بایگانی

بایگانی برای دسته ی ‘بندارۆک Bindarok’

باور فرهنگی “لومه” / لومه کرن Lomekirin

۲۶ خرداد ۱۳۹۴ ۳ دیدگاه

باور فرهنگی "لومه" / لومه کرن Lomekirin جلال دامن افشان
مقدمه: فرهنگ کرمانجی(کردی کرمانجی) از آنجایی که برگرفته از تجربه ها و سنت های مستمر و مداوم مردمان کرمانج اعم از زن و مرد در طول سده ها تا چند هزارسال می باشد، لذا عموم باورها و رفتارها و آیین ها و اندیشه هایش مبتنی بر واقعیت است.
شرح اینکه وقتی ما با اندیشیدن صرف به یک نتیجه می رسیم هم می تواند درست باشد و نیز غلط. اما اگر یک روش را نسل اندر نسل و جد اندر جد انجام داده باشیم -نه بصورت قطعی- اما بصورت نسبی می توان به درست بودنش اطمینان داشت.
مثلا باوری می گوید که جوشانده ی عناب سینه را صاف می کند. ادامه ی نوشته

Şeva 15`ê Şeibanê; Eyda Beratê li we pîroz be

۱۲ خرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Şeva 15`ê Şeibanê; Eyda Beratê li we pîroz beشب نیمه ی شعبان از روزگاران قدیم در میان کُردان خراسان – کُرمانج ها – به نام «عید برات» یا «شب برات» نامیده شده و شبی عزیز و مقدس به شمار می رفته است. این شب بر شما پیروز و فرخنده باد. (متن فارسی را از اینجا بخوانید)

Berat Qewî Endam – Li nîva meha şeibanê ya her sal yanê di roja çardehem û şeva panzdehem a vê mehê li welat û deverên cûrbicûr ên Rojhilata Navîn her wiha nîvparezemîna hindê wek Îran, Pakistan, deverên kurdnişîn û ji wan li Xorasanê merasima taybet a “Berat“ bi navên cûrbicûr wek “Eyda Beratê“, ادامه ی نوشته

Derd

۳ خرداد ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

DerdDerd
Rojekê paşayek nexwaş ket û nexwaşiya wî bû jan û derdekî giran, di hîngê de bêjîşk û nexwaşxane jî tune bûn, ji ber wê yekê jî mirov zûzû ji nexwaşiya xwe felat ndibû, çiqas wezîrên patşê hebûn li ser wî kom dibûn û dicivîn nikarîbûn çareyek ji derdê wî re bidîtina, patşe bêçar ma û got: herin ji min re cadûbazan (suhirbazan) bînin.
Wezîr derketin û çiqas cadûbaz hebûn hemû li ser şahê xwe kom kirin, demek dirêj ew çû, çiqas hewl dan ادامه ی نوشته

Evîneke melodramîk – Hesenê Metê

۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Evîneke melodramîk - Hesenê MetêEvîneke melodramîk – Hesenê Metê

Têbînî: Hinek şaştiyên biçûk li nivîsîna S li şûna Ş hene ku rasterast ji çavkaniya nivîsê hatine wergirtin.

Bi navê sofî Bengî pîremêrekî gundî li perê gund, li hêla rohilata jorîn, bi qasî ses werisan ji kaniyê dûr, li ber dîwarê goristanê rûnistiye û eniya xwe daye taveke pasnîvroya payizî. Carina serê xwe dixe ber xwe, gopalê xwe di erdê re dide û dikeve ramanên ادامه ی نوشته

Gulîbirîna jinên kurd dema ku delalên xwe ji dest didin

۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Gulîbirîna jinên kurd dema ku delalên xwe ji dest didinElla mezar e, mezar e…
Xerîb rêguzar e
Va çi rozigar e!

Jinên kurd dema ku delalên xwe ji dest didin, guliyên xwe dibirin û li ser mezela wan datînin… Ev nîşana sozdariya wan e

Ev du wêneyana yên Şengalê ne ادامه ی نوشته

Bi wêne: Nîşangeha nigargeriya cil û bergên jinên kurd ên Kelhor

۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Bi wêne: Nîşangeha nigargeriya cil û bergên jinên kurd ên Kelhor  کرمانشاه _ افتتاحیه نمایشگاه نقاشی «کمرچین» پریا جانجانی با موضوع لباس زنان کرد کلهرکرمانشاه _ افتتاحیه نمایشگاه نقاشی «کمرچین» پریا جانجانی با موضوع لباس زنان کرد کلهر

Kirmaşan – Vekirina nîşangeha nigargeriya xatûn Periya Cancanî ya bi navê ”Kemerçîn” li ser mijara cil û bergên jinên kurd ên Kelhor

ادامه ی نوشته

Bi wêne: Cejna loran a Gulveniyê li Xurem Awata Loristanê

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Bi wêne: Cejna luran a Gulveniyê li Xurem Awata LuristanêGulvenî yan Gulwenî li zaraveya lorî bi cûreyek rûserî (kewn) ku piranî ji hewrîşemê tev neqş û nigarên kevn tê gotin. Ev cûrek cil û berg e ku jinên lur bi awayekî taybet lis erê xwe girê didin û beşek ji cil û bergê kevn ê jin û mêrên Loristanê tê hesibandin. Keçikên nifşa niha ji cûreya biçûktir a wê bi kar tînin. Ev rûserî û kewna ji soxat û mizgîniyên Loristanê ne. Ev serbenda di dema berê da li kincêm mêran jî dihate bikaranîn û bi giştî serbend û destar ji dema Medan û Hexamenişiyan li kinc û cil û bergên mêr ادامه ی نوشته

قسم خوردن (سویند/سوند خوارن Swînd/sond xwarin) در میان کُردها

۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۸ دیدگاه

قسم خوردن (سویند/سوند خوارن Swînd/sond xwarin) در میان کُردهاقسم خوردن (سویند/سوند خوارن Swînd/sond xwarin)

یکی از عناصر فرهنگ عامه (فولکلور) هر ملتی قسم های رایج در بین آنهاست. در فرهنگ عامه کُردها انواع قسم ها و سوگندها وجود دارد. گاهی سوگند به خدا، گاهی به انسان های متعالی  و بزرگ، گاهی به عناصر طبیعت مثل خورشید، گاهی به زمان ها، گاهی به برخی مکان ها. به عنوان مثال سوگند به نیم روز (Nîvroj) یا سوگند به بینگاو و غیره. شما می توانید سوگندهای رایج در منطقه ی خود را زیر این نوشته ذکر کنید.

Swînd/sond xwarin yek ji hêmanên çand û folklûra ادامه ی نوشته

شرح افسانه کُردی شاه ماران Efsaneya Şahmaran

۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۸ دیدگاه

شرح افسانه کُردی شامار Efsaneya Şahmaran

افسانه ی شاماران (شاه ماراها به کُردی شاه ِ ماران Şahê maran) یک افسانه ی کهن در میان کُردهاست که تاکنون روایت های گوناگون ولی تقریبا حول یک محور در این رابطه نقل شده است. افسانه ی شاماران به ویژه در میان کُردهای ایزدی و علوی جایگاه ویژه ای دارد و نقش شاه ماران که سری شبیه دختر و دمی شبیه سر مار دارد در بافته ها و نقوش قدیمی بسیار دیده می شود. همچنین شامار Şamar به عنوان یک اسم زنانه در مناطق کُردنشین و از جمله خراسان مورد استفاده قرار می گرفته است. روایتی از این افسانه را در زیر بخوانید: ادامه ی نوشته

Şenzebê û Nendebê-Pişka yekem

۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

 Şenzebê û Nendebê-Pişka yekemCimoyê Merûf (Cemşîd Muînî Ferd) – Selmas

Salixiyê didin ku berê bazirganek hebûye ku bo ticaretê serdana deverên curbicur dikir.

Li seferekê ۲ çêlek bo firotinê bi xwe re birin. Navê yekê Şenzebê û nave ya din jî Nendebê bû. Di rê da nişkêve lingê Şenzebê dikeve qobiyekê. Bazirgan bi her awayî bû ew ji qobiyê derxist. Lê çêleka belengaz birîndar bibû û taqeta wê ya rêçûnê ادامه ی نوشته

Çîroka Mişk û Pişîkê

۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Cimoyê Merûf (Cemşîd Muînî Ferd) - SelmasCimoyê Merûf (Cemşîd Muînî Ferd) – Selmas
Ji tirsa li her derekê mêze dikir, nişkêva dît ku pişîk nav davikê asê bûye, vêca şa bû. Dema li pişt serê xwe mêze kir, dît ku Rasûyekê ( cinawerek ji malbata sivûre û sincabê) xwe ber telandiye, li ser darê mêz kir, dît ku kundek (bûm) qesda wî dike, loma tirsiya û fikirî û xwe re got ku heke ez bizvirim, yê Rasû min bigire, heke nelivim, yê kund ser min da were, heke pêş da herim jî pişîk ser riya min e, gelo çi bikim çi nekim. Deriyê bela û karesatan ser min da vebûye, sitara min aqil e. Ya baş ew e ku ez bi pişîkê ra aştiyê ادامه ی نوشته

Mirineke aram û bêdeng

۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

"مرده ها نمی خوابند" توسط مهدی جعفرزاده به فارسی برگردانده شدMêhdî Cefer Zade – Xorasan (Deregez)
Bavê min lêkolîner e. ew azmûnên cûr bi cûr li ser heywanan dike. Îro dema ku ji ser karê xwe vegeriya mal, pir narahet û perîşan bû. ez bervê çûm û min jê pirsî:
-Çi bûye bavo?
Nedixwest bersiva min bide lê dîsa jî dilê xwe danegirt û her çi ku wê royê dîtibû sa me ra got:
-me îro azmûnek li ser beqan ceriband. Me du biroş tijî av, li ser ocêx danîbûn, ava biroşekê dikelî û ava biroşa din ادامه ی نوشته

پندی از کلیله و دمنه Pend û şîretek ji Kêlîlê û Dêmnê

۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

پندی از کلیله و دمنه Pend û şîretek ji Kêlîlê û DêmnêWergêra ji farisî: Cimoyê Meirûf (Cemşîd Muînî Ferd)

Salix dane ku dewrana berê da çend nêçîrvanan bo nêçîrkirina cinawera (ajelan) bîreke kûr kolabûn.

Ji şansê reş pilingek, meymûnek û marek ketin bîra hanê. Nişkêve zêrîngerek jî bi nezanî ket bîrê. Her cinawerek li fikra rêyekê bo xilaskirina xwe bû, lewma wan mêrikê zêrînger neazirandin. Çend roj derbas bûn, ta ku mêrekî gerrok (tûrîst) ji nêzîkiya ادامه ی نوشته

مادر و پسر تبهکارش Dayîk û kurê wê yê çete / حسین قربانپور – شیروان

۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۵ دیدگاه

مادر و پسر تبهکارش Dayîk û kurê wê yê çete / حسین قربانپور - شیروانDê û kurê çete

Weger ji farsî: Hisêyn Qurbanpûr – Şîrwan (Xorasan)

Li dem û dewranekê xortekî çete û diz jiyan dikir, diya wî ji ber van kar û kiryarên wî pir hesret û xem dixwar, loma çi ji destê wê dihat dikir belkî kurê wî dest ji çetetî û diziyê berde, lê ev xurta ku çetetî û dizî hîn bibû qet ji vê rêkê venegeriya, diya wî ku bê hêvî bibû rokê ji xortê xwe xwest li kêleka wî rûne da ku jê ادامه ی نوشته

سنگ آسیاب Kevirê êş، داستانی در رابطه با ابوسعید ابوالخیر

۸ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

سنگ آسیاب Kevirê êş، داستانی در رابطه با ابوسعید ابوالخیرKevirê êş – Çîrokek ji Musîbetnameya Şêx Ettarê Nêyşabûrî.

Wergêr (ji farsî): Berat Qewî Endam

Çîrokek li bara Ebo Seîd Ebo El-Xêr (Ebo Seîd yan Şêx Seîd) yek ji sûfî û helbestvanên îranî.

Şêx Ebo Seîd, derwêşek dilpak û binavûdeng li bajarê Nêyşabûrê bû. Ew xwedan xanqah bû û gelek murîd (şagird) û hogirên wî hebûn. ادامه ی نوشته

افسانه شناسی شاه ماران Mîtolojiya Şahmaran

۴ اردیبهشت ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

افسانه شناسی شاه ماران Mîtolojiya Şahmaran

Mîtolojiya Şahmaran

Gelek varyantên mîtolojî ya Şahmaran hene. Di hinek varyantên kurd û farisan de laş mar e û du serî hene seriyek jê serê mar e û yê din serê zilaman e.
Li gor lêkolînêran mîtolojiya Şahmaran digîje serdema Hûrî û mîtaniyan. [1] Piştre Hatiyan ji Mîtaniyan girtine lê kêm û zêde kirine. Xemilandin e, hûnandin e û kemilandin e. ادامه ی نوشته

بینگاو Bîngav در کُردی خراسان به چه معناست؟

۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ ۱۱ دیدگاه

بینگاو Bîngav در کُردی خراسان به چه معناست؟بینگاو در کُردی خراسان – کُرمانجی – معمولا برای اوایل شب و به معنای بی هنگام و بی موقع و در معنای منفی و شوم به کار می رود. اما ریشه ی این کلمه چیست؟ حسین قربانپور (شیروان) در این باره می گوید: “بینگاو Bîngav در اصل بێهنگاڤ Bêhngav به معنی زمان استراحت است. Bêhngav از دو کلمه ی Bêhn دم و نفس و Gav گاو به معنی زمان تشکیل شده است و Bêhngav یعنی Gava Bêhnvedanê زمان استراحت است. به دلیل اینکه معمولا اوایل شب زمان استراحت بوده است این واژه برای آن بکار رفته است” این خراسان بیشتر در خراسان کاربرد دارد و با تلفظ ساده یعنی بینگاو Bîngav به کار می رود، لیکن به مرور زمان معنای منفی به خود گرفته است و در زمان حاضر نابهنگام و زمانی شوم و نامبارک به کار می رود. به طوریکه ادامه ی نوشته

Kiloça serê salê li cem êzdiyên Ermenîstanê

۲۲ فروردین ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

 Kiloça serê salê li cem êzdiyên Ermenîstanê          Marîna Siyabend

Her olek (dîn) bi cejnên xwe dewlemend û rengîn e. Baweriya olî jî bi pêkanîna rê û resman, bi pîrozkirina cejnan  xurt dibe.

Kurdên êzdî di nav penc hezar salan de, di nav sirgûn, talan, girtin, qirkirin û penaberiyê re ola Ezdayetiyê xwedî kirine û gîhandine rojên me. Îro jî li tevahiya gerdûnê belavbûyî, di nav netew û oldarên cur bi cur de anîna dînê xwe diparêzin. ادامه ی نوشته

Şêr û Vizik – Alan Nasirî

۲۲ اسفند ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

 Şêr û Vizik - Alan NasirîŞêr û Vizik – Alan Nasirî

Daristan tarî û bêdeng bû. Şêr nîvşev ji xew hişyar bû. Bayişkek kişand û dest kir bi qîrandin. Ajelên ku di hêlînên xwe de razabûn bi tirs ji xewê rabûn. Vizikek ku di daristan de razabû ji xew rabû û bi hers got:

Kî ye ku diqîrîne? Divê karê wî xelas bikim.

Vizik derziyeka wê ya dûj hebû ku gelekî bi ادامه ی نوشته

نقش لباس کردی در ارتباطات اجتماعی و میان فرهنگی / فردین مصطفایی

۳۰ بهمن ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

نقش لباس کردی در ارتباطات اجتماعی و میان فرهنگی / فردین مصطفایینقش ارتباطات به صورت عام و زبان و نمادهای فرهنگی به طور خاص در استحکام جوامع بشری و شکل گیری مناسبات اجتماعی و روابط میان فرهنگی در طول تاریخ موثر بوده است. پوشاک از یکی از مهمترین سمبل های فرهنگ- اجتماعی بوده، چه بخواهیم و چه نخواهیم به اطلاع رسانی درباره ما در عرصه عمومی می پردازد و دیگران بر مبنای اطلاعات دریافتی از ما، سطح و نوع ارتباط اولیه را با ما برقرار می نماید. در بسیاری از جوامع و فرهنگ ها، ارتباطات میان فردی، اجتماعی و درون سازمانی، چنان از نحوه پوشش افراد و اعضا متاثر می شود که گویا استفاده از این نوع لباس، اولین پیام ارتباطی واحد از سوی آن فرهنگ به بیرون اعلام می نماید. ادامه ی نوشته

دو داستان (چیروک) از علی رجب زاده Kalemêr û piling – Elî Recebzade

۲۴ بهمن ۱۳۹۳ ۵ دیدگاه

Ji çîrokên gelêrî yên kurdî li Xorasanê; Bizin û gurKalemêr û piling – Elî Recebzade-Gulîl

Rojek ji rojan pilingekî ku xwarina  xwe ku xwar ji bo av vexwarinê bi rê  ket ku xwe bigihîne seravê. Dema ku  diçû di nav rê de li derdora xwe nihêrî, çavê bi kalemêrekî ket ku  zeviya xwe cot dikir. Hindekî wirdatir çavî wî bi dareka merxê ket ku pisîkekî li bin siya wê pal dabû hindekî bi pêş ve çû û silav da pisîkê û got: Xalo can tu çima  biqesa piçûk bûyî? Pisîkê got:  Wax li minê wax li minê xwarziyê min, tiştekî ji min nepirse. Piling got: Çima? Pisîkê got: Ez  ketim ادامه ی نوشته

پیروزی بی بی نوروز – جلال دامن افشان

۱۵ دی ۱۳۹۳ ۱۵ دیدگاه

پیروزی بی بی نوروز  - جلال دامن افشانفصل زمستان در گاهشماری شفاهی کردهای شمال خراسان(کرمانجها) ، مانند ِ فرهنگهای سایر ِ فرزندان ِ مادرمان؛ایران ، به سه بخش تقسیم می شود:
۱-«چله ی بزرگ» (چَلّه گِر): که از شب چله(یلدا- اول دی) آغاز می شود و چهل روز است.
۲-«چله ی کوچک» (چَلّه قِچِّک): که از پایان ِ چله ی بزرگ شروع می شود و بیست روز طول می کشد.
۳- سی روز ِ باقیمانده تا نوروز که خود بر دو بخش است:
* اَه مَن ، دَه من. ادامه ی نوشته

انگشتر – عباس فرهادی Gustîl – ٍEbas Ferhadî

۱۸ آذر ۱۳۹۳ ۲ دیدگاه

به آتش انداختن ابراهیم Bi êgir avêtina H. Ibrahîmê / عباش فرهادی توپانEbas Ferhadî

Ji mêj ve di tiliyan de ye. Dîroka peydabûna wê ne xuya ye. Lê wek nîşane dihatiye bikaranîn. Ji hêmanên cûr bi cûr wek zêr, zîv, mis (Sifir) û carina polad tê çêkirin. Zêr nîşana destgirtî û zewacê ye. Nîşana sozdariya evîndaran, ku li ser peymanên hev bimînin û bi vî awayî bi dîtin û hesîna gustîlkê tim li bîra evîna xwe bin. Gustîl sembola xweditî ye.
Li sedsala 15`an de, li Îtalyayê gustîl ادامه ی نوشته

Kezî, wateya xweşikî, bedewî û pîroziya jina kurd e

۱۳ آذر ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

 Kezî, wateya xweşikî, bedewî û pîroziya jina kurd e گیسو کندن زنان و دختران به هنگام از دست دادن عزیزانشان یکی از نشانه های عزاداری و البته نشان دادن وفاداری آنها نسبت فرد از دست رفته است. دانستن این امر در میان زنان کُرد جالب است به ویژه اگر به زبان کُرمانجی باشد:

Di dîrok û çanda Kurdan de kezî tiştekî gelekî pîroze, dema ku keçek ciwan keziyên xwe birî tê wateya ku êdî tu wateya wî ya jiyanê nemaye.
Jin û keçên êzidî, keziyên xwe dibirin û dideynin liser kevirên goran, ev çandeke pir kevin ya kurdan, bi taybet ya ادامه ی نوشته

Jinên qatên bilind

۹ آذر ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

Helîm YûsivHelîm Yûsiv
Jin di berîka mêr de
Mêr,her ku li qatekê bi cih dibe,jin li qata jê bilindtir bi cih dibe û gava ku dikeve qata dawî,jin dikeve nav ewran.
Bêyî jinê nivîsar temam nabe.Her nivîseke sipehî weke jineke sipehî ye.Tu jina spehî jî tuneye ku bi dehê mêran di riya çûna ber bi malê de nakuje.Hertim jin bi guhê nivîsarê digrin û tê de difetisin.Bêyî mêr jî nivîsar gewdeyekî bêxwedî ye,bêkese û ew mêr -stûnê nivîsarê- piştî dîtinê ne ew bi xwe ye.Mabû mêrekî bê dil ادامه ی نوشته

برداشتی شاعرانه از آهنگ کردی«زاره مگری» و فلسفه‌ی شکل گیری‌اش

۲۰ شهریور ۱۳۹۳ ۷ دیدگاه

* رضا قارشی / اسفراینگریه نکن، من زیر درخت مرخم…
برداشتی شاعرانه از آهنگ کردی«زاره مگری» و فلسفه‌ی شکل گیری‌اش
* رضا قارشی / اسفراین
او دلخوش به این بود که قره میغ های1 سالوک2 و مرخها3ی بلندش مانند انسانهای روزگارش نه از او فراری اند و نه سنگش می زنند. چند روزی بود که آهوان خوش خط و خال و کبک های خوش الحان سالوک میزبان یک جوان جُزامی4 بودند. گوئی می دانستند که میهمان ماندنی نیست. و همین روزهاست که بار و بندیلش را ببندد و از این دنیای خاکی رخت ببندد…. برای همین بود که مانند مردم روستا سنگش نمی زدند….
برای همین بود که طردش نمی کردند…. ادامه ی نوشته

دکتر و آمپول! Duxtir û Derzî

۱۱ شهریور ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

دکتر و آمپول! Duxtir û DerzîŞandin ji Mehdî
Duxtir û Derzî

Îro sibê ji reş da ji ber didanêşê ji xewê şiyar bûm. Pirr zûtir ji her royê. Dêbavên min rûniştibûn û taşte dixwarin. Wan ez ku dîtim, pirr tecub kirin. bavê min ji diya min pirs kir: “çi bûye ku va lawika îro zû ji xewê rabûye?”  Ji ber êşa didanê xwe, Min destê xwe li ser gumê xwe danîbû.
Min got: “silav dayê , Didanê min diêşe, ez çi bikim?” ادامه ی نوشته

داستان کُردی خَج و سيامند

۱۰ شهریور ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

داستان کُردی  خَج و سيامندمقدمه

عصریکه خه ج وسیامند در آن زیسته اند،به خوبی مشخص نیست اما آنچه مسلم است آندو در کوهستان های سر سبز و طبیعی زندگی میکردند و داستان آنها واقعی و حتی مزار آن دو دلداده در(کیله سیپان)در کردستان است.

منظومه ی خه ج و سیامند

1-(خج)در میان دختران روستا و همسالان خود،دختری بود،متین و با وقاروپاکدامن،وازوجاهت خاص خدادادی  برخوردار بود. ادامه ی نوشته

کِریواتی در بین کُردها/کُرمانج ها KIRÎVATÎ di nav Kurdan de

۵ شهریور ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

کِریواتی در بین کُردها/کُرمانج ها KIRÎVATÎ di nav Kurdan deKIRÎVATÎ di nav Kurdan de
Kirîvatî bi sedê salan e ku kirivati di nava Kurdan de didomîne û bûye wek saziya pismamtî û eqrebatiyê. Kirivati herweki mirovatiyê, şiraniyeke mezin dixe nava xelkê.

Dema zarûkên lawîn têne sinetkirin, di pêşa hinekan de têne sinetkirin. Ew kesê ku lawik di pêşa wî/wê de hatiye sinetkirin, dibe kirîvê mala bavê lawikê ku hatiye sinetkirin. Herdu ali û xizmên herdu aliyan ji hev re “kirîv” dibêjin. Di navbera kirîvan de, ادامه ی نوشته

سه ضرب المثل کُرمانجی به خط فارسی / برگرفته از روزنامه خراسان

۵ مرداد ۱۳۹۳ ۵ دیدگاه

سه ضرب المثل کُرمانجی به خط فارسی / برگرفته از روزنامه خراسانسه ضرب المثل کُرمانجی که توسط فرامرز نورمحمدزاده در روزنامه خراسان شمالی و به خط فارسی نوشته شده اند

اگر تو ريگ لَ سُولي تَ تُنَه ساچَه الَنگي

ضرب المثل ها آيينه هاي روشن و شفافي هستند که مي توان گوشه هاي گوناگون زندگي اجتماعي مردم را در آن ها به روشني ديد. در آيينه ضرب المثل ها تجربه ها، افکار و انديشه ها، انسان دوستي، عشق، نفرت، کينه، انتقام، رازداري، شجاعت و جوانمردي، دادخواهي، صداقت و امانتداري، کمک و همياري و ديگر مسائل مربوط ادامه ی نوشته

«آیین برات» و نیمه شعبان در خراسان و سایر نقاط (عید برات، روز برات، شب برات، چراغ برات …)

۱۸ خرداد ۱۳۹۳ ۷ دیدگاه

«آیین برات» و نیمه شعبان در خراسان و سایر نقاط (روز برات، شب برات، چراغ برات ...)در نیمه‌های ماه شعبان هر سال یعنی طی روز های دوازدهم تا چهاردهم شعبان هم چنین شب نیمه شعبان در کشورها و مناطق مختلف خاورمیانه و شبه قاره هند مثل ایران، پاکستان، مناطق کُردنشین و از جمله منطقه ی کُردنشین شمال خراسان مراسم ویژه ی «برات» با عناوین مختلفی چون عید برات ، شب برات ، روز برات ، چراغ برات ، Barat Night , Şeva Beratê و… و با آداب و رسوم مختلف برگزار می گردد.
اگرچه آیین برات نیز همچون بسیاری از رسم ورسوم کهن ایرانی آن گونه که باید مورد نقد و بررسی قرار نگرفته، ولی اسنادی وجود دارد که این «آیین زرتشتی» در اثر مرور زمان رنگ اسلامی گرفته و در فرهنگ دینی و اسلامی نیز ورود یافته و ادامه ی نوشته

دوستی خرها ! Hevaltiya Keran

۱۵ خرداد ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

Hevaltiya KeranHevaltiya Keran

Serhad bi berbanga sibê re rabû, werqîlên êzingan li ser kerên xwe şidand û berê xwe da çiyê. Di demek kurt de, sê bar êzing jêkir û ket ser riya bajêr.

Kerekî wî gelekî xurt bû, ço ne digîhand xwe û hergav li pêşiyê diçû. Kerê din teva ku ne wek yê pêşî bû; wî jî bargiraniyek mezin ji xwediyê xwe re dernedixist. Lê kerê sisêyan, kezeba Serhad reş kiribû. Her sed dused gavî diçû, diket xwarê ادامه ی نوشته

کِریو (Kirîv) رسمی کهن و چندین هزارساله بین کُرمانج ها

۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۱ دیدگاه

کِریو (Kirîv) رسمی کهن و چندین هزارساله بین  کُرمانج هاشادروز امانی – بژنورت (بجنورد)

ختنه پسران که سفارشی دینی و علمی است در نزد کرمانج ها  دست مایه رسمی است بنام سنت کرن این سنت از همان واژه سنت یعنی سفارش پیامبر برگرفته شده است . رسم سنت که خود جشنی است مهم و مفرح و شاد که تقریبا هم سطح با    آیین ازدواج نیز در برخی مناطق کرد نشین شمال خراسان برگزار می شود . دارای اجزائ مختلفی است که رکن اصلی آن آیین انتخاب کریو   است که فارس زبانان چون واژه و را نمی توانند تلفظ کنند اصطلاحا کریب می گویند که برگرفته از همین کریو کرمانج هاست . آیین انتخاب کریو فقط و فقط مختص جشن ختنه سوران است و بجز ادامه ی نوشته

چند آهنگ زیبا از حسین عاشقی استرانبِژ اسفراینی – Husêyn Aşiqî

۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۷ دیدگاه

چند آهنگ زیبا از حسین عاشقی دَنگبیژ اسفراینی - Husêyn Aşiqîچند آهنگ زیبای کُرمانجی از خواننده نوجوان و خوش صدای اسفراینی: حسین عاشقی

حسین عاشقی اهل روستای هنرمندخیز ظلم آباد است.

آهنگ بکَن (بخند) – Biken

آهنگ بلبل – Bilbil

آهنگ لێ لێ یارێ – Lê Lê Yarê

کێزخاتوون KÊZXATÛN (چیروکی معادل پاچه سور در خراسان)

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

CIROK - 150KÊZXATÛN

Hebû tunebû, ji xelas Xwedê mestir kes tunebû. Kêzikek hebû, go ez ê ji

xwe ra herim li mêra bigerim. Li ser riyan geriya, rastî mêrikekî cotarî hat, mêrik jê ra go:

Kêzê kêzxatûnê

Şimika reqreqûnê ادامه ی نوشته

حیرانوک ( heyranuk ) درادبیات و فولکلور کردی

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۳ بدون دیدگاه

کریم سروش - مهاباد - Kerîm Surûş - Mehabadکریم سروش – مهاباد – Kerîm Surûş – Mehabad

حه یرانوک درادبیات و فولکلور کردی شکوه و شکایت عاشقانه است. احساسات پاک و بی آلایش دختران و پسرانی که همدیگر را دوست داشتند ولی بنا به دلایلی که معمولا به خاطر فقر مالی و نداری یا مشکلات دیگر اجتماعی یا مخالفت پدر , مادر , برادرو سایر اعضای خانواده ویا مهمتر از همه اینها , کسانی بودند که همیشه مانع رسیدن دو دلداده به همدیگر می شده اند ودر ادبیات کردی به ( به کو و فه ساد ) معروف گشته اند , نتوانسته اند به همدیگر برسند به همین خاطر به جملات و عبارات زیبای عاشقانه پناه برده اند. دلداده ها احساس و درد دل خویش را به وسیله آنها ادا ادامه ی نوشته

پژوهشی در خصوص آئین سیب انداختن در عروسی

۷ اردیبهشت ۱۳۹۳ ۶ دیدگاه

کند و کاوی اندک بر روی رسم انداختن  میوهایی همچون سیب ، انار و چیز های دیگری همچون سکه و شکلات داماد و ساقدوشش از روی سر عروس  Lêkolanek hindêk li ser resmê avitin miwên mîna sêv û henar ( nar ) û tiştê hin mîna xorde û şikolat , zava  û birakê xwe ji ser serê bûkaEgîd Kurmanc

کند و کاوی اندک بر روی رسم انداختن  میوهایی همچون سیب ، انار و چیز های دیگری همچون سکه و شکلات داماد و ساقدوشش از روی سر عروس

Lêkolanek hindêk li ser resmê avitin miwên mîna sêv û henar ( nar ) û tiştê hin mîna xorde û şikolat , zava  û birakê xwe ji ser serê bûka

یکی از سنت های قدیمی که هنوز هم در عروسی ها بین کرد ها رایج است ، رسم انداختن سیب ، انار ، سکه و شکلات از پشت بام توسط داماد و ادامه ی نوشته

Çîroka hesawê zarok û bersîv dayîn dayîkê

۲۵ فروردین ۱۳۹۳ بدون دیدگاه
CIROK - 150Egîd Kurmanc

şevek kurek biçûk kaxezek da dayîk xwe .

شبی یک پسر کوچک یک کاغذ داد به مادرش

dayîk ku şîv depat hilgirt û destê xwe pe pînik paqîj kir û pe xêcawê bilind nivîsarê kurê xwe xwand .

مادر که شام می پخت گرفت و دست های خود رو با دستمالی پاکیزه کرد و با صدای بلند خواند . ادامه ی نوشته

چند نام زیبای دخترانه و پسرانه ی کُردی (کُرمانجی) همراه با معنی

۲۳ فروردین ۱۳۹۳ ۷ دیدگاه

فهرست کامل زیباترین اسامی(نام های) پسرانه و دخترانه کُرمانجی(کُردی) / ناڤێن کوردی / Navên Kurdî Kurmancîدر این مطلب چند نام زیبای دخترانه و پسرانه ی کُردی همراه با معنی آن ذکر می شود:

نام های دخترانه :

کانی (چشمه) ، کَژال:زیبا/زیبا روی ، نازدار ، گل نیشان ، زیلان (کردی) ، شیلان (نسترن) ، مزگین (مژده) ، ژیوان (زی بان/بانی زندگی) ، ئارینا (آرینا: آریایی) ، دلووان (مهربان) ، روژان (روزها) ، روژینا (چشم انداز روشنایی،روژین) ، روناهی (تابناک) ، بَفرین (برفی) ، ئه‌سرین (اشک) ، دلنیا (دلگرم و مطمئن) ، روناک ، دیلان (نوعی رقص کردی) ، سَیران ، بَرفین ، روژین/ ر/ژینا: روزان/زیبارو مانند روز ، ژیلا     ادامه ی نوشته