بایگانی

بایگانی برای دسته ی ‘بندارۆک Bindarok’

Çîrok: Mirina Tewratê bi qelema Fevzi Özmen

۱۰ تیر ۱۳۹۶ بدون دیدگاه

Mirina Tewratê – Fevzi Özmen

Zivistana vê salê li Tewvratê pir dirêj kiribû. Ji xwe hemû zivistanan lê dirêj dikirin û wê bihar bi bendan dikişand. Her tim digot: „Bixêr îsal jî bihar bihata, belkî reşebaya min bi biharê re siviktir biba.“ Lê zivistana îsalî tiştekî din bû. Ew ne tenê bû. Ducan bû. Li aliyekî reşebayê, li aliyê din ducanbûna wê, ew lewaz kiribû. Taqet lê nemabû. Mal sar, ardû tunebû. Hele mala kirîvê Eşref carinan yek sepet sergîn nedaba wan, ew ên wê zivistanê hemû ji serman bimirana. ادامه ی نوشته

Hirç Heywaneke Bi Serê Xwe Ye – Fevzi Özmen

۱۴ دی ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

Hirc Heywaneke Bi Serê Xwe Ye - Fevzi ÖzmenHirc Heywaneke Bi Serê Xwe Ye – Fevzi Özmen

Mewlo digot; “hirç hêkan dike”, Temo jî digot; “na, hirç diteliqe”. Bi salan bû, di ber hev didan. Kesekî/ê pirsgirêka wan çareser nedikir. Neçûbûn cem kê! Li ku derê rastî hev bihatana; yekî digot ”hirç hêkan dike, ha.” Yê din jî digot;”Hirç diteliqe, ha”. Vê yêkê di riya lodan de, dema ku dewarên xwe dibirin ser avê, li ber dangiyan, li odeya cîvakê, li her derê rû dida. ادامه ی نوشته

دیدگاهی بر مقاله ی: “رقص کُردی / کُرمانجی در شمال خراسان از کجا نشات می گیرد؟”

۲ شهریور ۱۳۹۵ ۹ دیدگاه

دیدگاهی بر مقاله ی: "رقص کُردی / کُرمانجی در شمال خراسان از کجا نشات می گیرد؟"دیدگاه بر مقاله ی “رقص کُردی / کُرمانجی در شمال خراسان از کجا نشات می گیرد؟” (لینک مقاله) از جناب صمد قلی زاده

صمد قلی زاده

۱- کردهای خراسان در قالب چند ایل وارد این سرزمین بسیار بزرگ به نام خراسان شدند.کلیم الله توحدی به حق وبه درستی دراثر عظیم وبزرگ خویش به نام «حرکت تاریخی کرد به خراسان»، از چند «ایل » نام می برد.
معنای ایل چیست ؟ «ایل عبارتند از : یک کنفدراسیون ، ادامه ی نوشته

مقدّمه ای برقصه ها و افسانه های مهجور و مغفول کُردهای خراسان

۳۱ مرداد ۱۳۹۵ ۱ دیدگاه

مقدّمه ای برقصه ها و افسانه های مهجور و مغفول کُردهای خراساننوشته صمد قلی زاده

مقدمه

افسانه وقصه هر قوم ونژادی ، انعکاس آئینه وار زندگی روزمره آن قوم ونژاد می باشد.به عبارت دیگر ، قصه ها وافسانه ها ، انعکاس عین در ذهن به شمار می آیند.هر عینی که با کار انسانی تبلور می یابد در ذهن منعکس می شود. جهانی جدید ونوین در ذهن انسان پدید می آورد که جهانی مستقل بوده وپدیدار های بسیاری را در خود پنهان می سازد.کارل پوپر این جهان ذهنی پدید آمده را «جهان سوم» می نامد.(۱) ادامه ی نوشته

رقص کُردی / کُرمانجی در شمال خراسان از کجا نشات می گیرد؟

۱۲ مرداد ۱۳۹۵ ۵ دیدگاه

رقص کُردی / کُرمانجی در شمال خراسان از کجا نشات می گیرد؟برخی اظهار نظر و دیدگاه ها در مورد چرایی و اصالت رقص های کنونی کُردی در خراسان وجود دارد؛ برخی اظهار می دارند اگر این رقص اصالت کُردی دارد چرا در هیچ کجای کُردستان چنین رقصی وجود ندارد. آنها می گویند این رقص کُردی نیست و مربوط به سایر اقوام (تات ها یا ترک ها) در منطقه است و سپاس در میان کُردها رواج پیدا کرده است.

ضمن احترام به تمام نظرات در حد آشنایی و شناختی که دارم نکاتی را عرض می کنم.

اولا مشخص کنیم وقتی یک شاخصه ی فولکلوریک و فرهنگی از کُردهای خراسان را با «کُردستان» مقایسه می کنیم ابتدا مشخص کنیم کجای کُردستان ادامه ی نوشته

«سیب میخک کوب» سمبل عشق و دوست داشتن در میان کُردها

۱۸ تیر ۱۳۹۵ ۲ دیدگاه

«سیب میخک کوب» سمبل عشق و دوست داشتن در میان کُردهاترجمه از کُردی کُرمانجی: برات قوی اندام

«عمر برخی از هدیه ها از عمر عاشقان طولانی تر است.»

وقتی انسان این هدیه را می بیند بی اختیار همانند شی ای جادویی در برابر چشمانش می درخشد.

خیلی اوقات صرفا با دیدنش متوجه نمی شوی. باید در دست بگیری، را بو کرده و جادویی بودن آن را حس کنی. این جادو و افسون نهفته در این هدیه انسان را کنجکاو می کند. اما وقتی انسان اندکی تحقیق می کند متوجه می شود که این ادامه ی نوشته

زیست جهان جدید و تعبیر و تاویل سنت کُرمانجی

۱۹ خرداد ۱۳۹۵ ۲ دیدگاه

زیست جهان جدید و تعبیر و تاویل سنت کُرمانجی صمد قلی زاده
– تقدیم به تمامی کسانی که دغدغه فرهنگ وسنت کرمانجی را دارند. وتقدیم به هیوا مسیح –

با طرح موضوع انسان در نوشتار پیشین ، که در خصوص عارف بودن یا گنوستیک بودن جعفرقلی عنوان گردید ؛ ما گام خویش را در تغییر وتحولات قرن بیست ویکم می گذاریم.
ما کرمانج های خراسان سعی بلیغ وتلاش مضاعف در حفظ سنت وفرهنگ کرمانجی خویش داشته وگاهی نیز با تعصبی سخت جانبدارانه از آن سخن می گوئیم.
اما وسوسه شیطانی «فهم» از ما سوال می کند ادامه ی نوشته

Sêva Mêxekrêj (Sêva Qerenfîlkirî) sembola evîndariyê di çanda kurdî da

۱۸ خرداد ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

Sêva Mêxekrêj (Sêva Qerenfîlkirî) sembola evîndariyê di çanda kurdî daTemenê hinek diyariyan ji temenê evîndaran dirêjtir e.

Dema mirov wê dibîne bêhemd wek tiştekî efsûnî li ber çavan şewq vedide.

Gelek caran tenê bi dîtinê nayê nasîn. Divê yek dest bidê, bêhn bike, û hinekî jî xwe bi dest efsûniya wê berde. Ev efsûnî mirovî bi pey meraqekê jî dixe. Lê piştî mirov hinekî li ser lêkolîn dike, dibîne ku ev Sêva Mêxekrêj e, û wek diyariyek e ادامه ی نوشته

کعبهٔ زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسان

۱ خرداد ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

کعبهٔ زرتشت و نام های باستانی در بین کُردهای خراسانکعبهٔ زرتشت نام بنای سنگی چهارگوش و پله‌داری در محوطهٔ نقش رستم در کنار روستای زنگی‌آباد شهرستان مرودشت فارس در ایران است. محوطهٔ نقش رستم علاوه بر بنای مذکور، یادمان‌هایی از عیلامیان،ماد، هخامنشیان و ساسانیان را نیز در خود جای داده‌است.
کعبهٔ زرتشت در دوره پیش  از ٔ هخامنشی ساخته شده و از نام بنا در آن دوران اطلاعی در دست نیست ولی در دورهٔ ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده و نام محلی این بنا هم، کُرنای‌خانه یا نقاره‌خانه بوده و اصطلاح کعبهٔ زرتشت در دوران اخیر و از حدود قرن چهاردهم میلادی به این بنا اطلاق شده‌است. ادامه ی نوشته

Anons – Hesenê Metê

۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ بدون دیدگاه

Anons - Hesenê Metê Anons – Hesenê Metê  

Piştî anonsa xwe nameyek kete destê wî, weke bersiv wî jî nameyek bi pejnên evîndariyeke xurt bi rê kir û li gor gotinên wan yên di namê de, bi qasekî din jinik ê bihata mala wî.

Karûbarên xwarina bi jinekê re hati bû kirin. Tiştê ku di vê gavê de bihata kirin; rastkirina masa xwarinê, tevkirina kinc û berhevkirina tiştên li ser dîwançê, sandalî û masa nivisînê bû ادامه ی نوشته

توضیحی بر مقاله ” نوروز ، آیین الفه در بین کرد های خراسان”

۴ فروردین ۱۳۹۵ ۲ دیدگاه

تو ضیحی بر مقاله ” نوروز ، آیین الفه در بین کرد های خراسان”تو ضیحی بر مقاله ” نوروز ، آیین الفه در بین کرد های خراسان” نوشته : جناب آقای اسماعیل حسین پور – (صمد قلی زاده)

با درود وسلام وتبریک و تهنیت نوروز ۱۳۹۵

مقاله بسیار زیبائی ، از جناب آقای حسین پور در سایت ” بهار نیوز” درج گردیده است. وهمین مقاله در وبلاگ ایشان نیز مندرج است.این مقاله که در خصوص آیین ” الفه” کرمانج ها در خراسان است تحسین وسپاس بسیاری از علاقمندان به فرهنگ وآئین کرمانجی را برانگیخت. ادامه ی نوشته

آیین «الفه» در بین کردهای خراسان

۲۹ اسفند ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

آیین «الفه» در بین کردهای خراسانمردم شمال خراسان که با تنوع فرهنگی و زبانی شان سرمایه ای برای ایران عزیز به شمار می روند دارای اشتراکات فرهنگی فراوانی هستند که پرداختن به آنها معرفی بخشی از فرهنگ کهنسال ایران زمین است.

یکی از سنت های نیک در بین کردهای خراسان که پیش از نوروز نمود و نماد پررنگی دارد آیین «الفه» است. الفه در بین برخی اقوام ایران زمین هم رایج است که تفاوت هایی با آنچه امروز در بین کردهای خراسان مرسوم است دارد. این آیین ادامه ی نوشته

هَوْدَه مال (هه‌ڤده‌ مال – Hevdemal) در بین کُردهای خراسان – کُردی و فارسی

۱۱ اسفند ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

هَوْدَه مال (هه‌ڤده‌ مال – Hevdemal) در بین کُردهای خراسان - کُردی و فارسیدر تقویم و سالنمای کُردهای خراسان ۱۷ شب مانده به نوروز یعنی شب ۱۳اُم اسفندماه به نام هَوْدَه مال (Hevdemal) (هفده منزل) گفته می شود. در باور کُردهای خراسان این شب شبی فرخنده و مبارک است. این شب را با خوردنی معروف آن یعنی کووماج (Kûmac) معروف آن می شناسند. در این شب کوماج (نوعی نان یا کیک ضخیم که بسته به سلیقه ی افراد از آرد و شیر و روغن زرد و … در داخل یک دیگ یا قابلمه ی بزرگ ساخته می شود) پخته می شود. در داخل خمیر کوماج یک عدد مهره ی سبز یا آبی گذاشته می شود به طوری که دیده نشود. سپس سر سفره و هنگام تقسیم کووماج بین افراد خانواده این مهره نصیب هر کدام از اعضای خانواده شود ادامه ی نوشته

Ez carekê çûme çiyan; Ta bixwime meskê miyan

۲۳ بهمن ۱۳۹۴ ۳ دیدگاه

چیوانوک Çîvanok در فرهنگ عامه کُرمانجی

یک فایل صوتی از خواندن سروده های کودکانه (چیوانوک) به کُردی خراسان

با صدای صالح جعفرزاده از روستای چوکانلوی شیروان (تکمران)

We navê Xwedê
Ez carekê çûme çiyan
Ta bixwime meskê miyan
Meskê miyan we meze bû
Le bin jî nanê teze bû ادامه ی نوشته

Çîroka Cêrge û Mihêr: Çawa edet dibin taybetmendiyên jiyanê

۱۷ بهمن ۱۳۹۴ Comments off

Çîroka Jûjî û Mihêr: Çawa edet dibin taybetmendiyên meCêrgêkê (sîxor) ji marekî xwest ku bibe hevmalê wî. Mihêr qebûl kir. Ji ber ku kunê mihêr teng bû, pîjên cêrgê li bedena mihêr diketin û birîn dikirr, lê mêr ji ber qenciya xwe deng nedikir. Serê axir mar aciz bû û got: Binêre çawa laşê min birîndar bûye û xwîn bi ser min da diherike, gelo dibe ku tu hêlîna min biterkînî? Cêrgê got: Ew ne pirsgirêka min e, eger tu nerehetî dikarî herî û hêlîneke din ji xwe ra peyda bikî.
Adet destpêkê wek mêvan tên, lê piştî demekê bi xwe dibin xwedîmal û fermana me digirin destê xwe. ادامه ی نوشته

Ji çîrokên gelêrî yên kurdî li Xorasanê; Bizin û gur

۳۰ دی ۱۳۹۴ ۳ دیدگاه

Ji çîrokên gelêrî yên kurdî li Xorasanê; Bizin û gurElî Recebzade – Gulîl – Rojekê ji rojan gur û bizinekê bi hev re soz u peyman girêdan ku li hev xerabî û xiyanetê nekin. Li bihar û tavistanê bizin li mêrg û çiyan digeriya û diçêriya û xwe têr dikir. Lê gur jî rojan radiket û şevan derdikt û diçû nîçirê. Roj û hefte û hîv hêdî hêdî li pey hev derbas dibûn heta ku zivistan hat. Bi hatina zivistanê hewê sar kir û berfeke giran herd sipî kir. Bizin rojê diçû ber qontara çî û bi xwarina serê hefşanan û tîkanên reş zikê xwe têr dikir. Gur jî ji ber rewşa xerab a hewê û nebûna ادامه ی نوشته

Rastiyekî nehatî gotin ser şêr peywendiya şêrên kurdi û farsî bi hevra

۲۷ دی ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

Rastiyekî nehatî gotin ser şêr peywendiya şêrên kurdi û farsî bi hevraKerîm Ekberzabeh

Elêlê gulê gulhevalê
Şevê li xewnê û royê li xeyalê
Rabe rabe rabe
Bila şemalê sibê li nalê ruyan belav be
Bila dilî wî aşiqî dîn şa be
Elêlê gulê rabe
Bo her edebvan û şayêrek kurd  ev mesela ادامه ی نوشته

Şewaşkirin li dawetên kurmancî yên Xorasanê

۲۲ دی ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Şewaşkirin li dawetên kurmancî yên XorasanêBerat Qewîendam – Kurd li her derê ku dijîn dawetên xwe bi coş û şahiyeke mezin bi rê dixinin. Kurdên Xorasanê – Kurmanc – jî dawetên xwe bi kêf û şahî û li gorî resm û rêceyên cûrbicûr bi rê dixinin. Bi giştî dawetên kurmancî hema bêje bi qasî du rojan dikişîne. Hin taybetiyên dawetên kurmancî hene ku hinek ji wan li seranserî deverên kurdnişîn li bakûrê Xorasanê hevpar in, lê hinek ji wan taybetî deverekê ne. Ez dixwazim li vê mijarê resm yan baştir bêjim qonaxeke daweta kurmancî li ba kurdên Xorasanê bi we ra bidim nasandin ku navê wê jî Şewaş yan Şabaşkirin e. ادامه ی نوشته

Min hemîz ke; Kurteçîrokek bi kurmanciya Qûçanê

۱۴ دی ۱۳۹۴ ۵ دیدگاه

Mi hemêz ke; Kurteçîrokek bi kurmanciya QûçanêZeynew jineke kelegî wû ki le omrê xwa qe sa carekê jî ki bûye gepeke xwaş ji mêrê xwa nebihîstiwû. Mêrê Zênê, Qurwîn ji malê dinê tenê mitireke xwa hewû û pê wê deçû şêhr û tişt miştên gerek je xwarinê bigir ta kinc û lêwîs sa mal dekirî û tanî. Royekê Zênê serêşanek girt û nexwaş ket. Qurwîn ki dî halê Zênê xeraw e pê ra got: ‘Xwa amade ke ki zûtirkê te bigînime şêhr, cem doxtorekî’. Jinikê qewûl kir. Kewnê xwa da serî xwa û çadirê xwa jî le pişta xwa girêda û aramkine le paş mêrê xwa siyarî mitirê ادامه ی نوشته

Şeva Çêlle (Şeva Çileyê) anku Şeva Yeldayê

۳۰ آذر ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

Şeva Çêlle (Şeva Çileyê) anku Şeva yeldayêŞeva Çille anku Şeva Yeldayê yek ji ceşnên herî Kevin yên îraniyan e. Ev ceşna hevdem ligel Şorişa Zivistanê û li şeva herî dirêj a salê ye ku li dû wê dirêjahiya rojan li nîvkoreya bakûrî ber bi zêdebûnê va tere.

Şeva Yeldayê yan wek ku kurdên Xorasanê dibêjin Şeva Çêlle ji dema rofirrîna (rojavabûn) roja 30`ê meha azerê (roja herî dawîn a payîzê û roja dawîn a meha 9`a tavî) û ۲۱`ê kanûnê dest pê dike û heta roverketina (rojhilatin) 1`ê meha dêyê anku 22`ê kanûnê ku yekem roja zivistanê ye didome. ادامه ی نوشته

پیرایه هایی که بر پیراهن مان افزوده اند

۲۹ آذر ۱۳۹۴ ۱۴ دیدگاه

پیرایه هایی که بر پیراهن مان افزوده اندلباس هر قوم و ملتی بخشی از فرهنگ و هویت آن مردم است. لباس زنان و مردان کرد خراسان در بلندای تاریخ توانسته است به زیبایی شکوه فرهنگ این مردم را در کنار سایر اقوام ایران عزیز به زیبایی حفظ کند. لباس سنتی کردهای شمال خراسان در بین مردان معمولا شامل کلاه، دستمال دور گردن، پیراهن، شلوار گشاد کردی،شال کمر، پای تابه، جوراب کردی و کفش چاروق است. در این میان پیراهن کردی که برخی هنرمندان ما از جمله برخی گروه های حرکات موزون، اهالی موسیقی و هنرمندان در این سالیان بر تن کرده اند نه تنها هیچ شباهتی با پیراهن سه دکمه ای کردهای خراسان ندارد بلکه با پیرایه بستن بر این پیراهن ها و استفاده از برخی ادامه ی نوشته

Zivistan û baweriyên kurmancên Xorasanê li bara wê

۲۳ آذر ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Zivistan û baweriyên kurmancên Xorasanê li bara wêBerat Qewîendam

Cîgeheke taybet a demsala zivistanê li ba kurmancên Xorasanê heye û bawerên li bara vê demsalê li nav xelkê hene. Ez dixwazim li vê nivîsarê hinek ji bawer û urf û edetên kurmancên Xorasanê di heyama demsala zivistanê da pêşkêşî we xwendevanên hêja dikin. Helbet Xorasan devereke mezin û berfireh e û kurdên Xoarsanê jî li zêdetir ji 20 bajarên mezin û biçûk û bi çend sed gundan belav bûne. Bi dehan eşîrên mezin ادامه ی نوشته

«زووگوتنوک Zûgotinok» یا تلفظ سریع جملات در کُرمانجی

۲۰ آذر ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

«زووگوتنوک Zûgotinok» یا تلفظ سریع جملات در کُرمانجی«زووگوتنوک Zûgotinok» یا تلفظ سریع جملات در کُرمانجی یکی از عناصر فولکلوریک و فرهنگ عامه ی مردم محسوب می شود. زووگوتنوک همان گونه که از نامش مشخثص است، تلفظ سریع و مرتب جملات و واژه های هم قافیه و هم اهنگ است که گاهی دارای معنا و گاهی بی معنا می باشد. این جملات و شعرک ها گاهی دارای پایان و گاهی بی انتها هستند و هر کس می تواند با آوردن واژه های متناسب آن را ادامه دهد.

زووگوتنوک معمولا یک نوع زبان برگرفته از طبیعت و یا اعمال رفتارهای اجتماعی و ارتباطات بین افراد را بکار می برد و بنابراین می تواند در سنین مختلف به کار رود. لیکن به جهت آهنگ و حالت سرودگونه ی آن در میان کودکان ادامه ی نوشته

Kurteçîrok: Gorî

۱۹ آذر ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه
  Gorî (bi wergera Berat Qewîendam)Gorî  (bi wergera Berat Qewîendam)
Dinya sirr û sexem bû. Sermê canê meriv dişewitand. Rûyê Muhsin şil bûbû. Ji ber tirsê, ji ber şermê. Dil dikire gursegurs û û tund tund lê dida. Derê erebeyê vekir û peya bû. Kalik li ser asfalta nav cadê ketibû. Muhsin hîn jî bawer nedikir ku bi leza 110 kîlomitrê li kalikekî daye … pir destpaçe bûbû. Dilopên baranê jî şilbûna şikilê wî ji ber şerm û tirsê dupat kiribû. Bilezûbez laşê nîvcan ê kêlik danî nav erebê û bi tirs û bêhedûriyeke zêde bi rê ket. ادامه ی نوشته

Çîrokek ji Xorasanê: Pîrika jîr û roviyê fêlbaz

۱۲ آذر ۱۳۹۴ ۶ دیدگاه

Çîrokek ji Xorasanê: Pîrika jîr û roviyê fêlbazPîrika jîr û roviyê fêlbaz – Elî Recebzade – Gulîl

Bi navê Xwedê

Royek je royan pîrikekê ku keça xwe ya ciwan li gundê hember dabû mêr, sewa dîtina wê hinek rûn û şîr hilanî û berê xwe da wî gundî. Dema ku di rê da dimeşiya rastî roviyekî hat. Ji nîşkê çavê rovî li pîrikê hingift û ji wê ra got: Pîrê oxir be; xêr e tu ku da terî? Pîrê got: Ez dixwazim herim mala ادامه ی نوشته

داستان فولکلوریک (گنج خلیل) Genc Xelîl

۲۸ آبان ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

داستان فولکلوریک (گنج خلیل) Genc Xelîl(ای پسرعمو) … من جفت گُلی (گیسوان) سیاهم را خواهم برید و با آن برای اسب پسر عمویم یک «دوخ افسار» (لگام) درست خواهم کرد؛

خزِم (جواهر آراستن بینی) خود را میخ خواهم کرد؛

و کمربندم را برای نعل اسب پسرعمویم تقدیم خواهم کرد؛

تا زمانی که با دوستانت رو به سوی سرزمین غربت و غریبستان می کنی؛

(دوستانت) نگویند که «گنج خلیل» کُرمانج است، کُرمانجی «بی پَرگال» ادامه ی نوشته

Çîrok: Hirç û rûvî

۱۶ آبان ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Çîrok: Hirç û rûvîHebû nebû, çêtir ji Xwedê nebû. Dibêjin Hirç û Rûvî destûbirayê hev in û Rûvî bi ser de jî şivanê sed pezê Hirçê ye. Mala hirçê şikefteke mezin e.

Bi hev re li mala hirçê dimînin tevî keçeke pirr bedew. Xwarina wan pirranî goştê beran e ku hirç bi rûn qenc diqelîne.

Rûvî sibehan diçe ber pezê Hirçê. Rojekê, Rûvî hişyar dibe, diçe ber pez. Hê roj lê nebûye nîvroj, du suwar ادامه ی نوشته

از «لوتک و لوتکوانی» تا لوتی های کُرمانج و لوتی گری Lotî û Lotikvanên xorasanî

۲۱ شهریور ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

از «لوتک و لوتکوانی» تا لوتی های کُرمانج و لوتی گری Lotî û Lotikvanên xorasanîکُرمانجستان – واژه ی «لوت Lot» (با تلفط «ت» ویژه ی کُرمانجی همانند «ط» در عربی) در زبان کُردی کُرمانجی به معنای حرکات و جهش پا است، به عنوان مثال حرکات پای بره ای که در حال بازی و جهش و جفتک انداختن است. به همین ترتیب واژه ی «لوتک Lotik» مترادف واژه ی کُردی «پین Pêhn» به معنای لگد و جفتک است (همردیف واژه های zîtik, pên, zîçik) و در معنای زبانی کنایی و محاوره ای به عنوان سخنان طنزآمیز و فکاهی و جفتک انداختن زبانی (قلمبه پراکنی) است. همچنین فعل Lotik Avêtin یعنی جفتک انداختن یا لگدپراکنی در زبان محاوره کاربرد دارد.

واژه ی «لوتی Lotî» یا «لوتکوان Lotikvan» در معنای لغوی ادامه ی نوشته

یک ضرب المثل کُرمانجی و شرح مختصر آن Xwîn berdane dora guçikan

۱۵ شهریور ۱۳۹۴ ۴ دیدگاه

Xwîn berdane dora guçikan در کرُمانجی خراسان ضرب المثل کنایه آمیزی وجود دارد که برای بیان حالت سستی و بی حالی در کسی جهت انجام کار و تلاش به کار می رود. وقتی کسی قدرت و اراده ی انجام هیچ کاری را ندارد غیر مستقیم به وی می گویند:

(Tu dekî ku) xwîn berdane dora guçikan خوین به‌ردانه‌ دۆرا گوچکان

Yan: Xwîn ji bin guçikan herikiye خوین ژ بن گوچکان هه‌رکیه‌

با این معنی که: انگار خون زیر گوشش جاری کرده اند، یا: ادامه ی نوشته

ZÛGOTINOK çîye? Çend zûgotinokêm kurmancî

۹ شهریور ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

ZÛGOTINOK çîye? Çend zûgotinokêm kurmancîZAROK Û ZÛGOTINOK
Di nav kurdan da edebîyata kurdî ya devkî gelekî pêşda çû ye. Dewlemendiya edebiyata devkî ya kurdan xweşiyeke gelekî balkêş dide zimanê kurdî. Di vê nivîsê da ez dixwezim behsa zûgotinên kurdî bikim. Zûgotin beşeke ji edebîyata kurdî ya devkî ye. Zûgotin bi lihevanîna peyvên biqafîye û biaheng hatine çêkirin. Di bîngeha zûgotinan da carinan meselokên biwate carinan jî ên bêwatê têne vegotin. Jixwe pir caran peyvên di nav zûgotinan ادامه ی نوشته

Ez Kurmanc im, ez qe Tirkî nizanim

۱ شهریور ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim.Ez Kurmanc im
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Berê virda be birinim  dilê min girtîye sizi
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Nizanim, nizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim.

Bi min dikenin Tirk û çete sankî ez ne însan im
Tu bê çi hatime dunyê je canê xwe osangim ادامه ی نوشته

جملات حکیمانه و مثل های کُرمانجی همراه ترجمه فارسی

۱۷ مرداد ۱۳۹۴ ۷ دیدگاه

جملات و مثل های کُرمانجی با ترجمه فارسی - Gotin û Biwêjچند جمله ی کوتاه از حکیمان و فیلسوفان و همچنین برخی مثل های عامیانه ی کُرمانجی به همراه ترجمه. برخی از این مثل ها به دلیل اینکه زیبایی آنها به وسیله ی قرارگرفتن واژه های به تلفظ شبیه در کنار هم در زبان اصلی است، به صورت لفظ به لفظ ترجمه به فارسی شده اند.

Ji xelkê ra yar in, ji hev ra gur û mar in.

برای مردم دوست و یار اند، برای هم گرگ و مار اند.

Se be, ji qewmê xwe be. ادامه ی نوشته

چیوانوک Çîvanok در فرهنگ عامه کُرمانجی

۱۵ مرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

چیوانوک Çîvanok در فرهنگ عامه کُرمانجیفرهنگ و ادبیات عامه کُرمانجی سرشار از عناصر فولکلوریک است که به نوعی بازتاب زندگی شیوه ی زندگی و آداب و رسوم و باورهای مردم است. یکی از این پارامترها و عناصر فرهنگ عامه (فولکلور) چیوانوک است. چیوانوک نوعی زبان داستان گونه ی در کُرمانجی است که در آن سعی می شود در یک شعر کوتاه چند مصرعی نوعی فضای داستانی ایجاد شود. این گونه اشعار کوتاه گاهی مجزا و گاهی در بین و یا آخر داستان ها (چیروک) بیان می شوند به طوری که بیشتر اوقات این دو واژه یعنی چیروک و چیوانوک با هم می آیند:  چیروک و چیوانوک Çîrok û Çîvanok هر چند که این گونه ادبیات بیشتر مخصوص کودکان است لیکن ادامه ی نوشته

Qirik û Tawûs – Husêyn Qurbanpûr – Şîrwan

۱۴ مرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Qirik û Tawûs - Husêyn Qurbanpûr - Şîrwan Qirik û Tawûs

Wergerandina ji farsî: Husêyn Qurbanpûr – Şîrwan

Qirikê ku li ser çol û çiyan digeriya, rokê li bin piyên xwe li ser erdê teyreke bedew dît, loma şa bû û li cem wê daket û jê pirs kir teyrê bedew tu kî yî û li vir çi dikî?

Wê teyra bedew gotê: Ez tawûs im, li daristan ادامه ی نوشته

چند چیستان (تشتانوک) کُرمانجی Tiştanokên kurmancî

۱۴ مرداد ۱۳۹۴ ۲ دیدگاه

چند چیستان (تشتانوک) کُرمانجی Tiştanokên kurmancî۱٫Mange za pizdan li ser darê ma (SÊPÎ Û MEŞK)
۲٫Tendora ximximî ti de nanê genimî (DEV)

۳٫Dudiyan pilepil e çaran şerqeşerq e bi dû ketye hizar û du gele (GUH U LING U DOÇA HESPÊ)

۴٫Toximê xalok taêm çalok ta heft salan (TOXIM ORÊNÇE)

۵٫Şîrînok li sepetok’ sepetok li kure pok’kure pok ادامه ی نوشته

XAPXAPOK – Yildiz Gultekîn

۱۳ مرداد ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

XAPXAPOK - Yildiz GultekînXAPXAPOK – Yildiz Gultekîn
Xapxapok (kund, bûm) li ba me çivîkek bêyom e, ew xapxapok li ser xaniyê kê deyne ji wan re bêoxiriyê tîne. Lewma tu kes li van deran ji xapxapokan hez nake. Di biçûktiya min de carinan behsa xapxapokan dikirin mezinên me. Digotin ew xapxapok zarokan didize û dibe ser kendalên kur û diavêje, lewma ji biçûktiya xwe de ez ji wan xapxapokan ditirsim, ez xapxapokan li kîjan deran bibînim jê wê derê direvim. ادامه ی نوشته

Behram û mêrikê avfiroş

۴ مرداد ۱۳۹۴ ۱ دیدگاه

Behram û mêrikê avfiroşDi serdema qiraliyeta Sasaniyan da mêrikek li  bajarê Tîsfûnê dijiya ku herî mêvandar bû û karê avfirotinê dikir.

Rojekê paşayê îranî yê sasanî, Behremê pêncem bi kincên bedel û guhertî tere derê mala vî mêrikî û dibêje ku ji iryeke dûr hatiye û du rojan şûnekê ji bo bêhnvedanê dixwaze.

Wî mêrikî bi kêfxweşî pêşwaziya ji Behram kir û got ku tu li mala min bimîn ta ku ez herim û kar û xebata xwe bikim. ادامه ی نوشته

Kilamên ji hêla Meraşê // Bazarcix û Albistan

۱ مرداد ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

Kilamên ji hêla Meraşê // Bazarcix û AlbistanEv kilam û stranên li jêrî ne, ji pirtûka Alî Alxasî a bi navê Jİ MERAŞÊ XEBEREK HAT… hatine wergirtin.

Ola Meraşê
Anê, bavo, xalo, xangê birano
Ez je bîrnakim vî şerê Meraşê
Çi anîne serî me çêlikê gurano
Je bîrnakim anê şerê Meraşê
Meraşê Meraşê, zalim Meraşê ادامه ی نوشته

ÇÎVANOK û TIŞTONEK / Tiştonek(Mamik) û Ramangeriya Zarokan

۱۵ تیر ۱۳۹۴ بدون دیدگاه

ÇÎVANOK û TIŞTONEK  / Tiştonek(Mamik) û Ramangeriya ZarokanTiştonek (mamik) cureyekî lîstik û pirsên devkî ye ku zîrekî û şarezayiya mirov pê tê pîvan. Ew bi piranî di nav zarok û ciwanên negihîştî de tên bikaranîn lê kesên gihîştî jî ji bikaranîna wan ne dûr in. Hîma mamikan ji pirs û bersivan pêk tê û bi riya tiştine hemşêwaz mebesta tiştine din tê kirin, ango dihêlin hişê mirov bi giştî û zarokan bi taybetî tevbigere û asoyên ramangeriya xwe fireh bike.

Di mamikan de lîstikvan dibin du bere, bereyek mamikan vedibêje û bereya din jî bersiva wan dide. Delameta ادامه ی نوشته