvanlu»‌ها تيره‌اي كوچكند از مردم طايفه‌اي به نام « زعفرانلو » كه به « كُرد قوچان» معروفند. كُردهاي قوچاني و نيز كُردهاي ديگري كه در مناطق شمالي « خراسان » بسر مي‌برند ، مسلمان و شيعه‌مذهبند و به كُردی سخن مي‌گويند. قسمت عمده‌اي از آنان كشاورز و روستانشين‌اند و اندكي ديگر دامدار و چادرنشين. مقالة ‌حاضر را كه به توصيف اجمالي زندگي ادامه ی نوشته